Đòn bẩy – Wikipedia tiếng Việt

Đòn bẩy
Palanca-ejemplo.jpgĐòn bẩy hoàn toàn mang thể được sử dụng để gây ra một lượng to lực lên trên một khoảng cách nhỏ ở một đầu bằng cách tính năng một lực nhỏ trên một khoảng cách to hơn ở đầu kia .
Sắp đặt theo loại Máy cơ thuần tuý
Thành phần cấu tạo điểm tựa hoặc trục, chuyển tải đồ
Một số ví dụ cưa, dụng cụ mở nắp chai

Đòn bẩy là một trong những loại máy cơ thuần tuý được sử dụng nhiều trong đời sống để biến đổi lực tác dụng lên vật theo hướng mang lợi cho con người.
Đòn bẩy là một vật rắn được sử dụng với một điểm tựa hay là điểm quay để làm biến đổi lực tác dụng của một vật lên một vật khác.

Archimedes đã từng nói: "Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nâng bổng Trái Đất lên".
Đòn bẩy và nguyên tắc đòn bẩy được sử dụng nhiều trong những máy móc, thiết bị cũng như những vật dụng thông thường trong đời sống hằng ngày.
Công thức mô men của đòn bẩy: Khoảng cách tới tâm của vật thể này x Trọng lượng của vật thể này = Khoảng cách tới tâm của vật kia x Trọng lượng của vật thể kia.

300px FirstClassLever.svg Nguyên tắc của đòn kích bẩy

Những chứng cứ sớm nhất về cơ chế đòn bẩy bắt nguồn từ vùng Trung Đông cổ đại vào khoảng 5000 năm trước Công nguyên, lúc đòn bẩy lần trước hết được sử dụng trong một mẫu cân thăng bằng thuần tuý.[1] Vào thời kỳ Người nào Cập cổ đại vào khoảng 4400 năm trước Công nguyên, một bàn đạp chân mang cấu tạo giống đòn bẩy đã được sử dụng trong khung dệt sớm nhất đã biết.[2] Ở Lưỡng Hà (Iraq ngày nay) vào khoảng năm 3000 trước Công nguyên, shadouf, một thiết bị giống như cần cẩu sử dụng cơ chế đòn bẩy, đã được phát minh.[1] Trong kỹ thuật của Người nào Cập cổ đại, những người lao động đã sử dụng đòn bẩy để di chuyển và nâng những vật thể nặng hơn 100 tấn. Điều này thể hiện rõ ở những hốc, rãnh bị đòn bẩy tác dụng tạo ra trong những khối đá to mà ko mang cách nào khác để thực hiện điều này ngoài đòn bẩy.[3]

Những tài liệu sớm nhất còn lại tương quan tới đòn kích bẩy mang từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên và được viết bởi Archimedes .
Đòn bẩy được ứng dụng trong quân sự chiến lược : máy bắn đá do Archimedes sản xuất nhằm mục đích mục tiêu đánh đuổi quân xâm lược La Mã xâm lược thành thị trấn Syracuse quê nhà ông .

Lực và đòn kích bẩy[sửa|sửa mã nguồn]

220px Lever Principle 3D Một đòn kích bẩy cân đối

Hiệu quả cơ học của một đòn bẩy mang thể được xác định bằng cách xét sự thăng bằng những mô men lực T, đối với điểm tựa. Khoảng cách tới điểm tựa và lực là tỉ lệ nghịch: nếu khoảng cách càng xa thì lực đầu ra càng bị giảm.

T 1 = F 1 a, { displaystyle T_ { 1 } = F_ { 1 } a, quad }{displaystyle T_{1}=F_{1}a,quad }T 2 = F 2 b { displaystyle T_ { 2 } = F_ { 2 } b ! }{displaystyle T_{2}=F_{2}b!}

trong đó F1 là lực đầu vào tác dụng lên đòn bẩy và F2 là lực đầu ra. Những khoảng cách ab là những khoảng cách từ điểm tựa tới lực, vuông góc với giá của lực (gọi là những cánh tay đòn của những lực).

Vì mô men lực phải thăng bằng nên

T

1

=

T

2

{displaystyle T_{1}=T_{2}!}

{displaystyle T_{1}=T_{2}!}. Vì thế,

F

1

a
=

F

2

b

{displaystyle F_{1}a=F_{2}b!}

{displaystyle F_{1}a=F_{2}b!}.

Hiệu quả cơ học[sửa|sửa mã nguồn]

Hiệu quả cơ học của đòn kích bẩy là tỉ số giữa lực đầu ra trên lực nguồn vào ,

M A = F 2 F 1 = a b. { displaystyle MA = { frac { F_ { 2 } } { F_ { 1 } } } = { frac { a } { b } }. ! }{displaystyle MA={frac {F_{2}}{F_{1}}}={frac {a}{b}}.!}

Đòn bẩy, hay bất kỳ loại máy móc nào đều tuân theo định luật bảo toàn nguồn năng lượng : được lợi về lực bao nhiêu thì lại thiệt về quãng đường hay véc tơ vận tốc tức thời vận động và di chuyển .

Những loại đòn kích bẩy[sửa|sửa mã nguồn]

220px Lever %28PSF%29 Ba loại đòn kích bẩyCác đòn kích bẩy được phân loại dựa theo vị trí tương đối giữa điểm tựa, lực nguồn vào tính năng ( ở đây gọi tắt là lực ) và vật cần nâng ( tải ). Ta mang sự xác lập ba loại đòn kích bẩy : [ 4 ]

  • Loại I — Điểm tựa ở giữa lực đầu vào và tải: Lực ở một bên của điểm tựa và tải ở bên kia, loại này mang những ví dụ: mẫu bập bênh, xà beng hay một mẫu kéo, mẫu kẹp quần áo hay mẫu cân đòn, mẫu búa kẹp để nhổ đinh. Hiệu quả cơ học là bất kỳ, mang thể ít hơn, bằng hoặc nhỏ hơn 1.
  • Loại II — Tải ở giữa lực và điểm tựa: Lực ở một bên của tải và điểm tựa ở bên kia. Những ví dụ bao gồm: xe rùa, mẫu kìm tách hạt, mẫu mở nắp chai hay bàn đạp phanh ô tô, trong đó cánh tay đòn của tải nhỏ hơn cánh tay đòn của lực đầu vào, và hiệu quả cơ học luôn to hơn 1. Đòn bẩy loại này còn được gọi là đòn bẩy nhân lực.

  • Loại III — Lực ở giữa điểm tựa và tải: Tải ở một bên của lực và điểm tựa, ví dụ, một cặp nhíp, mẫu búa, một cặp đũa hay mẫu gắp, cần câu cá hay xương hàm dưới của hộp sọ người. Cánh tay đòn của lực đầu vào nhỏ hơn cánh tay đòn của tải, nên hiệu quả cơ học luôn bé hơn 1. Đòn bẩy loại này do đó còn được gọi là đòn bẩy nhân tốc độ, vì tuy rằng ta bị thiệt về lực nhưng lại được lợi về tốc độ di chuyển vật.

Đòn bẩy hỗn hợp[sửa|sửa mã nguồn]

220px Nail clipper compound lever.svg Ví dụ về đòn kích bẩy hỗn hợp : mẫu bấm móng tay là một hệ gồm một đòn kích bẩy loại 2 và một đòn kích bẩy loại 3 .Một đòn kích bẩy hỗn hợp gồm mang hệ 1 số ít đòn kích bẩy cùng hoạt động tiêu khiển tiếp nối đuôi nhau nhau : tải của một đòn kích bẩy trong hệ đòn kích bẩy là lực đặt vào của đòn kích bẩy tiếp theo, thế cho nên lực mà ta tính năng được chuyển từ một đòn kích bẩy tới đòn kích bẩy tiếp theo. Những ví dụ của đòn kích bẩy hỗn hợp : 1 số ít loại cân, bấm móng tay, và phím đàn piano .

Source: https://bloghong.com
Category: Là Gì