Tòa án nhân dân tối cao đã có hướng dẫn về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự – Trang thông tin điện tử Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn

 

Ngày 20/12/2021, Tòa án nhân dân vô thượng đã ban hành Quyết nghị số 01/2021/NQ-HĐTP hướng dẫn ứng dụng Điều 201 của Bộ luật Hình sự và việc xét xử vụ án hình sự về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Quyết nghị sở hữu hiệu lực thi hành kể từ ngày 24/12/2021.

Theo lao lý tại Điều 201 của Bộ luật Hình sự năm năm ngoái, sửa đổi, bổ trợ năm 2017, tội cho vay lãi nặng trong trả tiền giao dịch dân sự được pháp luật như sau :

“1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng tới dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng tới 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo ko giam giữ tới 03 năm.

  1. Phạm tội mà thu lợi bất chính 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng tới 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng tới 03 năm.
  2. Người phạm tội còn sở hữu thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng tới 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm mướn việc nhất định từ 01 năm tới 05 năm”.

Cho vay lãi nặng theo Quyết nghị là trường hợp bên cho vay cho bên vay vay tiền với mức lãi suất vay gấp 05 lần trở lên mức lãi suất vay cao nhất pháp luật tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm ngoái là 20 % / năm. Tuy nhiên, để xác lập một người phạm tội này, ngoài việc cho vay với mức lãi suất vay nêu trên thì người cho vay lãi nặng phải thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị phán quyết về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm .
Về nguyên tắc khắc phục và xử lý so với người phạm tội, Quyết nghị pháp luật ngoài việc tuân thủ những nguyên tắc cơ bản của pháp luật hình sự và tố tụng hình sự thì lúc xét xử cần xem xét vận dụng nghiêm khắc hình phạt tiền là hình phạt chính so với người thực hiện hành vi phạm tội. Trường hợp phạm tội sở hữu đặc thù nhiều năm kinh nghiệm, hoạt động tiêu khiển dưới hình thức băng, ổ nhóm thì xem xét vận dụng nghiêm khắc hình phạt tù là hình phạt chính. Lúc vận dụng hình phạt chính ko phải là hình phạt tiền thì phải xem xét vận dụng nghiêm khắc hình phạt bổ trợ là hình phạt tiền .
Về khắc phục và xử lý vật, tiền tương quan trực tiếp tới tội phạm, Quyết nghị lao lý tịch thu sung công quỹ nhà nước so với khoản tiền, gia tài khác người phạm tội sử dụng để cho vay ; tiền lãi tương ứng với mức lãi suất vay cao nhất theo lao lý của Bộ luật Dân sự mà người phạm tội đã thu của người vay ; tiền, gia tài khác mà người phạm tội sở hữu thêm được từ việc sử dụng tiền lãi và những khoản thu phạm pháp khác. Khoản thu lợi bất chính mà người phạm tội thực tiễn đã thu được trả lại cho người vay tiền, trừ trường hợp người vay tiền vay vào mục tiêu phạm pháp thì khoản thu lợi bất chính này bị tịch thu sung công quỹ nhà nước .
Quyết nghị này cũng lao lý về việc tính số tiền thu lợi bất chính để khắc phục và xử lý nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự, đơn cử :
– Trường hợp cho vay lãi nặng đã hết thời hạn vay theo thỏa thuận hợp tác thì số tiền thu lợi bất chính để xác lập nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự gồm sở hữu tiền lãi và những khoản thu trái pháp lý khác mà người vay phải trả cho người cho vay sau lúc trừ đi số tiền lãi tương ứng với mức lãi suất vay cao nhất theo lao lý của Bộ luật Dân sự trong cả kỳ hạn vay .
– Trường hợp cho vay lãi nặng chưa hết thời hạn vay theo thỏa thuận hợp tác mà bị phát hiện thì số tiền thu lợi bất chính để xác lập nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự gồm sở hữu tiền lãi và những khoản thu trái pháp lý khác mà người vay phải trả cho người cho vay sau lúc trừ đi số tiền lãi tương ứng với mức lãi suất vay cao nhất theo pháp luật của Bộ luật Dân sự tính tới thời kì cơ quan sở hữu thẩm quyền phát hiện và ngăn ngừa .
– Trường hợp bên vay đã trả tiền lãi trước hạn và những khoản thu trái pháp lý khác thì số tiền thu lợi bất chính để xác lập nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự gồm sở hữu tiền lãi và những khoản thu trái pháp lý khác mà người vay thực tiễn đã trả cho người cho vay sau lúc trừ đi số tiền lãi tương ứng với mức lãi suất vay cao nhất theo pháp luật của Bộ luật Dân sự .

Ngoài ra, Quyết nghị cũng quy định về việc truy cứu trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp cụ thể:

– Người triển khai nhiều lần hành vi cho vay lãi nặng, mà số tiền thu lợi bất chính của mỗi lần phạm tội từ 30.000.000 đồng trở lên, nếu mỗi lần phạm tội đều chưa bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự và chưa hết thời hiệu truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự, thì ngoài việc bị vận dụng khung hình phạt tương ứng với tổng số tiền thu lợi bất chính, họ còn bị vận dụng diễn biến tăng nặng nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự “ phạm tội 2 lần trở lên ” theo điểm g khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự. Ví dụ : người cho vay lãi nặng 2 lần, lần thứ nhất thu lợi bất chính 40.000.000 đồng, lần thứ hai thu lợi bất chính 60.000.000 đồng, thì tổng số tiền thu lợi bất chính là 100.000.000 đồng ( những lần cho vay lãi nặng này đều chưa bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự và chưa hết thời hiệu truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự ). Trường hợp này người cho vay lãi nặng bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 201 Bộ luật Hình sự, đồng thời vận dụng diễn biến tăng nặng nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự “ phạm tội 2 lần trở lên ” do mỗi lần cho vay lãi nặng đều đủ yếu tố cấu thành tội phạm .
– Người thực thi nhiều lần hành vi cho vay lãi nặng mà những lần thu lợi bất chính đều dưới 30.000.000 đồng, nhưng tổng số tiền thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên và những hành vi này chưa lần nào bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa hết thời hiệu xử phạt hành chính, thì truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự với khung hình phạt tương ứng với tổng số tiền thu lợi bất chính của những lần cho vay lãi nặng, ko vận dụng diễn biến tăng nặng “ phạm tội 2 lần trở lên ”. Ví dụ : người cho vay lãi nặng 03 lần, mỗi lần thu lợi bất chính 20.000.000 đồng, thì tổng số tiền thu lợi bất chính là 60.000.000 đồng ( những lần cho vay lãi nặng trên chưa lần nào bị xử phạt vi phạm hành chính, chưa hết thời hiệu xử phạt hành chính ). Trường hợp này người cho vay lãi nặng bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự, ko vận dụng diễn biến tăng nặng “ phạm tội 2 lần trở lên ” do mỗi lần cho vay lãi nặng chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm .
– Trường hợp người triển khai nhiều lần hành vi cho vay lãi nặng, trong đó sở hữu một lần cho vay lãi nặng, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên và hành vi cho vay lãi nặng này chưa hết thời hiệu truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự ; còn những hành vi cho vay lãi nặng khác thu lợi bất chính dưới 30.000.000 đồng, những hành vi này chưa bị xử phạt vi phạm hành chính và chưa hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, thì bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự với khung hình phạt tương ứng với tổng số tiền thu lợi bất chính của những lần cho vay lãi nặng, ko vận dụng diễn biến tăng nặng nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự “ phạm tội 2 lần trở lên ”. Ví dụ : người phạm tội cho vay lãi nặng 04 lần, lần thứ nhất thu lợi bất chính 40.000.000 đồng ( chưa hết thời hiệu truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự ), 3 lần còn lại thu lợi bất chính mỗi lần 25.000.000 đồng ( những lần này chưa bị xử phạt vi phạm hành chính và chưa hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính ), thì tổng số tiền thu lợi bất chính là 115.000.000 đồng. Trường hợp này người phạm tội bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự theo pháp luật tại khoản 2 Điều 201 của Bộ luật Hình sự, ko vận dụng diễn biến tăng nặng nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự “ phạm tội 2 lần trở lên ” do trong những lần cho vay lãi nặng trên chỉ sở hữu một lần đủ yếu tố cấu thành tội phạm .
– Trường hợp người cho vay lãi nặng triển khai nhiều hành vi khác nhau tương quan tới việc đòi nợ như : sử dụng vũ lực, rình rập đe dọa sử dụng vũ lực, uy hiếp ý thức, gây thương tích, gây tổn hại sức khỏe thể chất hoặc sở hữu hành vi khác để lấy gia tài, … thì tùy từng trường hợp họ còn bị khắc phục và xử lý hình sự về tội phạm tương ứng, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Ví dụ : do người vay chưa trả nợ nên lúc thấy người vay đang đi ngoài đường, người cho vay lãi nặng đã sử dụng vũ lực để lấy gia tài thì ngoài bị khắc phục và xử lý về tội cho vay lãi nặng trong trả tiền giao dịch dân sự thì người cho vay lãi nặng còn bị khắc phục và xử lý về tội cướp gia tài .
– Trường hợp người cho vay lãi nặng nhằm mục đích thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng trở lên, nhưng vì nguyên do ngoài ý muốn mà người cho vay chưa thu lợi bất chính hoặc đã thu lợi bất chính dưới 30.000.000 đồng, thì bị truy cứu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự theo khung hình phạt tương ứng với tổng số tiền thu lợi bất chính mà họ nhằm mục đích đạt được. Lúc quyết định hành động hình phạt Tòa án vận dụng Điều 15 và khoản 3 Điều 57 của Bộ luật Hình sự về phạm tội chưa đạt .
Ngoài ra, về tư cách tham gia tố tụng so với người vay Quyết nghị xác lập người vay là người sở hữu quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm tương quan trong vụ án. Đối với tội phạm đã bị xét xử trước ngày Quyết nghị này sở hữu hiệu lực hiện hành theo đúng những lao lý, hướng dẫn trước đây và bản án đã sở hữu hiệu lực thực thi hiện hành pháp lý thì ko địa thế căn cứ Quyết nghị này để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm .

Tác giả bài viết: Nguyễn Văn Liêm

Source: https://bloghong.com
Category: Tài Chính