Khả năng phát triển cho vay trực tuyến tại Việt Nam

( thitruongtaichinhtiente.vn ) – Bài viết điểm lại một số ít ưu điểm của P2P lending, thực tiễn P2P lending trên quốc tế, những thử thách và rủi ro đáng tiếc của hình thức cho vay này, đồng thời nhìn nhận khả năng phát triển P2P lending tại Việt Nam .Ngày nhận bài : 15/7/2019 – Ngày chỉnh sửa và biên tập : 16/7/2019 – Ngày duyệt đăng : 18/8/2019. Bài đăng trên Tạp chí thị trường Tài chính Tiền tệ số 17/2019

Tóm tắt: Tuy mới chỉ xuất hiện vài năm trở lại đây, tốc độ phát triển nhanh của loại hình cho vay ngang hàng (P2P lending) đã khiến cho những cơ quan quản lý tài chính của những quốc gia đối mặt với nhiều thách thức và khó khăn trong công việc quản lý, giám sát đồng thời cũng đặt những tổ chức tín dụng, nhà băng trước những thời cơ và thách thức mới. Bài viết điểm lại một số ưu điểm của P2P lending, thực tiễn P2P lending trên toàn cầu, những thách thức và rủi ro của hình thức cho vay này, đồng thời thẩm định khả năng phát triển P2P lending tại Việt Nam.

Từ khóa: cho vay ngang hàng, trực tuyến, kỹ thuật số

ONLINE LENDING DEVELOPMENT POSSIBILITY  IN VIETNAM

Abstract: Although having appeared in the last few years, the rapid growth of peer-to-peer lending (P2P lending) has led many financial supervisory authorities in many countries to face with challenges and difficulties in management and supervision, it also put financial institutions and banks in front of new opportunities and challenges. The article reviews some advantages of P2P lending, the practice of P2P lending in the world as well as challenges and risks of this form of lending, and assesses the potential for P2P lending development in Vietnam.

Key words: peer-to-peer, online, digital

Mô phỏng P2P lending phát triển can đảm và mạnh mẽ trên toàn toàn cầu do với nhiều ưu điểm, như :
Mức lãi suất vay khó khăn đối đầu hơn so với những hình thức cho vay truyền thống cuội nguồn do cắt giảm được tối đa những ngân sách từ hạ tầng, nhà cung cấp vì quản lý và vận hành qua môi trường tự nhiên trực tuyến. Lợi nhuận nhà góp vốn đầu tư thu được cao hơn so với lãi suất vay tiền gửi tại nhà băng nhà nước .
Thủ tục đơn thuần, dễ tiếp cận, người đi vay được trực tiếp thỏa thuận hợp tác về lãi suất vay, thỏa thuận hợp tác vay do P2P lending hầu hết là ứng dụng khoa học thông tin, trải qua website hoặc những ứng dụng setup trên điện thoại cảm ứng .
Hệ thống chấm điểm tín dụng trả tiền được tích hợp bởi khoa học tiên tiến trí tuệ tự tạo và tài liệu to. Đây là thành tựu của CMCN 4.0 phối hợp được khả năng nghiên cứu và phân tích, tự học hỏi của trí tuệ tự tạo dựa trên cơ sở vật chất tài liệu người sử dụng ngày càng được bổ trợ phong phú, tạo nên tính đúng chuẩn ngày càng cao về tín chỉ xã hội .
Mang lại quyền lợi cho nền kinh tế tài chính và vương quốc. Xét về góc nhìn kinh tế tài chính, một trong những quyền lợi tiêu biểu vượt bậc của P2P lending là khả năng tương hỗ thôi thúc phổ cập kinh tế tài chính, đưa nhà cung cấp kinh tế tài chính với trấn áp tới sắp hơn với hội đồng thuộc vùng sâu, vùng xa. Ngoài ra, trong chừng mực nhất định, nếu được trấn áp hiệu suất cao, P2P lending giúp phân chia nguồn lực kinh tế tài chính hiệu suất cao hơn trải qua việc liên kết những nhà đầu tư thừa vốn với cá thể, doanh nghiệp vừa và nhỏ cần vốn mà ko hề tiếp cận được vốn đầu tư vay từ những nhà băng nhà nước truyền thống lịch sử .

THỰC TIỄN P2P LENDING TRÊN THẾ GIỚI

P2P lending thực sự được biết tới thoáng rộng nhờ sự ra đời của hai tổ chức, Zopa của Anh vào năm 2005 và Prosper của Mỹ vào năm 2006. Đây là những tổ chức P2P lending tiên phong trên quốc tế, nơi người đi vay và người cho vay ko cần trải qua nhà băng nhà nước mà vẫn trọn vẹn hoàn toàn với thể trả tiền giao dịch trực tiếp với nhau trải qua một nền tảng ứng dụng khoa học tiên tiến cho hoạt động tiêu khiển vay ngang hàng. ( Mārtiņš Šulte, Mintos, 2018 ) .

Hình 1.1 Những mốc thời kì hình thành của những tổ chức P2P lending trên toàn cầu

kha nang 1
( Nguồn : CBinsights, 2018 )

Zopa đã giải ngân cho vay tổng số hơn 4 tỷ bảng Anh, tạo ra sắp 600.000 khoản vay kể từ lúc xây dựng tới tháng 1/2019 ( Zopa, 2019 ). Đồng sáng lập Zopa Samir Dasai cũng là Giám đốc quản lý của Funding Circle được xây dựng vào năm 2010, là tổ chức P2P lending tập trung chuyên sâu vào những khoản vay cho những doanh nghiệp nhỏ tại Anh, Mỹ, Đức và Hà Lan ( Oxford economics, 2019 ). Tổng số tiền tổ chức triển khai này đã cho vay là khoảng chừng 7,5 tỷ Bảng Anh tới hơn 72.000 doanh nghiệp nhỏ trên toàn thế nam nữ tới thời kì 30/06/2019 ( Funding Circle, 2019 ). Tại thời kì 31/03/2019, LendingClub đã giải ngân cho vay hơn 47 tỷ USD Mỹ trải qua hơn 3,8 triệu khoản vay P2P ( LendingClub, 2019 ). Tại Trung Quốc, quy mô toàn thị trường đạt mức 8,6 nghìn tỷ Nhân dân tệ ( CNY ) với sự tham gia của hơn 270 triệu người kể từ lúc quy mô này sinh ra. Riêng trong tháng 6/2019 là 89,3 tỷ CNY, giảm 3,6 tỷ CNY so với tháng 5/2019 ( WDZJ, 2019 ). Tuy nhiên, do thiếu trấn áp của nhà nước, những tổ chức P2P lending tại Trung Quốc hoạt động tiêu khiển biến tướng với hình thức kêu gọi vốn phạm pháp hoặc theo quy mô góp vốn đầu tư đa cấp. Hậu quả là hàng loạt tổ chức P2P lending vỡ nợ do ko trả được tiền cho nhà đầu tư, vượt bậc như vụ đột kích tổ chức P2P lending Tourongjia, bắt giữ 13 nghi phạm ; hay như trường hợp của Quark Finance sụp đổ ngày 25/8/2018 lúc công an Thượng Hải cho biết người sáng lập đã thú nhận rằng đã kêu gọi tiền gửi phạm pháp ; hay PPMiao thông tin ngừng hoạt động và ko trả được tiền cho nhà đầu tư vào ngày 6/8/2018 ( Bloomberg, 2018 ) .
Nguyên nhân cơ bản dẫn tới sự vỡ này được nhìn nhận là do chưa tiên liệu hết rủi ro đáng tiếc tiềm tàng của hoạt động tiêu khiển mới mẻ và lạ mắt này. Sau hàng loạt những vụ vỡ nêu trên, nhà nước Trung Quốc đã phát hành khá chi tiết cụ thể những pháp luật quản trị hoạt động tiêu khiển này. Điều này đã cắt giảm số lượng những tổ chức P2P lending của Trung Quốc xuống đáng kể, tính tới cuối tháng 6/2019, số lượng những tổ chức P2P lending phải đóng cửa là 5.753 tổ chức, tuy nhiên số lượng những tổ chức còn hoạt động tiêu khiển vẫn ở mức cao với 6.617 tổ chức .

THÁCH THỨC VÀ RỦI RO CỦA P2P LENDING

Mang rủi ro tiềm tàng mất bảo mật an ninh mạng lưới hệ thống quản trị, dễ bị tin tặc tiến công. Mô phỏng P2P lending mới được hình thành, hoạt động tiêu khiển trọn vẹn dựa trên nền tảng khoa học thông tin, nhiều ứng dụng cho vay ngang hàng chưa hoàn thành xong, sống sót nhiều lỗ hổng hoàn toàn với thể dẫn tới rủi ro tiềm tàng bị tiến công mạng, đánh cắp thông tin, thông tin tài khoản gây thiệt hại cho nhà đầu tư. Hơn nữa, mạng lưới hệ thống quản lý và vận hành của những tổ chức này chưa được cơ quan chức năng với thẩm quyền xem xét phê duyệt đủ tiêu chuẩn về bảo mật thông tin hoạt động tiêu khiển. Lúc những trả tiền giao dịch kinh tế tài chính được triển khai tức thời và phản ánh sắp như ngay tức thì dịch chuyển gia tài kinh tế tài chính, nhờ vào vào khoa học tiên tiến tự động hóa khắc phục và xử lý trả tiền giao dịch với khả năng làm tăng dịch chuyển thị trường do dịch chuyển giá của gia tài. Lúc giải pháp khoa học tiên tiến dần thay thế sửa chữa quá trình bằng tay thủ công và Fintech đang định hình lại cấu trúc thị trường và toàn toàn cầu hóa nhà cung cấp kinh tế tài chính, thị trường kinh tế tài chính với nhiều khả năng dễ bị tổn thương trước tiến công của tin tặc. Sự kiện tin tặc sử dụng mã độc WannaCry năm 2017 chỉ sau 4 ngày đã tiến công 116 vương quốc nhằm mục đích lấy cắp tài liệu, đòi tiền chuộc là tín hiệu cho thấy rủi ro đáng tiếc tiềm tàng trong mạng lưới hệ thống kinh tế tài chính toàn toàn cầu lúc sử dụng ứng dụng khoa học tiên tiến trong trả tiền giao dịch kinh tế tài chính .
Trước lúc một cá thể được gật đầu vay vốn từ tổ chức quản lý và quản lý P2P lending, toàn bộ thông tin cá thể sẽ được tích lũy qua ứng dụng được lập trình. Thông tin cá thể tích lũy trong nhà cung cấp P2P lending ko ngừng lại ở lý lịch, tiểu truyện, hoạt động tiêu khiển trên mạng xã hội, mà còn là những thông tin tương quan tới cá thể vay vốn, như cha / mẹ / anh / chị / em. Lúc khoản vay ko được trả tiền giao dịch rất đầy đủ, những cá thể này hoàn toàn với thể bị tác động tác động ở chừng mực nhất định .
Tại Việt Nam, tới nay cho vay ngang hàng chưa được pháp lý kiểm soát và điều chỉnh. Người cho vay và nhà đầu tư chỉ dựa vào niềm tin, sự tin tưởng lúc đăng nhập vào mạng lưới hệ thống do những tổ chức ứng dụng khoa học tiên tiến xây dựng. Nếu xảy ra rủi ro đáng tiếc sẽ tác động tác động nhất định tới tình hình bảo mật an ninh – kinh tế tài chính – xã hội .
Mang khả năng trở thành dụng cụ cho những loại tội phạm thực thi hành vi trốn thuế, rửa tiền, tương trợ vốn khủng bố. Do hoạt động tiêu khiển P2P lending ko chịu sự trấn áp của mạng lưới hệ thống nhà băng nhà nước truyền thống lịch sử và những khoản vay hoàn toàn với thể tìm và bán qua thị trường thứ cấp, khiến cho cơ quan chức năng khó trấn áp nguồn gốc luồng tiền, tính danh, mục tiêu … như những khoản tiền gửi và sử dụng tiền vay truyền thống cuội nguồn. Điều này là kẽ hở cho phát sinh tội phạm trốn thuế, rửa tiền, tương trợ vốn khủng bố .
Rủi ro về tính thanh khoản. Sự phối hợp kỳ hạn của người tìm vay và nhà đầu tư khiến cho cho những khoản góp vốn đầu tư P2P lending hầu hết với tính thanh khoản thấp. Mang khả năng nhà khai thác P2P lending phát triển thị trường thứ cấp cho phép nhà góp vốn đầu tư thanh lý khoản góp vốn đầu tư bằng cách bán khoản vay cho nhà góp vốn đầu tư khác .
Rủi ro đại lý. Nhà góp vốn đầu tư đương đầu với rủi ro đáng tiếc một nhà quản lý quản lý P2P lending hoàn toàn với thể ngừng hoạt động tiêu khiển do tính ko khả thi của quy mô kinh doanh thương nghiệp hoặc vì nguyên do khác, như thất bại của ứng dụng ứng dụng nền tảng, mặc dầu người tìm vay ko vỡ nợ. Chuyển giao số vay và thông tin tài khoản nhà góp vốn đầu tư cho một nhà khai thác P2P lending khác sẽ được triển khai. Quá trình này sẽ phát sinh khả năng gây thiệt hại đáng kể cho nhà đầu tư. Hơn nữa, trong khắc phục và xử lý nhiệm vụ đó với khả năng phát sinh gian lận thông tin. Mới đây, tại Mỹ, CEO của Lending Club đã phải từ nhiệm lúc những hoạt động tiêu khiển gian lận của họ tương quan tới thông tin khoản vay được phát hiện. Lending Club đã đổi khác cụ thể của một nhóm khoản vay đơn cử để làm cho họ phân phối những tiêu chuẩn rủi ro đáng tiếc của một nhà đầu tư đơn cử. Nhà góp vốn đầu tư này đã tìm những khoản vay này trên nền tảng thông tin rơi lệch .
Dễ bị tận dụng, biến tướng thành kêu gọi kinh tế tài chính đa cấp, lường đảo, cho vay nặng lãi. Một số đối tượng người sử dụng hoàn toàn với thể tận dụng quy mô P2P lending để triển khai hành vi phạm pháp ( hoạt động tiêu khiển tín dụng trả tiền đen, cho vay nặng lãi, cầm đồ biến tướng, kinh tế tài chính đa cấp … ), đưa ra những quảng cáo sai thực sự, hứa hứa doanh thu cao, lãi suất vay khó khăn đối đầu, để lường đảo, chiếm hữu vốn của người tham gia .

TÌNH HÌNH P2P LENDING TẠI VIỆT NAM – QUY MÔ, XU HƯỚNG, RỦI RO

Theo Thống kê kinh tế tài chính khu vực châu Á – Thái Bình Dương lần 3, quy mô của thị trường P2P lending Việt Nam còn nhỏ bé so với những nước trong khu vực Khu vực Đông Nam Á, chiếm 1,6 % khối lượng trả tiền giao dịch của khu vực, chỉ xếp trên Nepal và Kazakhstan ( University of Cambridge JBS, 2018, tr. 91 ). Điều này cũng tương thích với tuổi đời còn non trẻ của quy mô P2P lending tại Việt Nam .
Tuy nhiên, Việt Nam với nhiều tiềm năng thích hợp cho sự phát triển của quy mô này dựa trên sự phát triển nhanh gọn của khoa học khoa học tiên tiến, internet, thiết bị di dộng và đặc trưng quan yếu là tài liệu to ( Big Data ). Tuy nhiên sự đổi khác về cơ cấu tổ chức dân số học, đặc trưng quan yếu là thế hệ trẻ sẵn sàng chuẩn bị thích ứng với khoa học tiên tiến mới và mong ước được cung ứng những nhà cung cấp kinh tế tài chính thuận tiện và nhanh gọn hơn nên thuận tiện đồng ý những loại sản phẩm nhà cung cấp mới như P2P lending .
Dân số của Việt Nam là khoảng chừng 96,96 triệu người, chiếm 1,27 % dân số quốc tế và đứng thứ 14 trên quốc tế trong bảng xếp hạng dân số những nước và vùng chủ quyền lãnh thổ. Tỷ lệ dân số sống ở thành thị là 36 %, số lượng ĐK thuê bao di dộng là hơn 143 triệu thuê bao ( tương tự 148 % quy mô dân số ), số lượng người sử dụng internet là 64 triệu người. Thời kì truy vấn internet của người Việt là sắp 7 giờ mỗi ngày, trong đó hơn 2,5 giờ là truy vấn những mạng xã hội ( We are social, 2019 ). Với những thông số kỹ thuật nêu trên, hoàn toàn với thể thấy Việt Nam là một thị trường tiềm năng cho sự phát triển của khoa học tiên tiến trong thời đại 4.0, thời đại cần rất nhiều những thông tin truy vấn trực tuyến của người sử dụng để tạo ra một cơ sở vật chất tài liệu to. Dựa trên những thông tin tích lũy được từ người sử dụng, những tổ chức khoa học tiên tiến nói chung và những tổ chức P2P lending nói riêng sẽ nghiên cứu và phân tích được nhu yếu, sở trường thích ứng, mối chăm sóc của mỗi người sử dụng để từ đó đưa ra những loại sản phẩm tương thích nhất so với mỗi cá thể đó .
Kế bên thiên hướng phát triển thế tất sẽ xảy ra, quy mô P2P lending được dự đoán sẽ với nhiều rủi ro đáng tiếc, như dễ trở thành dụng cụ cho những loại tội phạm thực thi trốn thuế, rửa tiền, tương trợ vốn khủng bố. Hay hoàn toàn với thể bị tận dụng, biến tướng thành những nhà cung cấp lường đảo, cho vay nặng lãi tín dụng trả tiền đen, quảng cáo sai thực sự để nhằm mục đích mục tiêu tìm kiếm người tìm cho những tổ chức triển khai cho vay nặng lãi, cửa hiệu cầm đồ với lãi suất vay cao .
Thực tế cho thấy, nhiều tổ chức tại Việt Nam tự quảng cáo là phân phối nhà cung cấp P2P lending, nhưng lúc tra cứu số giấy phép kinh doanh thương nghiệp do Sở Kế hoạch Đầu tư cấp thì mô phỏng kinh doanh thương nghiệp chính lại là tư vấn kinh tế tài chính. Cùng với số vốn điều lệ rất ít so với quy mô trả tiền giao dịch lên tới hàng chục nghìn tỷ VND ( gấp nhiều lần so với vốn điều lệ ), số lượng này cũng chưa được truy thuế kiểm toán về tính hợp thức, tiềm tàng rủi ro tiềm tàng mất thanh khoản rất to .
Với nhiều lợi thế, Dự kiến quy mô P2P lending sẽ dần đổi khác thói quen sử dụng kinh tế tài chính của người Việt và bùng nổ can đảm và mạnh mẽ trong thời hạn tới. Hiện nay trong nước đã với một số ít đơn vị chức năng tiến hành nhà cung cấp này ở những bước khởi đầu, nhưng tiềm năng thị trường rất to và thời cơ đang nghênh đón những đơn vị chức năng mới tham gia. Tổ chức nào hoàn toàn với thể cải tiến vượt bậc tiên phong về khoa học tiên tiến, nghiên cứu và dò la hành vi đặc trưng của người tìm, ứng dụng những khoa học tiên tiến tự động hóa thẩm định và thẩm định tín dụng trả tiền ( credit scoring, social scores ) nhờ những thuật toán nghiên cứu và phân tích tài liệu to ( big data, matching algorithms ), AI với thông tin người tìm với nhu yếu vay và cho vay sẽ với thời cơ vươn lên đứng vị trí số 1 thị trường .

HÀM Ý CHÍNH SÁCH

Tới thời kì này còn khá sớm lúc nhìn nhận về khả năng phát triển của P2P ở thị trường Việt Nam. Mặc dầu vậy, bài học kinh nghiệm về những nhà cung cấp tương tự như, như bán hàng trực tuyến, gọi xe ôm, xe tắc xi, cho thuê phòng, bán bảo hiểm, bán nhà cung cấp du lịch, vé tàu bay …, hoàn toàn với thể khẳng định kiên cố hoạt động tiêu khiển P2P lending là xu thế khó cưỡng ở thị trường Việt Nam. Vấn đề là thời kì và hành vi của nhà quản trị và công chúng tiếp đón nhà cung cấp này như thế nào sẽ góp thêm phần quyết định hành động thời kì và tần suất phủ sóng của nhà cung cấp .
Một lúc đã tham gia hội nhập sâu rộng, việc tiên liệu trước những nhà cung cấp đã sinh ra và phổ cập ở những nền kinh tế tài chính tiêu biểu vượt trội, với mối liên hệ tương hỗ với nền kinh tế tài chính Việt Nam, dò la và nghiên cứu và sẵn sàng chuẩn bị đảm nhiệm ko lúc nào là quá sớm .
Nghiên cứu khung pháp lý cho hoạt động tiêu khiển P2P lending cần được dữ thế chủ động tiến hành. Thay vì ko thừa nhận hay ko cho, sử dụng khung pháp lý trấn áp và hạn chế rủi ro đáng tiếc hay khung pháp lý thử nghiệm là cách tiếp cận thường được lựa chọn trong hội nhập quốc tế và chính sách kinh tế thị trường .

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

– Bloomberg, 2018, How China’s Peer-to-peer Lending Crash is destroying lives, https://www. bloomberg.com/news/articles/2018-10-02/peer-to-peer-lending-crash-in-china-leads-to-suicide-and-protest
– CBinsight, 2018, Timeline : The first decade of alternative lending, https://www. cbinsights.com/ research / alternative-lending-timeline-expert-intelligence / # regulation
– CONC, 2019, Consumer Credit sourcebook, https://www.handbook.fca.org.uk / handbook / CONC.pdf
– FCA, năm trước, Policy statement 14/4, The FCA’s regulatory approach to crowdfunding over the internet, and the promotion of nonreadily realisable securities by other truyền thông, https://www. fca.org.uk/publication/policy/ps14-04.pdf
– FCA, 2019, Policy statement 19/14, Loan-based ( peer-to-peer ) and investment-based crowdfunding platforms, https://www.fca.org. uk / publication / policy / ps19-14.pdf
– Funding Circle, 2019, Our statistic, https://www.fundingcircle.com/uk/statistics/
– Lending Club, 2019, LendingClub statistics, https://www.lendingclub.com/info/statistics.action
– Mārtiņš Šulte, Mintos, 2018, Revolutionizing finance – the history of the peer to peer lending industry, Alternative Finance Services Association of Latvia. https://www.lafpa.lv/en/blog/ revolutionising-finance-the-history-of-the-peer-to-peer-lending-industry /
– Oxford economics, 2019, The big business of small business, https://www.fundingcircle. com / uk / impact
– Securities Commission Malaysia, năm nay, SC introduces regulatory framework to facilitate peer-to-peer financing, https://www.sc.com.my/ news / media-releases-and-announcements / sc-introduces-regulatory-framework-to-facilitate-peer-to-peer-financing
– University of Cambridge JBS, 2018, The 3 rd Asia Pacific region alternative finance industry report, https://www.jbs.cam.ac.uk/fileadmin/user_upload/research/centres/alternative-finance/downloads/2018-3rd-asia-pacific-alternative-finance-industry-report.pdf

– WDZJ, 2019, P2P online loan industry June report of 2019, https://www.wdzj.com/news/yc/ 4594718.html

– Wearesocial, 2019, Digital 2019 : Global digital yearbook, https://datareportal.com / reports / digital-2019-vietnam
– Zopa, 2019, Zopa public loanbook, https://www.zopa.com/invest/risk/public-loan-book
– PBOC thực thi thủ tục đăng lý KYC

Source: https://bloghong.com
Category: Tài Chính