Mẹo hay giúp học sinh phân biệt ẩn dụ hoán dụ siêu dễ dàng

Giải pháp tu từ ẩn dụ và hoán dụ là hai đơn vị tri thức quan yếu và thường xuyên xuất hiện trong những đề thi, đề kiểm tra của chương trình Ngữ văn lớp 6.

Ẩn dụ và hoán dụ là hai giải pháp tu từ làm học trò hay bị nhầm lẫn lúc làm bài tập phần Đọc – hiểu hoặc trong cách hành văn. Hiểu được những khó khăn của học trò lúc làm những bài tập dạng này, thầy Nguyễn Phi Hùng, thầy giáo môn Ngữ văn tại bloghong.com sẽ giúp học trò nắm rõ được thực chất của chúng và sở hữu những mẹo nhỏ giúp phân biệt giữa hai giải pháp tu từ trong những bài kiểm tra, bài thi.

Thế nào là ẩn dụ và hoán dụ?

Ẩn dụ: là việc gọi tên sự vật này bằng tên sự vật khác dựa trên mối quan hệ tương đồng (giống nhau) giữa chúng. Ẩn dụ gồm bốn loại: ẩn dụ hình thức, ẩn dụ phẩm chất, ẩn dụ phương pháp và ẩn dụ chuyển đổi cảm giác.

Ví dụ: “Đầu tường lửa lựu lập lòe đơm bông” [Truyện Kiều – Nguyễn Du]

Ở đây hoa lựu màu đỏ như lửa, bởi vậy lửa ( A) được sử dụng làm ẩn dụ chỉ hoa lựu (B)

Hoán dụ: là việc gọi tên sự vật này bằng tên sự vật khác dựa trên mối quan hệ tương cận (gần gụi) giữa chúng. Hoán dụ được chia thành bốn loại: lấy một phòng ban thay thế cho toàn thể; lấy vật chứa thay cho vật bị chứa; lấy dấu hiệu để thay cho vật mang dấu hiệu; lấy mẫu cụ thể thay thế cho mẫu trừu tượng.

Ví dụ: “Tóc xanh sở hữu tội tình gì

Má hồng tới quá nửa thì chưa thôi”

Tóc xanh: là phòng ban thân thể người (sắp kề với người), được lấy làm hoán dụ chỉ người còn trẻ (ví dụ tương tự : đầu bạc- người già)

Má hồng: chỉ người con gái đẹp

ad1 e1555074493951

Học trò thường gặp khó khăn lúc phân biệt ẩn dụ và hoán dụ

Điểm chung làm học trò dễ nhầm lẫn giữa ẩn dụ và hoán dụ

Học trò thường nhầm lẫn giữa ẩn dụ và hoán dụ vì chúng đều là giải pháp tu từ giúp sự diễn đạt thêm sinh động, tăng sự gợi cảm gợi hình và được tạo ra bằng việc thay đổi tên gọi của sự vật này bằng tên gọi của sự vật khác.

Để giúp học trò dễ hiểu hơn, thầy Hùng đã hệ thống lại bằng mô hình sơ đồ như sau:

ad2 e1555074566654

Sự vật được gọi tên là A bị ẩn đi và thay thế thành tên khác là B trong văn bản qua thao tác liên tưởng, so sánh. Muốn xác định đâu là A, B học trò cần dựa vào văn cảnh, tức là dựa vào câu thơ, câu văn mà hình ảnh đó xuất hiện.

Mẹo phân biệt ẩn dụ và hoán dụ trong câu văn, câu thơ

Mối liên hệ giữa hai sự vật chính là yếu tố quyết định để phân biệt giải pháp tu từ đó là ẩn dụ hay hoán dụ.. Nếu hai sự vật sở hữu mối quan hệ tương đồng, sở hữu sự giống nhau thì ta sở hữu giải pháp tu từ ẩn dụ. Mặt khác, nếu mối quan hệ giữa chúng là tương cận, sở hữu sự gần gụi nhau thì ta sở hữu giải pháp tu từ hoán dụ.

ad3 e1555074624202

Thầy Hùng phân loại những mối quan hệ trong ẩn dụ và hoán dụ

Lúc xử lí dạng bài tập về giải pháp tu từ ẩn dụ và hoán dụ, học trò cần làm theo hai bước:

– Bước 1: Từ yếu tố đã cho trong văn bản, học trò cần tìm ra yếu tố bị ẩn đi hay tên gọi ban sơ của nó dựa vào văn cảnh và văn cảnh.

– Bước 2: Xét mối quan hệ giữa hai yếu tố để khẳng định đó là ẩn dụ hay hoán dụ.

Để dễ dàng phân biệt ẩn dụ và hoán dụ, thầy Hùng mách nước cho người dùng một mẹo rất đơn thuần: “Bản tính của ẩn dụ đó là phép so sánh ngầm. Vậy lúc ta đã khôi phục được hai hình ảnh A và B, ta thử đặt 1 từ so sánh giữa chúng, nếu tối ưu thì rõ ràng mối quan hệ giữa A và B là mối quan hệ tương đồng. Ta khẳng định đó là ẩn dụ. Còn trái lại nếu ta thêm từ so sánh vào giữa A và B mà câu này ko sở hữu nghĩa, ko tối ưu thì ra nói đây là giải pháp tu từ hoán dụ.”

>>> Xem thêm video dưới đây để được thầy Hùng hướng dẫn yếu tố:

Phân tích ví dụ, tìm giải pháp tu từ trong hai câu thơ:

“Tay ta tay búa tay cày

Tay gươm, tay bút dựng xây nước mình.”

Trước hết cần xác định được hình ảnh, từ ngữ đã được thay thế trước. Ta dễ dàng nhận thấy những dấu hiệu “tay búa, tay cày, tay gươm, tay bút” là những từ đã bị thay đổi tên gọi.

  • Bước 1: Khôi phục lại từ đã bị ẩn đi.

Chúng ta sở hữu thể dễ dàng liên tưởng hình ảnh tay búa là người cầm búa, tay cày là người cầm cày, tay gươm là người cầm gươm, còn tay bút sẽ là người cầm bút.

  • Bước 2: Thử mối quan hệ giữa 2 bên A,B

Lúc thêm từ so sánh “Tay búa như người cầm búa” ko tối ưu. Tay búa ko thể giống như người cầm búa được, bởi một mẫu là một phòng ban còn kia là cả một con người, mối quan hệ này ko thể là mối quan hệ tương đồng. Vậy đây ko phải là giải pháp tu từ ẩn dụ mà phải là phép tu từ hoán dụ.

Với những hướng dẫn yếu tố của thầy Hùng sẽ giúp học trò sẽ thạo trong việc nhận ra thực chất của ẩn dụ, hoán dụ và vận dụng vào những dạng bài tập liên quan, biết sử dụng câu từ, cách diễn đạt cho chuẩn xác lúc viết bài tập làm văn.

Ngoài ra học trò sở hữu thể tham khảo thêm những khóa Ngữ văn từ lớp 6-9 của thầy Hùng tại bloghong.com trong Chương trình Học tốt 2021 – 2022 để học tốt, cũng như bứt phá điểm số đối với môn học này. Những khóa học được xây dựng theo chương trình sách giáo khoa của Bộ GD&ĐT, đi kèm là hệ thống bài tập tự luyện và kiểm tra định kỳ, dịch vụ tương trợ hỏi đáp 247 sẽ giúp học trò đảm bảo tri thức, thăng bằng với việc học trên lớp thay vì phải vất vả đi học thêm bên ngoài.

TT21 coverfb

Đặc trưng với phong cách giảng dạy phối hợp giữa truyền thống và tiên tiến, giọng đọc truyền cảm thầy Hùng đã truyền cảm hứng cho rất nhiều thế hệ học trò thông qua những khóa học Ngữ văn on-line của mình, giúp những em ko chỉ tiến bộ về điểm số mà còn nuôi dưỡng niềm say mê với môn học này.

Đăng ký chương trình Học Tốt 2021 – 2022

  • Trang bị tri thức toàn diện với hệ thống bài giảng bám sát SGK, thay thế việc học thêm.
  • Hệ thống đề kiểm tra và bài tập tự luyện sở hữu ĐÁP ÁN và HƯỚNG DẪN GIẢI.
  • Hàng ngũ thầy giáo giỏi chuyên môn và giàu kinh nghiệm giảng dạy.
  • Giúp học trò tăng thời cơ giành điểm 9 – 10 trong những bài thi, bài kiểm tra.

Thông tin yếu tố về khóa học, phụ huynh và học trò hãy gọi ngay hotline 0967849934 để được tư vấn miễn phí.