Giá vốn hàng bán là gì? 3 cách tính giá vốn hàng bán chính xác

Giá vốn hàng bán là gì? Công thức tính như thế nào? Hạch toán giá vốn với vai trò quan yếu như thế nào trong kinh doanh?… Bài viết sau đây, bloghong.com sẽ san sớt cho bạn khái niệm và những phương pháp tính giá vốn hàng bán cũng như những cách khắc phục lúc giá vốn bị sai.

Lúc thêm một sản phẩm mới vào kho trên phần mềm quản lý bán hàng, bạn sẽ nhìn thấy ô nhập liệu Giá vốn ban sơ. Đó chính là giá tiền nhập hàng (Bao gồm tổng giá tiền: tậu hàng + giá tiền vận chuyển + kho bãi…). Đây là dữ liệu nên cần với, sau này hạch toán lãi lỗ, giá trị hàng tồn kho,… hệ thống sẽ cần dựa vào đây để đưa ra những tính toán, báo cáo chuẩn xác.

1. Khái niệm giá vốn hàng bán là gì?

Điều trước hết nếu muốn quản lý dòng tiền hiệu quả thì cần phải hiểu khái niệm giá vốn hàng bán là gì?

Giá vốn hàng bán là giá trị vốn của hàng bán đã tiêu thụ trong một khoảng thời kì cụ thể (trong một kỳ). Giá vốn hàng bán bao gồm tất cả những giá tiền liên quan tới quá trình tạo ra sản phẩm.

Theo số liệu của AC Nielsen, Việt Nam hiện với khoảng hơn 1,3 triệu shop bán lẻ, đáng lưu ý là hơn 90% chủ shop tại những tỉnh và 70% shop tại những thành phố to vẫn đang quản lý shop bằng cách ghi chép thủ công.

Tất nhiên đây là dạng mô hình kinh doanh thành viên hộ gia đình, ko thuê viên chức bên ngoài. Nhưng một lúc quy mô phát triển nên họ cần cải cách tư duy quản lý của mình, hoặc mãi mãi giới hạn lại ở quy mô đó, ko thể to lên được.

Mới đây nhất là vụ GNN Categorical, vị CEO đơn vị chuyển phát nhanh này đã phải thừa nhận, do năng lực quản lý dòng tiền yếu kém, ko cân đối được thu chi dẫn tới việc lạm dụng và sử dụng tiền thu hộ (COD) của khách hàng vào những hoạt động của đơn vị (lên tới 5,5 tỷ đồng). Doanh nghiệp vỡ nợ vì mất khả năng chi trả.

Trong những khoản đầu tư, nhìn nhận dễ nhất là giá tiền nhập hàng, khoản ngân sách chiếm tỷ trọng to trong khâu kinh doanh. Vì vậy, cần hiểu được giá vốn hàng bán là gì, sự hình thành của giá vốn, cách nó hoạt động như thế nào và cách tính ra sao. Lúc đó bạn sẽ biết việc làm ăn ở shop thực sự đang tăng trưởng ra sao.

Vậy giá vốn hàng bán gồm những gì? Giá thành liên quan tới giá vốn hàng bán bao gồm tất cả những giá tiền để tạo ra một sản phẩm như giá tiền tậu nguyên vật liệu, giá tiền gia công hàng hóa, giá tiền nhân lực, giá tiền quản lý doanh nghiệp, giá tiền vận chuyển,… Đối với từng loại hình đơn vị khác nhau thì sẽ với những cách khái niệm về giá vốn khác nhau:

  • Với những đơn vị thương nghiệp (tức là nhập sản phẩm sẵn với về bán), thì giá vốn được hiểu là tổng tất cả những giá tiền từ lúc tậu hàng tới lúc hàng hóa với mặt tại kho của đơn vị, bao gồm: giá nhập hàng hóa từ những nhà cung cấp, giá tiền vận chuyển hàng hóa về kho, thuế, bảo hiểm hàng hóa,…
  • Với những đơn vị gia công (những đơn vị trực tiếp gia công ra sản phẩm), thì những giá tiền cấu thành nên giá vốn sẽ nhiều hơn những đơn vị thương nghiệp do với thêm giá tiền vật liệu đầu vào để gia công sản phẩm.

Ngoài ra, giá vốn của mỗi đơn vị khác nhau còn thay đổi phụ thuộc vào những quy định khác nhau theo hợp đồng với nhà cung cấp.

2. Giá vốn sinh ra để làm gì?

Thị trường luôn biến động, ko phải lúc nào nhà bán hàng cũng nhập được hàng với giá ổn định. Với thể nay bạn nhập lô 30 áo phông nam cổ tròn – trắng với giá 50K/chiếc.

Hàng scorching bán dễ quá, 2 ngày sau bạn nhập thêm lô 50 dòng. Nhưng hàng khan hiếm, nhà cung cấp nâng giá lên 60K/chiếc. Thôi chấp nhận đau thương vậy, dù sao hàng đang scorching bán vẫn với lời mà. Giá nhập cứ biến thiên như vậy cho những lần nhập tiếp theo.

giá vốn hàng bán

Cách xác định giá vốn như thế nào?

Vậy bài toán ở đây là làm sao để biết được số tiền bạn đã bỏ ra nhập hàng (giá vốn) lúc mà số lượng hàng nhập và giá vốn (giá tiền nhập) ở mỗi thời khắc khác nhau? Mặt khác shop đang bán vài trăm, thậm chí hàng nghìn mã sản phẩm nên việc tính toán trên sổ sách là điều vô nghĩa?

3. Tầm quan yếu của giá vốn hàng bán tới hoạt động kinh doanh

Giá vốn được xem là một trong những yếu tố tương đối quan yếu đối với hoạt động kinh doanh của shop. Đây là cơ sở để chủ kinh doanh với thể định giá sản phẩm cũng như phản ánh giá trị hàng hóa tại thời khắc nhập hàng vào kho.

Với lượng hàng hóa và loại sản phẩm phổ biến, hạch toán chuẩn xác giá vốn sẽ giúp bạn với thể quản lý giá tiền của hàng một cách chuẩn xác và cụ thể nhất.

Cùng với đó, giá vốn hàng bán còn được hiểu như một chỉ tiêu quan yếu trong Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, là cơ sở để tính lợi nhuận gộp giúp phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh của shop một cách chuẩn xác nhất.

4. Cách tính giá vốn hàng bán

Trên thế giới hiện nay đang tồn tại 3 cách tính giá vốn hàng bán như sau:

4.1. Công thức tính FIFO (Nhập trước xuất trước)

Cách tính này ý là nhập trước thì xuất trước. Công thức tính giá vốn FIFO chỉ ưa thích với những mặt hàng với hạn sử dụng, hoặc những shop điện máy, máy tính, điện thoại hay sử dụng. Trong mô hình bán lẻ tạp hóa rất hiếm tiêu dùng, vì việc tính toán dữ liệu rối rắm và phức tạp.

Lúc giá tăng, kết quả theo phương pháp FIFO, giá vốn hàng bán thấp hơn. Điều này trong điều kiện lạm phát, làm tăng thu nhập ròng rã và kết quả là mức đóng thuế TNDN cao hơn.

4.2. Công thức tính LIFO (Nhập sau xuất trước)

Cách tính LIFO (nhập sau xuất trước) ngày nay rất ít lúc được sử dụng, giờ chỉ còn 2 nước là Mỹ và Nhật chấp nhận cách tính này. Tuy nhiên, Hội đồng chuẩn mực kế toán quốc tế (IASB) tại Mỹ họ lại phủ nhận vì cho rằng công thức tính như trên thiếu sự chuẩn xác.

Một nhược điểm rất rõ ràng trong cách tính giá vốn hàng bán LIFO là định giá hàng tồn kho ko đáng tin cậy, trong trường hợp hàng tồn kho là sản phẩm cũ và với giá trị lỗi thời với giá hiện hành.

Giá vốn hàng bán

4.3. Công thức tính Bình quân gia quyền trong giá vốn hàng bán

Phương pháp tính giá vốn hàng bán này gọi là Bình quân gia quyền, hiện đang được Phần mềm quản lý bán hàng Sapo sử dụng để tính toán giá trị hàng tồn kho. Nhiều nơi khác, công thức tính này còn với tên gọi Bình quân Di Động, hay Bình Quân Liên Hoàn… Và đây cũng là phương pháp tính giá vốn phổ thông nhất mà những phần mềm tân tiến ngày nay đang vận dụng.

Theo phương pháp tính này, mỗi lần nhập hàng thì giá vốn sẽ được tính lại theo công thức:

MAC = ( A + B ) / C

Với:

  • MAC: Giá vốn của sản phẩm tính theo bình quân tức thời
  • A: Giá trị kho ngày nay trước nhập = Tồn kho trước nhập * giá MAC trước nhập
  • B: Giá trị kho nhập mới = Tồn nhập mới * giá nhập kho đã phân bổ giá tiền
  • C: Tổng tồn = Tồn trước nhập + tồn sau nhập

Với phương pháp tính giá vốn hàng bán này, cần đảm bảo thông tin số hàng tồn kho của bạn phải chuẩn xác tuyệt đối. Bởi lúc số lượng hàng tồn sai, sẽ dẫn tới cả tử số và mẫu số đều sai. Giá vốn bán hàng sai thì sẽ ko thể tính lãi gộp và giá trị tồn kho đúng được.

5. Nguyên nhân giá vốn hàng bán bị sai và cách khắc phục

Như đã nói, lúc số lượng tồn kho sai sẽ dẫn tới việc hạch toán giá vốn sai. Thông thường, với 2 nguyên nhân chính sau:

  • Thực hiện sai quy trình bán hàng âm
  • Sai quy trình trả hàng nhà cung cấp

Chúng ta sẽ đi phân tích từng nguyên nhân, vì sao nó lại làm việc hạch toán giá vốn hàng bán bị sai lệch, dẫn tới thống kê giá trị hàng tồn kho và lãi lỗ bị sai.

Giá vốn hàng bán

Thực hiện sai quy trình bán hàng âm

Theo đúng nguyên tắc, sau lúc nhập hàng về, bạn cần nhập kho toàn bộ từng mã sản phẩm vào phần mềm quản lý bán hàng, sau đó mới được xuất bán. Nếu sai nghiệp vụ, dữ liệu đương nhiên sẽ sai toàn bộ. Thực hiện sai quy trình kho thường mắc phải phổ thông là Bán hàng âmTrả hàng nhà cung cấp

Lúc phần mềm bán hàng cho phép bán âm (tức là cho phép bán trước và nhập kho sau để bù số lượng tồn kho âm). Tình trạng này thường xảy ra với những mặt hàng đang HOT, chủ store nhập về ko kịp lưu kho mà đã bày bán ngay trên kệ, hoặc trả hàng cho khách ngay tại quầy. Tới cuối buổi hoặc thậm chí để tới tận ngày hôm sau mới nhập hàng vào kho, hoặc người bán quên nhập kho luôn….

Trong trường hợp đó, tại thời khắc xuất hàng, giá vốn hàng bán bằng 0 hoặc đang bị sai lệch, dẫn tới tính lãi gộp hàng bán ko đúng. Lúc giá vốn bán hàng trong kho bị đội lên rất cao, lãi lỗ & doanh thu shop bị sẽ ko còn đúng với thực tế.

Dưới đây là cách tính giá vốn bán hàng của Sapo lúc bán hàng âm cho bạn dễ mường tượng:

Nếu tính như vậy sẽ làm giảm lãi thực tế của khách hàng đi rất nhiều.

Hướng xử lý

Trên phần mềm Sapo, công thức tính giá vốn hàng bán lúc kho âm luôn lấy giá nhập mới, lúc kho dương trở lại thì lần nhập tiếp theo sẽ tính theo công thức trung bình

Ví dụ 1: Ví dụ 2:

Sai quy trình trả hàng nhà cung cấp

Lỗi sai lệch giá vốn xảy ra lúc trả hàng một phần hàng tậu từ nhà cung cấp sau lúc đã bán hàng trên phần còn lại. Theo nguyên tắc kế toán, lúc trả hàng nhà cung cấp, người kế toán kho cần vào hạch toán giá vốn hàng bán lại, nhưng nếu ko thực hiện thao tác này giá vốn sẽ ko còn chuẩn xác nữa.

Ví dụ:

Lúc này nếu khách hàng bán tiếp, thì giá vốn bán hàng ghi nhận vẫn là 150.000đ. Lãi lỗ của của hàng tính tiếp sẽ ko chuẩn.

Hướng xử lý

Phần mềm Sapo sẽ tự động tính lại giá vốn bán hàng lúc trả hàng nhà cung cấp, coi giá trị trả hàng thuộc vào khoản "Giá trị hàng tậu trả lại, giảm giá" thuộc nhóm chứng từ điều chỉnh giảm lúc hạch toán giá vốn hàng bán theo phương pháp bình quân

Công thức hạch toán giá vốn hàng bán lúc trả hàng :

MAC = ( A – B ) / C

Với:

  • MAC: Giá vốn của sản phẩm được tính lại lúc người tiêu dùng click on xuất trả hàng nhà cung cấp
  • A = Giá trị kho trước trả = Số lượng kho trước trả * Giá vốn trước trả
  • B = Giá trị hàng tậu trả lại = Số lượng trả * Tiền hàng hoàn lại với mỗi sản phẩm ( ko tính thuế và phụ phí vào giá trị trả )
  • C = ( Tồn kho trước trả – Số lượng trả)

Xem thêm: 9 chiến lược định giá sản phẩm cần phải biết nếu muốn kinh doanh với lãi

Hãy đăng ký tiêu dùng thử ngay 7 ngày hoàn toàn miễn phí phần mềm quản lý bán hàng thông minh Sapo để trải nghiệm những tính năng ưu việt trong việc tính toán giá vốn bán hàng và quản lý dòng tiền tài shop bạn nhé!

Trả lời