Nhìn lại sự tàn phá khủng khiếp của thời kỳ Đại suy thoái – VietNamNet

Cuộc đại suy thoái kinh tế 1929-1933 bùng nổ ở Mỹ đã kết thúc thời đoạn ổn định của chủ nghĩa tư bản trong những năm 1920.

Bí mật về cơ quan tình báo thâm niên nhất nước MỹNữ điệp viên Liên Xô đóng vai bà nội trợ qua mặt tình báo AnhNhững nhân vật công khai bác bỏ cáo buộc bầu cử của ông Trump

Nguyên nhân

Nguyên nhân chủ yếu đưa tới cuộc khủng hoảng là do gia công của chủ nghĩa tư bản (CNTB) tăng lên quá nhanh trong thời đoạn ổn định, nhưng nhu cầu và sức sắm của người dân lại ko tăng tương ứng, làm hàng hóa ế thừa và dẫn tới suy thoái trong gia công.

Chính vì vậy, đây được xem là cuộc khủng hoảng thừa, trái ngược với cuộc khủng hoảng 1919 – 1924 được xem là cuộc khủng hoảng thiếu.

Cụ thể, khả năng gia công vượt quá khả năng tiêu thụ thực tế, một phần to thu nhập quốc dân thuộc về một số ít người. Lợi nhuận của doanh nghiệp tăng, trong lúc người lao động ko được nhận phần xứng đáng, ko mang khả năng sắm được hàng hóa do chính họ gia công.

Nhìn lại sự tàn phá khủng khiếp của thời kỳ Đại suy thoáiNgười dân xếp hàng chờ trợ cấp Ảnh: AP

Một lý do khác nữa là, chính sách thuế và những món nợ của những chính phủ làm cho hàng hóa ko thể bán ra nước ngoài.

Việc cấp tín dụng quá dễ dàng, nhất là ở Mỹ, cũng tạo ra sự lạm dụng. Người ta sắm chứng khoán chủ yếu để đầu cơ, bán lại kiếm lời một thời kì ngắn sau đó. Hậu quả là chính phủ và tư nhân đều rơi vào tình trạng nợ nần.

Ngoài ra, quá trình cơ giới hóa được đẩy mạnh đã làm giảm nhu cầu về thợ ko lành nghề và đẩy họ vào con đường thất nghiệp. Thất nghiệp gia tăng thì sức sắm giảm. Chính phủ ko mang chính sách đúng đắn để thủ tiêu nạn thất nghiệp, ko thể giảm được nạn nghèo đói.

Diễn biến

Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 diễn ra hầu khắp thế giới tư bản, nhưng với quy mô và thời kì khác nhau ở những nước.

Như tại Mỹ, sau lúc giá cổ phiếu hạ xuống mức chưa từng mang ở thị trường chứng khoán New York trong “ngày Thứ Năm đen tối” (24/10/1929), ngày 29/10/1929, giá một cổ phiếu được coi là đảm bảo nhất đã sụt 80% so với tháng 9. Những cổ đông đã mất 15 tỉ USD, giá trị những loại chứng khoán giảm 40 tỉ USD, hàng triệu người bị mất sạch số tiền mà họ tích cóp cả đời.

Tiếp đó, những nhà máy liên tục đóng cửa, hàng nghìn nhà băng theo nhau vỡ nợ, hàng triệu người thất nghiệp ko còn phương kế sinh sống, hàng nghìn người mất nhà cửa vì ko trả được tiền cầm cố, quốc gia ko thu được thuế, công chức ko được trả lương..

Tới năm 1932, cuộc khủng hoảng đạt tới đỉnh cao nhất, lúc giá trị hàng xuất khẩu từ 5 tỉ 241 triệu USD giảm xuống còn 2,4 tỉ USD; nhập khẩu từ 4 tỉ 399 triệu USD giảm xuống còn 1 tỉ 322 triệu USD; thu nhập quốc dân giảm một nửa, con số thất nghiệp lên tới 12 triệu người…

Tại Đức, tới năm 1933, hệ thống gia công công nghiệp chỉ sử dụng hết 35,7% công suất mà số sản phẩm ít ỏi làm ra vẫn ko tiêu thụ được, do đó, nhiều xí nghiệp bị vỡ nợ. Tiền lương thực tế của người lao động giảm 30%, mang tới 9 triệu người thất nghiệp…

Hậu quả

Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933 đã tàn phá kinh khủng nền kinh tế thế giới: sản lượng công nghiệp giảm 45%, số nhà xây mới giảm 80%, khoảng 5.000 nhà băng bị vỡ nợ, khoảng 50 triệu người thất nghiệp, phải sống trong cảnh nghèo đói.

Trong bối cảnh đó, mâu thuẫn xã hội bùng nổ homosexual gắt. Hàng nghìn cuộc biểu tình của những người thất nghiệp đã nổ ra, nhiều trường hợp đã dẫn tới xung đột với cảnh sát và quân đội. Theo thống kê chưa toàn bộ, trong thời kì từ năm 1928 tới cuối năm 1933, số người tham gia đình công ở những nước tư bản đã lên tới 17 triệu, còn số ngày đình công là 267 triệu.

Nguy hiểm hơn, những nước tư bản ko mang hoặc mang ít thuộc địa ngày càng thiếu vốn, thiếu vật liệu và thị trường, đã đi theo con đường phát xít hóa chế độ chính trị hòng cứu vãn tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng của mình. Tiêu biểu là ở Đức, Italia và Nhật Bản, từ đó, khởi đầu hình thành những lò lửa chiến tranh.

Trong lúc đó, những nước như Mỹ, Anh, Pháp… vì mang thuộc địa, vốn và thị trường, mang thể thoát ra khỏi khủng hoảng bằng những cải cách kinh tế – xã hội một cách ôn hòa, nên chủ trương tiếp tục duy trì nguyên trạng hệ thống Versailles – Washington.

Từ đó, quan hệ giữa những cường quốc tư bản chuyển biến ngày càng phức tạp. Sự hình thành hai khối đối lập – giữa một bên là Đức, Italia, Nhật Bản với một bên là Mỹ, Anh, Pháp, cùng cuộc chạy đua vũ trang của hai khối đã báo hiệu một trận chiến tranh mới ko thể tránh khỏi.

Nguyên Phong

Nước hưởng lợi nhất ở hội nghị Washington sau Thế chiến I

Nước hưởng lợi nhất ở hội nghị Washington sau Thế chiến I

Mục tiêu thật của Mỹ là tìm cách củng cố vị trí trên thế giới và ở khu vực Thái Bình Dương.

Người gây bạo loạn ở đồi Capitol đối diện tội danh, mức án nào?

Người gây bạo loạn ở đồi Capitol đối diện tội danh, mức án nào?

Giới chức chính quyền đã phát động tiến trình pháp lý nhằm vào người biểu tình quá khích đột nhập tòa nhà Quốc hội Mỹ hôm 6/1.