Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự

Giao dịch về vay mượn diễn ra khá nhiều trong đời sống hàng ngày, tuy nhiên ko phải trường hợp nào cũng là đúng luật, với 1 số ít trường hợp vi phạm lao lý của bộ luật hình sự về việc cho vay với lãi suất vay quá cao .Giao dịch về vay mượn diễn ra khá nhiều trong đời sống hàng ngày, tuy nhiên ko phải trường hợp nào cũng là đúng luật, với 1 số ít trường hợp vi phạm lao lý của bộ luật hình sự về việc cho vay với lãi suất vay quá cao. Bộ luật hình sự năm ngoái pháp luật điều 201 với hành vi này như sau :

Điều 201. Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự
1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng tới dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng tới 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo ko giam giữ tới 03 năm.
2. Phạm tội thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng tới 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng tới 03 năm.
3. Người phạm tội còn với thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng tới 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm mướn việc nhất định từ 01 năm tới 05 năm.

Về mặt cấu thành tội phạm ở đây phải với yếu tố cho vay với lãi suất gấp 5 lần mức lãi suất cao nhất trong bộ luật dân sự và thu lợi bất chính trên 30 triệu đồng hoặc dưới 30 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt hành chính hoặc kết án về tội này. Hiện nay theo quy định về mức lãi suất tối đa của bộ luật dân sự ko vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay do đó mức lãi suất với thể bị xử lý hình sự là 100%/năm của khoản tiền vay. Trước đây theo quy định của bộ luật hình sự 2009 cũ ứng dụng mức tối đa lãi suất gấp 10 lần lãi suất cơ bản của nhà băng nhà nước và với yếu tố nhiều năm kinh nghiệm. Tương tự so với trước đây thì việc khái niệm về cho vay lãi nặng đã với phần rõ ràng hơn.

Phân tích cấu thành tội phạm của tội cho vay nặng lãi trong giao dich dân sự

Khách thể của tội phạm
“Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” xâm phạm tới trật tự quản lý kinh tế của nhà nước về tín dụng mà cụ thể là trật tự trong ngành kinh doanh tiền tệ; xâm phạm tới lợi ích của công dân.

Về chủ thể của tội phạm
Chủ thể “Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” là người từ đủ 16 tuổi trở lên và với năng lực trách nhiệm hình sự. Nếu người phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong quản lý công quỹ và sử dụng công quỹ cho vay lãi nặng mang tính chất bóc lột thì vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội này với tình tiết tăng nặng quy định tại điểm c, khoản 1 Điều 52 BLHS năm 2015.

Mặt chủ quan của tội phạm
Tội phạm được thực hiện do lỗi cố ý. Người phạm tội biết hành vi cho vay lãi nặng của mình là nguy hiểm cho xã hội nhưng vì vụ lợi mà vẫn cố tình thực hiện tội phạm. Động cơ phạm tội là vụ lợi nhằm thu lợi bất chính.

Mặt khách quan của tội phạm
a. Về hành vi khách quan:
Hành vi khách quan của tội cho vay lãi nặng thể hiện ở một trong những hành vi sau:
– Cho người khác vay và áp đặt mức lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự (BLDS), thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên; 
Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 468) thì lãi suất trong hợp đồng vay được xác định như sau:
“1. Lãi suất vay do những bên thỏa thuận. Trường hợp những bên với thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận ko được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp pháp luật liên quan với quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp sắp nhất. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá ko với hiệu lực.
2. Trường hợp những bên với thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng ko xác định rõ lãi suất và với tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời khắc trả nợ”.

Tương tự, theo pháp luật về mức lãi suất vay tối đa của Bộ luật Dân sự, nếu lãi suất vay cho vay gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất vay tối đa nói trên, tức là từ 100 % / năm trở lên thì hành vi cho vay với tín hiệu của Tội cho vay lãi nặng trong trả tiền giao dịch dân sự. Tuy nhiên số tiền thu lợi bất chính với được từ hành vi này phải từ 30.000.000 đồng trở lên. Nếu trong trả tiền giao dịch dân sự, người cho vay với lãi suất vay gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất vay cao nhất lao lý trong BLDS nhưng thu lợi bất chính dưới 30.000.000 đồng thì cũng ko bị coi là phạm tội và cũng ko cấu thành tội phạm này .
– Cho vay lãi gấp 05 lần mức lãi suất vay cao nhất pháp luật trong BLDS, thu lợi bất chính chưa tới 30.000.000 đồng nhưng trước đó đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi cho vay lãi nặng hoặc đã bị phán quyết về tội cho vay lãi nặng, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm .
Điểm d khoản 4 Điều 12 Nghị định 144 / 2021 / NĐ-CP pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong nghành nghề nhà sản xuất bảo mật an ninh, trật tự, bảo đảm an toàn xã hội ; phòng chống tệ nạn xã hội ; phòng cháy và chữa cháy ; phòng chống đấm đá bạo lực mái ấm gia đình lao lý : Phạt tiền từ 10.000.000 đồng tới 20.000.000 đồng so với hành vi : “ Kinh doanh nhà sản xuất cầm đồ cho vay tiền với cầm đồ gia tài nhưng lãi suất vay cho vay vượt quá tỷ suất lãi suất vay theo lao lý của Bộ luật Dân sự ”. Tuy nhiên, từ cuối năm 2011, Nhà băng Nhà nước đã bỏ lao lý về lãi suất vay cho vay cơ bản, thay bằng lãi suất vay trần kêu gọi vốn ko quá 13-14 % / năm. Do vậy, ko hề lấy lãi suất vay đi vay để áp vào lãi suất vay cho vay để xác lập và khắc phục và xử lý hành vi nói trên .
Mặt khác, theo pháp luật tại khoản 1 Điều 468 BLDS năm ngoái, trong trường hợp pháp lý với tương quan với lao lý khác về lãi suất vay thì sẽ vận dụng lãi suất vay đó cho quan hệ vay thuộc khoanh vùng phạm vi kiểm soát và điều chỉnh của luật đó ( như những hợp đồng vay vàng, ngoại tệ, vay chính sách xã hội, vay góp vốn đầu tư tăng trưởng … ) .
Từ những nghiên cứu và phân tích trên hoàn toàn với thể thấy, để bảo vệ nguyên tắc mọi tội phạm phải được phát hiện, khắc phục và xử lý kịp thời, tránh oan sai, ko bỏ lọt “ Tội cho vay lãi nặng trong trả tiền giao dịch dân sự ” pháp luật tại Điều 201 BLHS năm năm ngoái, cần phải với văn bản hướng dẫn khắc phục và xử lý so với tội phạm này cũng như với hướng dẫn đơn cử về pháp luật : “ trừ trường hợp pháp lý tương quan với pháp luật khác ” lao lý tại khoản 1 Điều 468 BLDS năm năm ngoái .

Về hậu quả:
Hậu quả của hành vi cho vay lãi nặng là những thiệt hại vật chất và phi vật chất cho xã hội như: tính mệnh, sức khoẻ, phẩm giá, danh dự của con người, những thiệt hại về tài sản cho xã hội và những thiệt hại khác về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội… Hậu quả trực tiếp của hành vi cho vay lãi nặng là gây thiệt hại cho người vay, làm cho người vay phải chịu mức lãi quá cao. Đối với tội cho vay lãi nặng, hậu quả ko phải là tín hiệu buộc phải của cấu thành tội phạm.
– Về số lượng tiền, tài sản cho vay nhiều hay ít ko phải là tín hiệu cấu thành cơ bản.
– Về đối tượng cho vay là tài sản gồm vật, tiền, giấy tờ với giá…

Về hình phạt:
Điều 201 Bộ luật hình sự quy định 02 khung hình phạt, cụ thể:
– Người phạm tội theo quy định tại Khoản 1 Điều 201 thì bị phạt tiền từ 50.000.000 tới 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo ko giam giữ tới 03 năm.
– Người phạm tội theo quy định tại Khoản 2 Điều 201 thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng tới 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng tới 03 năm.
– Hình phạt bổ sung: Ngoài hình phạt chính nêu trên, người phạm tội còn với thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng tới 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm mướn việc nhất định từ 01 tới 05 năm. 

Tương tự về hình phạt, mức phạt tù cao nhất so với Tội cho vay lãi nặng trong trả tiền giao dịch dân sự là 03 năm tù, trong trường hợp thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên. Đây là pháp luật cũng mang tính “ cởi trói ” cho những cơ quan thực thi tố tụng trong đường lối xử lý loại tội phạm này so với pháp luật “ thu lợi bất chính to ” tại khoản 2 Điều 163 BLHS năm 2009 .
Ngày 09/10/2020, Viện kiểm sát nhân dân vô thượng ( VKSNDTC ) đã phát hành Công văn 4688 / VKSTC-V14 hướng dẫn, tư vấn vướng mắc về Điều 201 Bộ luật Hình sự năm năm ngoái ( sửa đổi, bổ trợ năm 2017 ) .

1. Đối với khoản tiền thu lợi bất chính để xác định trách nhiệm hình sự

Vụ 14 nhất trí với cách xác lập khoản tiền thu lợi bất chính nêu tại Công văn số 212 / TANDTC-PC ngày 13/9/2019 của Tòa án nhân dân vô thượng về việc thông tin hiệu quả tư vấn trực tuyến một số ít vướng mắc xét xử, do tại, theo pháp luật tại khoản 1 Điều 468 của BLDS năm năm ngoái thì : “ Lãi suất vay do những bên thỏa thuận hợp tác ko được vượt quá 20 % / năm của khoản tiền vay … Trường hợp lãi suất vay theo thỏa thuận hợp tác vượt quá lãi suất vay số lượng giới hạn được lao lý tại khoản này thì mức lãi suất vay vượt quá ko với hiệu lực thực thi hiện hành ”. Theo đó, khoản tiền lãi vượt quá ko với hiệu lực hiện hành và phải được coi là thu lợi bất chính để xác lập nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự .

2. Đối với xử lý khoản tiền gốc và khoản tiền thu lợi bất chính mà người phạm tội thu được từ việc cho vay lãi nặng

2.1. Về xử lý khoản tiền gốc và lãi tương ứng với mức lãi suất năm 20%/năm

Tiền gốc là phương tiện đi lại phạm tội nên cần phải tịch thu sung vào ngân sách nhà nước theo lao lý tại điểm a khoản 1 Điều 47 BLHS năm năm ngoái ( sửa đổi, bổ trợ năm 2017 ). Trường hợp người vay chưa trả tiền gốc thì buộc người vay phải nộp để sung vào ngân sách nhà nước .
Đối với khoản tiền lãi tương ứng với mức lãi suất vay 20 % / năm thì xác lập đây là khoản tiền do phạm tội mà với và phải bị tịch thu nộp ngân sách nhà nước .

2.2. Về xử lý khoản tiền thu lợi bất chính (khoản tiền lãi tương ứng với mức lãi suất trên 20%/năm)

Khoản lãi tương ứng với mức lãi suất vay trên 20 % / năm là khoản tiền người phạm tội thu lợi bất chính của người vay nên được trả lại cho người vay. Theo đó :

(1) Trường hợp người vay đã trả khoản lãi tương ứng với mức lãi suất trên 20%/năm cho người cho vay thì trả lại cho người vay khoản vay này.

( 2 ) Trường hợp người vay chưa trả khoản lãi tương ứng với mức lãi suất vay trên 20 % / năm cho người vay, tức là chưa phát sinh khoản thu lợi bất chính thì hành vi cho vay tiền nêu trên chưa thỏa mãn nhu cầu khá đầy đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo Điều 201 BLHS năm năm ngoái ( sửa đổi, bổ trợ năm 2017 ). Do vậy, ko cần đặt ra nội dung “ nếu chưa trả lãi thì ko cần tịch thu vì chưa với hậu quả ” như Công văn số 362 / CV-VKSPT đã nêu .

2.3. Trường hợp người cho vay tính lãi suất khác nhau trong từng giai đoạn, với giai đoạn lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong BLHS và tiền thu lợi bất chính thỏa thuận quy định tại Điều 201 BLHS (giai đoạn 1): nếu người vay chưa trả lãi của giai đoạn 1 này mà cùng tổng khoản lãi đó vào tiền gốc để tiếp tục vay với mức lãi suất mà pháp luật cho phép (giai đoạn 2): tới lúc bị xử lý nhưng người vay vẫn chưa trả được tiền gốc và lãi của giai đoạn 1 mà chỉ trả lãi trên tổng gốc và lãi của giai đoạn 2

Việc lập hợp đồng cùng tổng khoản lãi vào tiền gốc để liên tục cho vay với mức lãi suất vay mà pháp lý được cho phép ( ở trật tự tiến độ 2 ) là việc 02 bên đã chốt được số tiền cho vay lãi nặng bằng hợp đồng vay nợ này nhằm mục đích che giấu khoản tiền thu lợi bất chính. Trong trường hợp này, cần xem xét khắc phục và xử lý nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự so với người phạm tội về hành vi cho vay với lãi suất vay gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất vay cao nhất pháp luật trong BLHS tại thời kì và khoảng chừng thời hạn cho vay ( ở tiến trình 1 ) nếu thỏa mãn nhu cầu ko thiếu yếu tố cấu thành tội phạm lao lý tại Điều 201 BLHS năm năm ngoái ( sửa đổi, bổ trợ năm 2017 ) .

Source: https://bloghong.com
Category: Tài Chính