Các nhân tố ảnh hưởng đến lãi suất cho vay: Vai trò của lãi suất trong nền kinh – Tài liệu text

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (736.5 KB, 92 trang )

Trang 9
Trong quan hệ vay vốn: lãi suất đối với người cho vay là mức lãi suất mà người cho vay đồng ý để giao quyền sử dụng vốn cho người vay; lãi suất đối với người đi
vay là mức lãi suất mà người đi vay sẵn lòng trả cho người cho vay để được quyền sử dụng vốn trong một khoảng thời kì nhất định hay còn gọi là giá thành sử dụng
vốn. Mang 2 cách diễn giải như sau: – Lợi tức hay số tiền phải trả interest là giá thành biểu hiện bằng số tuyệt đối. Ví
dụ như số tiền cho vay tà tà 500 triệu đồng, thời hạn cho vay là 1 năm và số tiền lãi phải trả là 60 triệu đồng.
– Lãi suất interest rate là giá thành phải trả thể hiện theo tỷ lệ phần trăm, đây là quan hệ giữa tiền lãi phải trả, số tiền cho vay và thời hạn cho vay. Ví
dụ trên cho thấy lãi suất cho vay là 0,12 hay 12năm, lãi suất là tỷ lệ giữa tổng số tiền lãi thu được so với tổng số vốn đã cho vay trong một thời kì
nhất định. Lãi suất được thể hiện trên thị trường là lãi suất danh nghĩa, trong lúc đó lãi suất
thực là lãi suất được điều chỉnh lại đúng theo những thay đổi dự trù về giá. Theo Fisher thì: lãi suất danh nghĩa = lãi suất thực + tỷ lệ lạm phát. Tương tự, lãi suất
thực = lãi suất danh nghĩa – tỷ lệ lạm phát. Việc phân biệt lãi suất thực và lãi suất danh nghĩa sở hữu ý nghĩa quan yếu vì lãi suất thực phản ảnh giá thành thực của việc vay
tiền. CSLS thực chứ ko phải lãi suất danh nghĩa tác động tới đầu tư, tái phân phối thu nhập giữa người vay, người cho vay và sự lưu thơng của dòng vốn.

1.2. Những nhân tố tác động tới lãi suất cho vay:

Lãi suất đối với một khoản cho vay nào đó được xác định trên cơ sở vật chất thị trường thơng qua q trình tác động qua lại giữa cung và cầu tiền vay. Do đó, trong nền
kinh tế thị trường, lãi suất hay giá cả của khoản vay được xác định tại mức giao nhau của đường cung vốn vay và đường cầu vốn vay.
Đồ thị 1.1: Lãi suất theo cung-cầu vốn
Điểm cân Đường cung vốn
Đường cầu vốn Lãi
su ất
Lượng vốn
Trang 10
Mặc dù chịu tác động của nhiều yếu tố, nhưng trên ý kiến NHTM thì 4 yếu tố được xem là quan yếu nhất ko thể thiếu lúc xác định lãi suất cho vay là:
– Bao gồm tất cả những giá thành huy động vốn. – Bù đắp những giá thành quản lý và thực hiện khoản vay.
– Trang trải được những rủi ro trong hoạt động cho vay. – Mang lại phần lợi nhuận hợp lý cho NHTM.
Tuy nhiên, lãi suất cho vay còn bị tác động bởi những nhân tố khác như: sự khó khăn của những nhà băng khác hoặc những TCTD phi nhà băng; mối quan hệ, uy
tín giữa nhà băng và người đi vay; mục đích sử dụng tiền vay vay cơng thương nghiệp, vay đầu tư kinh doanh bất động sản, vay sản xuất nông nghiệp, vay tiêu
sử dụng…; kỳ hạn cho vay kỳ hạn càng dài thì lãi suất càng cao do rủi ro trong việc hoàn trả nợ vay gia tăng; tình hình diễn biến của nền kinh tế tăng trưởng GDP,
lạm phát, thất nghiệp…… Thực tế ở những nước cho thấy lãi suất cho vay thường chịu sự chi phối của TTTT
ngắn hạn và của những NHTM to. Tuy nhiên, lãi suất thị trường còn chịu sự can thiệp của NHTW, tùy theo chính sách tiền tệ là thắt chặt hay mở rộng. Lúc thực
hiện chính sách thắt chặt tiền tệ, NHTW sẽ sở hữu giải pháp điều tiết để gián tiếp tăng lãi suất thị trường nhằm hạn chế tín dụng, tăng lượng tiền gởi tiết kiệm; và ngược
lại lúc muốn mở rộng tiền tệ NHTW sẽ điều tiết để gián tiếp giảm lãi suất thị trường nhằm thu hút người vay, giảm lượng tiền gởi tiết kiệm.

1.3. Vai trò của lãi suất trong nền kinh tế thị trường:

Lãi suất tác động tới hoạt động sản xuất kinh doanh của DN: Lãi suất hợp lý và mang tính chất ổn định giúp DN tính tốn được lợi nhuận dự kiến thu về từ những
phương án sản xuất kinh doanh, dự án đầu tư vì vậy nắm bắt và triển khai kịp thời những thời cơ kinh doanh. Đồng thời với một lãi suất hợp lý, những DN sẽ sở hữu lợi nhuận
sau lúc trừ đi giá thành trả lãi tiền vay, kích thích những DN mở rộng đầu tư, thực hiện tái sản xuất, đẩy mạnh hoạt động kinh doanh. Trái lại, lãi suất bất hợp lý sẽ ảnh
hưởng tiêu cực tới hoạt động sản xuất kinh doanh của DN: lãi suất quá thấp làm cho DN đẩy mạnh vay vốn quá mức, dẫn tới một số trường hợp ko đảm bảo
Trang 11
khả năng trả nợ vay; lãi suất quá cao dẫn tới DN dè dặt, ko dám vay vốn, mất thời cơ kinh doanh và NHTM bị ứ đọng vốn đầu tư.
Lãi suất là phương tiện trung gian trong quản lý kinh tế vĩ mô: sự thay đổi của lãi suất tác động tới cân đối cung cầu hàng hóa.
Điều 16-Luật Nhà băng nhà nước: “Để thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia NHNN sử dụng những dụng cụ tái cấp vốn, lãi suất, tỷ giá hối đoái, dự trữ buộc phải,
nghiệp vụ thị trường mở và những dụng cụ khác do Thống đốc quyết định”. Tương tự lãi suất cũng là một trong những cơng cụ để quản lý chính sách tiền tệ quốc gia.
Lãi suất là dụng cụ tác động mạnh mẽ tới lạm phát-thất nghiệp: Để kéo giảm mức lạm phát trong trường hợp nền kinh tế đang lạm phát cao, NHNN sở hữu thể can
thiệp gián tiếp vào những NHTM quy định tỷ lệ dự trữ buộc phải, tái cấp vốn thơng qua đó NHTM nâng lãi suất tiền gởi để thu hút vốn vào NHTM làm tiền trong lưu
thông giảm → nhu nhà xí sử dụng giảm → giá cả hàng hóa giảm. Trái lại, việc giảm
lãi suất sẽ đẩy mạnh tiêu sử dụng → kích thích sản xuất, tạo ra nhiều công ăn việc làm
mới → hạn chế thất nghiệp.
Lãi suất là dụng cụ để đo lường sức khỏe của nền kinh tế: Căn cứ những biến động của lãi suất để dự đoán những yếu tố khác như tính sinh lời của thời cơ đầu tư, lạm phát
dự trù, thiếu hụt ngân sách…
1.4. Quản trị lãi suất trong hoạt động kinh doanh của NHTM: 1.4.1. Rủi ro lãi suất:
Bàn về rủi ro lãi suất, Timothi W.Koch
4
cho rằng rủi ro lãi suất là sự thay đổi tiềm tàng về thu nhập lãi ròng rã và trị giá thị trường của vốn nhà băng xuất phát từ
sự thay đổi của mức lãi suất. Trong lúc đó theo Thomas P.Fitch
5
rủi ro lãi suất là rủi ro lúc thay đổi lãi suất thị trường sẽ dẫn tới tài sản sinh lời giảm trị giá.
Tuy sở hữu nhiều khái niệm, nhưng nhìn chung sở hữu thể phát biểu rủi ro lãi suất là hệ số chênh lệch lãi giảm lúc lãi suất thị trường thay đổi.
4
Bank Management 1995- University of South Crolina
5
Dictionary of Banking Terms 1997-Barron’s Edutional Series Inc
Trang 12
Để bảo vệ thu nhập trước rủi ro lãi suất, nhà băng cần ổn định được tỷ lệ thu nhập từ lãitổng tài sản sinh lời hay còn gọi là tỷ lệ thu nhập lãi cận biên NIM-net
interest margin.
Lúc lãi suất thi trường thay đổi sẽ làm cho hệ số chênh lệch tăng hoặc giảm vì những lý do như sự khác nhau về hình thức lãi suất khăng khăng, thả nổi giữa Tài sản và
Nợ, sự khác biệt về thời hạn giữa Tài sản sinh lời và Nợ. Dù sở hữu theo đuổi chiến lược quản lý nào, những NHTM cũng khó sở hữu thể loại bỏ hồn tồn một trong những rủi ro
tiềm tàng và nguy hiểm nhất đó là rủi ro lãi suất. Lúc lãi suất thị trường thay đổi, NHTM nhận thấy rằng những nguồn thu chính từ danh mục cho vay cũng như chi
phí đối với những loại tiền gởi đều bị tác động, NHTM phải đương đầu với ít nhất 2 loại rủi ro lãi suất là:
– Rủi ro về giá: phát sinh lúc lãi suất thị trường tăng làm giảm trị giá hầu hết những khoản cho vay với lãi suất khăng khăng.
– Rủi ro tái đầu tư: xuất hiện lúc lãi suất thị trường giảm làm cho NHTM phải chấp nhận đầu tư những vốn đầu tư của mình đã huy động trước đó vào những
Tài sản mức sinh lợi thấp hơn.

1.4.2. Mục tiêu quản trị lãi suất:

Quản trị là sự tác động liên tục, sở hữu tổ chức, sở hữu định hướng của chủ thể quản trị tới đối tượng chịu sự quản trị nhằm phát huy, sử dụng tốt nhất mọi tiềm năng và cơ
hội để đạt mục tiêu đề ra. Quản trị nhà băng là hệ thống hoạt động thống nhất phối hợp và liên kết những quá
trình lao động của những thành viên trong nhà băng nhằm đạt được những mục tiêu kinh doanh trong mỗi thời kỳ với phương châm tối ưu hóa giá thành được sử dụng và gia
tăng lợi nhuận. NHTM cũng giống như những DN khác trong nền kinh tế thị trường, do đó để đạt hiệu quả kinh doanh cao nhất, đạt lợi nhuận tối ưu trong môi trường
NIM = Thu từ lãi trên những khoản
cho vay và đầu tư Giá bán trả lãi tiền
gởi và tiền vay Tổng tài sản sinh lời
_ Thu nhập từ lãi
Tổng tài sản sinh lời =
Trang 13
khó khăn thì cơng tác quản trị là vô cùng cần thiết và quan yếu. Tuy nhiên, ko giống như DN sản xuất kinh doanh, hàng hóa của NHTM khơng phải là hàng
hóa thơng thường mà là hàng hóa đặc thù tiền tệ, kim loại quý, những loại giấy tờ sở hữu giá do TCTD hay Chính phủ phát hành…, loại hàng hóa này sở hữu thể chuyển sang
hàng hóa khác một cách tiện dụng. Khách hàng đồng thời vừa sở hữu thể là nhà cung ứng sản phẩm đầu vào và là người sử dụng sản phẩm đầu ra của nhà băng.
Ngày nay, NHTM là một loại hình tổ chức rất phức tạp, cung ứng nhiều nhà cung cấp tiền tệ phổ quát. Quản trị nhà băng bao gồm nhiều nhiều ngành khác nhau như:
quản trị Tài sản-Nợ, quản trị thanh khoản, quản trị tỷ giá, quản trị danh mục đầu tư, quản trị lãi suất…
Quản trị lãi suất là một phòng ban của quản trị Tài sản-Nợ tại NHTM, nó quan yếu và khơng thể thiếu trong hoạt động quản trị NHTM. Mục tiêu của quản trị lãi
suất là: – Tạo lập và thực hiện chiến lược nhằm tối đa hóa hoặc đảm bảo chênh lệch
dương giữa lãi suất đầu ra và lãi suất đầu vào. Tạo sự an toàn, hạn chế mức độ tác động xấu lên thu nhập của NHTM.
– Đảm bảo khả năng khó khăn với những NHTM khác để đạt mục tiêu kinh doanh.
Để đạt mục tiêu này, NHTM cần tập trung vào những phòng ban nhạy cảm nhất với lãi suất trong danh mục Tài sản-Nợ. Đó là những tài sản sinh lợi như những khoản cho
vay và đầu tư hay những khoản nhận tiền gởi, khoản vay trên TTTT.

1.4.3. Những phương thức quản lý lãi suất cho vay:

1.4.3.1. Cho vay với lãi suất khăng khăng: Cho vay với lãi suất khăng khăng là cách làm cổ điển sở hữu từ trước thời đại Hy Lạp:
những nhà băng đưa ra những thang lãi suất đã lập sẵn để thông tin cho khách hàng. Khách hàng vay sẽ được vận dụng một mức lãi suất cho vay khăng khăng trong suốt thời
gian vay. Việc khăng khăng lãi suất cho vay chỉ được vận dụng phổ biến từ thập niên 60
Trang 14
của thế kỷ trước trở về trước. Lãi suất cho vay khăng khăng hiện nay thường chỉ vận dụng đối với những khoản vay ngắn hạn.
– Ưu điểm: Ước tính được khá xác thực thu nhập từ mỗi khoản vay. Chủ động tính được lãi suất cần đưa ra để huy động tiền gởi và những loại Nợ khác.
– Nhược điểm: Nhà băng tự hạn chế mình về khả năng cho vay và đầu tư. Việc khăng khăng lãi suất cho vay dẫn tới đòi hỏi nhà băng cũng phải khăng khăng
luôn lãi suất huy động nhằm tránh rủi ro lãi suất. Tuy nhiên, trong thị trường đòi hỏi tính khó khăn cao thì việc khăng khăng lãi suất huy động là khó thực hiện
được do nhà băng ln phải điều chỉnh mức lãi suất huy động thích hợp với diễn biến thực tế trên thị trường.
1.4.3.2. Cho vay với lãi suất sở hữu điều chỉnh: Để hạn chế rủi ro lúc lãi suất trên thị trường thay đổi mà đặc thù là những khoản
vay trung-dài hạn, những NHTM thường quy định lãi suất thành 2 phần: phần giá thành huy động vốn thường tính bằng lãi suất huy động tiết kiệm kỳ hạn 12 hoặc 24
tháng của NHTM-được điều chỉnh định kỳ để thích hợp lãi suất thị trường + phần biên độ ko thay đổi trong suốt thời kì vay.
1.4.3.3. Sự linh hoạt trong lãi suất cho vay: Lúc áp đặt mức lãi suất cho vay, NHTM quản lý Tài sản theo hướng lãi suất để
sở hữu lợi nhuận nên phải đi tìm khách hàng chấp nhận lãi suất cho vay mà NHTM đưa ra chứ người vay ko thể thương lượng về lãi suất. Lúc đó, NHTM quan tâm tới
lợi nhuận trong ngắn hạn mà chưa sở hữu sự uyển chuyển đối với từng khách hàng. Trái lại, lúc NHTM linh hoạt trong xác định lãi suất vay theo thị trường và theo
kết quả thương lượng với từng khách hàng, NHTM sở hữu thể quản lý Tài sản và lợi nhuận theo hướng thích hợp và thỏa mãn giữa người tậu và người bán. Với lãi suất
cho vay sở hữu thương lượng, NHTM quan tâm tới khách hàng và lợi nhuận trong những mục tiêu trong tương lai.
Tại những nhà băng to nước ngoài, cách làm đơn thuần thường được sử dụng là đưa ra những mục tiêu về tài sản trong tương lai rồi huy động vốn và lãi suất theo
Trang 15
từng tình huống. Ví dụ nhà băng đặt mục tiêu hoàn vốn và lãi sau 1 năm là 10.000 đơn vị tiền tệ. Để sở hữu được tài sản này vào năm sau, sở hữu hai cách thực hiện như sau:
– Nhà băng căn cứ trên lãi suất huy động để quyết định lãi suất cho vay tối thiểu. Sau đó, tìm cách cho vay theo mức lãi suất nói trên để đạt mục tiêu. Giả
định lãi suất huy động là 8năm và nhà băng quyết định lãi suất cho vay tối thiểu là 13năm, tương tự:
P1 = P21+r1 = 10.0001+0,13 = 8.850 đơn vị tiền. Tức là nhà băng phải tìm cách cho vay 8.850 đơn vị tiền vào ngày hôm nay
với lãi suất cho vay phải đạt 13 cho mọi thương vụ. Tuy nhiên, điều này trong thực tế quả là ko dễ thực hiện, bởi vì sẽ sở hữu những thời khắc nào đó
mà nhà băng thừa một lượng tiền và lượng tiền thừa này chỉ sở hữu thể được cho vay ra ở mức lãi suất là 7năm chẳng hạn, sự lãng phí vốn này sẽ làm cho
nhà băng khó lòng đạt mục tiêu đã đề ra. Trong lúc đó, vào một số thời khắc khác sở hữu nhiều khách hàng cần vốn và họ sẵn sàng trả lãi suất cho nhà băng
cao hơn nhiều so với mức 13năm. Tương tự nhà băng mất những thời cơ lợi nhuận cao mà mình sở hữu thể kiếm được và khách hàng vay cũng mất đi cơ
hội được vay vốn với lãi suất thấp. – Nhà băng quản lý Tài sản và lãi suất theo phương thức linh động. Cũng với
cùng mục tiêu là đạt Tài sản 10.000 đơn vị tiền vào năm sau, tuy nhiên trong trường hợp này nhà băng hoạt động một cách thoáng hơn nhiều. Trong
những thương vụ vẫn đảm bảo an toàn nhưng lợi nhuận cao như kinh doanh bất động sản, kinh doanh theo mùa vụ… nhà băng sở hữu thể cho vay với lãi suất
thật cao ví dụ 15-16năm. Đối với phần tiền huy động còn lại, để tránh bị ứ đọng vốn nhà băng vẫn sở hữu thể cho vay ở mức dưới 6-7năm. Bằng
cách cân đối tỷ lệ vốn vay ứng với từng mức lãi suất, nhà băng vẫn đảm bảo đạt mục tiêu đã đề ra, sự bù đắp qua lại giữa những loại Tài sản là chiến lược chủ
chốt để đạt mục tiêu của nhà băng.
Trang 16

1.4.4. Kỹ thuật phòng chống rủi ro lãi suất:

Những kỹ thuật phòng chống rủi ro lãi suất hiện nay đã khởi đầu được những NHTM Việt Nam quan tâm như những hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng giao sau, hợp đồng quyền
chọn và hợp đồng hoán đổi lãi suất hay còn gọi là những cơng cụ phái sinh về lãi suất- Interest Rate Derivatives. Công việc này thường được ủy quyền tổ nghiệp vụ quản
lý Tài sản-Nợ thuộc phòng kế hoạch vốn đầu tư của NHTM. Tuy nhiên, trong phạm vi đề tài này, tác giả sẽ ko đi sâu phân tích những kỹ thuật phòng chống rủi ro như
vừa nêu cũng như những công việc quản trị Tài sản-Nợ của NHTM.

1.5. Những phương pháp xác định lãi suất cho vay của NHTM:

Lãi suất đối với một khoản cho vay nào đó được xác định trên cơ sở vật chất thị trường thơng qua q trình tác động qua lại giữa cung và cầu tiền vay. Do đó, trong nềnkinh tế thị trường, lãi suất hay giá cả của khoản vay được xác định tại mức giao nhau của đường cung vốn vay và đường cầu vốn vay.Đồ thị 1.1: Lãi suất theo cung-cầu vốnĐiểm cân Đường cung vốnĐường cầu vốn Lãisu ấtLượng vốnTrang 10Mặc dù chịu tác động của nhiều yếu tố, nhưng trên ý kiến NHTM thì 4 yếu tố được xem là quan yếu nhất ko thể thiếu lúc xác định lãi suất cho vay là:– Bao gồm tất cả những giá thành huy động vốn. – Bù đắp những giá thành quản lý và thực hiện khoản vay.– Trang trải được những rủi ro trong hoạt động cho vay. – Mang lại phần lợi nhuận hợp lý cho NHTM.Tuy nhiên, lãi suất cho vay còn bị tác động bởi những nhân tố khác như: sự khó khăn của những nhà băng khác hoặc những TCTD phi nhà băng; mối quan hệ, uytín giữa nhà băng và người đi vay; mục đích sử dụng tiền vay vay cơng thương nghiệp, vay đầu tư kinh doanh bất động sản, vay sản xuất nông nghiệp, vay tiêudùng…; kỳ hạn cho vay kỳ hạn càng dài thì lãi suất càng cao do rủi ro trong việc hoàn trả nợ vay gia tăng; tình hình diễn biến của nền kinh tế tăng trưởng GDP,lạm phát, thất nghiệp…… Thực tế ở những nước cho thấy lãi suất cho vay thường chịu sự chi phối của TTTTngắn hạn và của những NHTM to. Tuy nhiên, lãi suất thị trường còn chịu sự can thiệp của NHTW, tùy theo chính sách tiền tệ là thắt chặt hay mở rộng. Lúc thựchiện chính sách thắt chặt tiền tệ, NHTW sẽ sở hữu giải pháp điều tiết để gián tiếp tăng lãi suất thị trường nhằm hạn chế tín dụng, tăng lượng tiền gởi tiết kiệm; và ngượclại lúc muốn mở rộng tiền tệ NHTW sẽ điều tiết để gián tiếp giảm lãi suất thị trường nhằm thu hút người vay, giảm lượng tiền gởi tiết kiệm.Lãi suất tác động tới hoạt động sản xuất kinh doanh của DN: Lãi suất hợp lý và mang tính chất ổn định giúp DN tính tốn được lợi nhuận dự kiến thu về từ cácphương án sản xuất kinh doanh, dự án đầu tư vì vậy nắm bắt và triển khai kịp thời những thời cơ kinh doanh. Đồng thời với một lãi suất hợp lý, những DN sẽ sở hữu lợi nhuậnsau lúc trừ đi giá thành trả lãi tiền vay, kích thích những DN mở rộng đầu tư, thực hiện tái sản xuất, đẩy mạnh hoạt động kinh doanh. Trái lại, lãi suất bất hợp lý sẽ ảnhhưởng tiêu cực tới hoạt động sản xuất kinh doanh của DN: lãi suất quá thấp làm cho DN đẩy mạnh vay vốn quá mức, dẫn tới một số trường hợp ko đảm bảoTrang 11khả năng trả nợ vay; lãi suất quá cao dẫn tới DN dè dặt, ko dám vay vốn, mất thời cơ kinh doanh và NHTM bị ứ đọng vốn đầu tư.Lãi suất là phương tiện trung gian trong quản lý kinh tế vĩ mô: sự thay đổi của lãi suất tác động tới cân đối cung cầu hàng hóa.Điều 16-Luật Nhà băng nhà nước: “Để thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia NHNN sử dụng những dụng cụ tái cấp vốn, lãi suất, tỷ giá hối đoái, dự trữ buộc phải,nghiệp vụ thị trường mở và những dụng cụ khác do Thống đốc quyết định”. Tương tự lãi suất cũng là một trong những cơng cụ để quản lý chính sách tiền tệ quốc gia.Lãi suất là dụng cụ tác động mạnh mẽ tới lạm phát-thất nghiệp: Để kéo giảm mức lạm phát trong trường hợp nền kinh tế đang lạm phát cao, NHNN sở hữu thể canthiệp gián tiếp vào những NHTM quy định tỷ lệ dự trữ buộc phải, tái cấp vốn thơng qua đó NHTM nâng lãi suất tiền gởi để thu hút vốn vào NHTM làm tiền trong lưuthông giảm → nhu nhà xí sử dụng giảm → giá cả hàng hóa giảm. Trái lại, việc giảmlãi suất sẽ đẩy mạnh tiêu sử dụng → kích thích sản xuất, tạo ra nhiều công ăn việc làmmới → hạn chế thất nghiệp.Lãi suất là dụng cụ để đo lường sức khỏe của nền kinh tế: Căn cứ những biến động của lãi suất để dự đoán những yếu tố khác như tính sinh lời của thời cơ đầu tư, lạm phátdự tính, thiếu hụt ngân sách…1.4. Quản trị lãi suất trong hoạt động kinh doanh của NHTM: 1.4.1. Rủi ro lãi suất:Bàn về rủi ro lãi suất, Timothi W.Kochcho rằng rủi ro lãi suất là sự thay đổi tiềm tàng về thu nhập lãi ròng rã và trị giá thị trường của vốn nhà băng xuất phát từsự thay đổi của mức lãi suất. Trong lúc đó theo Thomas P.Fitchrủi ro lãi suất là rủi ro lúc thay đổi lãi suất thị trường sẽ dẫn tới tài sản sinh lời giảm trị giá.Tuy sở hữu nhiều khái niệm, nhưng nhìn chung sở hữu thể phát biểu rủi ro lãi suất là hệ số chênh lệch lãi giảm lúc lãi suất thị trường thay đổi.Bank Management 1995- University of South CrolinaDictionary of Banking Terms 1997-Barron’s Edutional Series IncTrang 12Để bảo vệ thu nhập trước rủi ro lãi suất, nhà băng cần ổn định được tỷ lệ thu nhập từ lãitổng tài sản sinh lời hay còn gọi là tỷ lệ thu nhập lãi cận biên NIM-netinterest margin.Lúc lãi suất thi trường thay đổi sẽ làm cho hệ số chênh lệch tăng hoặc giảm vì những lý do như sự khác nhau về hình thức lãi suất khăng khăng, thả nổi giữa Tài sản vàNợ, sự khác biệt về thời hạn giữa Tài sản sinh lời và Nợ. Dù sở hữu theo đuổi chiến lược quản lý nào, những NHTM cũng khó sở hữu thể loại bỏ hồn tồn một trong những rủi rotiềm tàng và nguy hiểm nhất đó là rủi ro lãi suất. Lúc lãi suất thị trường thay đổi, NHTM nhận thấy rằng những nguồn thu chính từ danh mục cho vay cũng như chiphí đối với những loại tiền gởi đều bị tác động, NHTM phải đương đầu với ít nhất 2 loại rủi ro lãi suất là:– Rủi ro về giá: phát sinh lúc lãi suất thị trường tăng làm giảm trị giá hầu hết những khoản cho vay với lãi suất khăng khăng.– Rủi ro tái đầu tư: xuất hiện lúc lãi suất thị trường giảm làm cho NHTM phải chấp nhận đầu tư những vốn đầu tư của mình đã huy động trước đó vào nhữngTài sản mức sinh lợi thấp hơn.Quản trị là sự tác động liên tục, sở hữu tổ chức, sở hữu định hướng của chủ thể quản trị tới đối tượng chịu sự quản trị nhằm phát huy, sử dụng tốt nhất mọi tiềm năng và cơhội để đạt mục tiêu đề ra. Quản trị nhà băng là hệ thống hoạt động thống nhất phối hợp và liên kết những quátrình lao động của những thành viên trong nhà băng nhằm đạt được những mục tiêu kinh doanh trong mỗi thời kỳ với phương châm tối ưu hóa giá thành được sử dụng và giatăng lợi nhuận. NHTM cũng giống như những DN khác trong nền kinh tế thị trường, do đó để đạt hiệu quả kinh doanh cao nhất, đạt lợi nhuận tối ưu trong môi trườngNIM = Thu từ lãi trên những khoảncho vay và đầu tư Giá bán trả lãi tiềngởi và tiền vay Tổng tài sản sinh lời_ Thu nhập từ lãiTổng tài sản sinh lời =Trang 13cạnh tranh thì cơng tác quản trị là vô cùng cần thiết và quan yếu. Tuy nhiên, ko giống như DN sản xuất kinh doanh, hàng hóa của NHTM khơng phải là hànghóa thơng thường mà là hàng hóa đặc thù tiền tệ, kim loại quý, những loại giấy tờ sở hữu giá do TCTD hay Chính phủ phát hành…, loại hàng hóa này sở hữu thể chuyển sanghàng hóa khác một cách tiện dụng. Khách hàng đồng thời vừa sở hữu thể là nhà cung ứng sản phẩm đầu vào và là người sử dụng sản phẩm đầu ra của nhà băng.Ngày nay, NHTM là một loại hình tổ chức rất phức tạp, cung ứng nhiều nhà cung cấp tiền tệ phổ quát. Quản trị nhà băng bao gồm nhiều nhiều ngành khác nhau như:quản trị Tài sản-Nợ, quản trị thanh khoản, quản trị tỷ giá, quản trị danh mục đầu tư, quản trị lãi suất…Quản trị lãi suất là một phòng ban của quản trị Tài sản-Nợ tại NHTM, nó quan yếu và khơng thể thiếu trong hoạt động quản trị NHTM. Mục tiêu của quản trị lãisuất là: – Tạo lập và thực hiện chiến lược nhằm tối đa hóa hoặc đảm bảo chênh lệchdương giữa lãi suất đầu ra và lãi suất đầu vào. Tạo sự an toàn, hạn chế mức độ tác động xấu lên thu nhập của NHTM.– Đảm bảo khả năng khó khăn với những NHTM khác để đạt mục tiêu kinh doanh.Để đạt mục tiêu này, NHTM cần tập trung vào những phòng ban nhạy cảm nhất với lãi suất trong danh mục Tài sản-Nợ. Đó là những tài sản sinh lợi như những khoản chovay và đầu tư hay những khoản nhận tiền gởi, khoản vay trên TTTT.1.4.3.1. Cho vay với lãi suất khăng khăng: Cho vay với lãi suất khăng khăng là cách làm cổ điển sở hữu từ trước thời đại Hy Lạp:những nhà băng đưa ra những thang lãi suất đã lập sẵn để thông tin cho khách hàng. Khách hàng vay sẽ được vận dụng một mức lãi suất cho vay khăng khăng trong suốt thờigian vay. Việc khăng khăng lãi suất cho vay chỉ được vận dụng phổ biến từ thập niên 60Trang 14của thế kỷ trước trở về trước. Lãi suất cho vay khăng khăng hiện nay thường chỉ vận dụng đối với những khoản vay ngắn hạn.– Ưu điểm: Ước tính được khá xác thực thu nhập từ mỗi khoản vay. Chủ động tính được lãi suất cần đưa ra để huy động tiền gởi và những loại Nợ khác.– Nhược điểm: Nhà băng tự hạn chế mình về khả năng cho vay và đầu tư. Việc khăng khăng lãi suất cho vay dẫn tới đòi hỏi nhà băng cũng phải cố địnhluôn lãi suất huy động nhằm tránh rủi ro lãi suất. Tuy nhiên, trong thị trường đòi hỏi tính khó khăn cao thì việc khăng khăng lãi suất huy động là khó thực hiệnđược do nhà băng ln phải điều chỉnh mức lãi suất huy động thích hợp với diễn biến thực tế trên thị trường.1.4.3.2. Cho vay với lãi suất sở hữu điều chỉnh: Để hạn chế rủi ro lúc lãi suất trên thị trường thay đổi mà đặc thù là những khoảnvay trung-dài hạn, những NHTM thường quy định lãi suất thành 2 phần: phần giá thành huy động vốn thường tính bằng lãi suất huy động tiết kiệm kỳ hạn 12 hoặc 24tháng của NHTM-được điều chỉnh định kỳ để thích hợp lãi suất thị trường + phần biên độ ko thay đổi trong suốt thời kì vay.1.4.3.3. Sự linh hoạt trong lãi suất cho vay: Lúc áp đặt mức lãi suất cho vay, NHTM quản lý Tài sản theo hướng lãi suất đểcó lợi nhuận nên phải đi tìm khách hàng chấp nhận lãi suất cho vay mà NHTM đưa ra chứ người vay ko thể thương lượng về lãi suất. Lúc đó, NHTM quan tâm đếnlợi nhuận trong ngắn hạn mà chưa sở hữu sự uyển chuyển đối với từng khách hàng. Trái lại, lúc NHTM linh hoạt trong xác định lãi suất vay theo thị trường và theokết quả thương lượng với từng khách hàng, NHTM sở hữu thể quản lý Tài sản và lợi nhuận theo hướng thích hợp và thỏa mãn giữa người tậu và người bán. Với lãi suấtcho vay sở hữu thương lượng, NHTM quan tâm tới khách hàng và lợi nhuận trong những mục tiêu trong tương lai.Tại những nhà băng to nước ngoài, cách làm đơn thuần thường được sử dụng là đưa ra những mục tiêu về tài sản trong tương lai rồi huy động vốn và lãi suất theoTrang 15từng tình huống. Ví dụ nhà băng đặt mục tiêu hoàn vốn và lãi sau 1 năm là 10.000 đơn vị tiền tệ. Để sở hữu được tài sản này vào năm sau, sở hữu hai cách thực hiện như sau:– Nhà băng căn cứ trên lãi suất huy động để quyết định lãi suất cho vay tối thiểu. Sau đó, tìm cách cho vay theo mức lãi suất nói trên để đạt mục tiêu. Giảđịnh lãi suất huy động là 8năm và nhà băng quyết định lãi suất cho vay tối thiểu là 13năm, tương tự:P1 = P21+r1 = 10.0001+0,13 = 8.850 đơn vị tiền. Tức là nhà băng phải tìm cách cho vay 8.850 đơn vị tiền vào ngày hôm nayvới lãi suất cho vay phải đạt 13 cho mọi thương vụ. Tuy nhiên, điều này trong thực tế quả là ko dễ thực hiện, bởi vì sẽ sở hữu những thời khắc nào đómà nhà băng thừa một lượng tiền và lượng tiền thừa này chỉ sở hữu thể được cho vay ra ở mức lãi suất là 7năm chẳng hạn, sự lãng phí vốn này sẽ làm chongân hàng khó lòng đạt mục tiêu đã đề ra. Trong lúc đó, vào một số thời khắc khác sở hữu nhiều khách hàng cần vốn và họ sẵn sàng trả lãi suất cho ngân hàngcao hơn nhiều so với mức 13năm. Tương tự nhà băng mất những thời cơ lợi nhuận cao mà mình sở hữu thể kiếm được và khách hàng vay cũng mất đi cơhội được vay vốn với lãi suất thấp. – Nhà băng quản lý Tài sản và lãi suất theo phương thức linh động. Cũng vớicùng mục tiêu là đạt Tài sản 10.000 đơn vị tiền vào năm sau, tuy nhiên trong trường hợp này nhà băng hoạt động một cách thoáng hơn nhiều. Trongnhững thương vụ vẫn đảm bảo an toàn nhưng lợi nhuận cao như kinh doanh bất động sản, kinh doanh theo mùa vụ… nhà băng sở hữu thể cho vay với lãi suấtthật cao ví dụ 15-16năm. Đối với phần tiền huy động còn lại, để tránh bị ứ đọng vốn nhà băng vẫn sở hữu thể cho vay ở mức dưới 6-7năm. Bằngcách cân đối tỷ lệ vốn vay ứng với từng mức lãi suất, nhà băng vẫn đảm bảo đạt mục tiêu đã đề ra, sự bù đắp qua lại giữa những loại Tài sản là chiến lược chủchốt để đạt mục tiêu của nhà băng.Trang 16Các kỹ thuật phòng chống rủi ro lãi suất hiện nay đã khởi đầu được những NHTM Việt Nam quan tâm như những hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng giao sau, hợp đồng quyềnchọn và hợp đồng hoán đổi lãi suất hay còn gọi là những cơng cụ phái sinh về lãi suất- Interest Rate Derivatives. Công việc này thường được ủy quyền tổ nghiệp vụ quảnlý Tài sản-Nợ thuộc phòng kế hoạch vốn đầu tư của NHTM. Tuy nhiên, trong phạm vi đề tài này, tác giả sẽ ko đi sâu phân tích những kỹ thuật phòng chống rủi ro nhưvừa nêu cũng như những công việc quản trị Tài sản-Nợ của NHTM.

Source: https://bloghong.com
Category: Tài Chính