Vay ngang hàng: Hệ lụy từ thiếu hành lang pháp lý

BNEWS

Việc thiếu hành lang pháp lý đang làm cho thị trường P2P Lending ko được kiểm soát, hoạt động biến tướng, gây hệ lụy xấu cho xã hội, gây mất uy tín cho hình thức cho vay này.

Với sự phát triển mạnh mẽ của kỹ thuật thông tin, việc ứng dụng thành tựu của cuộc Cách mệnh công nghiệp lần thứ tư trong ngành kỹ thuật tài chính (Fintech) đã cho ra đời nhiều sản phẩm, nhà cung cấp mới; trong đó, với ứng dụng cho hoạt động vay ngang hàng (P2P Lending). Tuy nhiên việc thiếu một hành lang pháp lý cho hoạt động này đã gây ra nhiều vấn đề.
P2P Lending là hoạt động được thiết kế và xây dựng trên nền tảng ứng dụng kỹ thuật số để kết nối trực tiếp người đi vay với người cho vay (nhà đầu tư) mà ko thông qua trung gian tài chính như tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài.
Theo đó, toàn bộ hoạt động vay, trả nợ (gốc, lãi) giữa người đi vay và người cho vay được nền tảng giao dịch trực tuyến của tổ chức vận hành nền tảng (tổ chức P2P Lending) ghi nhận và lưu trữ bằng những bản ghi điện tử, số hóa trên hệ thống hạ tầng dữ liệu của tổ chức P2P Lending, được đăng tải cho khách hàng đăng ký tham gia nền tảng truy cập.
Nhà băng Nhà nước cho biết cả nước với khoảng 40 tổ chức P2P Lending như Tima, Trust Circle, Vay mượn, Lendmo, Wecash, InterLoan… Về lý thuyết, Nhà băng Nhà nước cho rằng hoạt động P2P Lending với thể góp phần tương trợ phổ cập tài chính, mở rộng khả năng và tạo thêm kênh tiếp cận nguồn lực tài chính, cách thức cho vay đối với nền kinh tế nhất là đối với những đối tượng yếu thế trong xã hội (với khả năng tiếp cận internet); qua đó với thể góp phần đẩy lùi tình trạng “tín dụng đen”.
Tuy nhiên pháp luật Việt Nam hiện nay chưa với quy định về hoạt động P2P Lending nhưng cũng ko với quy định cấm đối với hoạt động này, trừ trường hợp hoạt động này được xác định là hoạt động nhà băng và hiện vận dụng theo những quy định của Luật Dân sự. Do đó, hoạt động P2P Lending tiềm tàng nhiều rủi ro (rủi ro cho vay, rủi ro thông tin, rủi ro phòng chống rửa tiền, rủi ro an ninh mạng…) với thể tác động bất lợi, bất ổn tới an sinh xã hội.
Thời kì qua, Nhà băng Nhà nước đã rà soát, giám định thực trạng hoạt động cho vay ngang hàng của một số tổ chức tại Thành xã Hồ Chí Minh và Hà Nội. Kết quả khảo sát cho thấy một số tổ chức đăng ký ngành nghề kinh doanh là tư vấn tài chính, môi giới tài chính, kinh doanh nhà cung cấp cầm đồ và tự nhận là tổ chức cho vay ngang hàng phân phối những nhà cung cấp kết nối nhà đầu tư và người đi vay, vận hành trên nền tảng giao dịch trực tuyến.
Sản phẩm vay vốn trên những nền tảng trực tuyến được những tổ chức này vận hành khá nhiều, chủ yếu dưới hình thức vay vốn ko với tài sản đảm bảo; thời kì vay ngắn; khách hàng phải trả phí và lãi suất đối với những khoản vay.
“Tuy mới được triển khai từ năm 2016 trở lại đây, nhưng những tổ chức này với sự tăng trưởng mạnh về số lượng khách hàng, hợp đồng vay vốn kết nối thành công và tổng phí nhà cung cấp thu được”, Nhà băng Nhà nước nhận định.
Tuy nhiên, theo Nhà băng Nhà nước một số tổ chức P2P Lending lợi dụng việc thiếu thông tin, thiếu hiểu biết của người dân để quảng cáo và đưa ra thông tin ko rõ ràng, sai lệch dẫn tới nhà đầu tư hiểu nhầm về việc những hoạt động đầu tư/cho vay qua những nền tảng của tổ chức P2P Lending đều được bảo hiểm rủi ro.
Không những thế, hoạt động P2P Lending mới được hình thành và phát triển sắp đây, những nền tảng giao dịch trực tuyến của tổ chức P2P Lending chưa được cơ quan với thẩm quyền rà soát, giám định nên với thể tồn tại nguy cơ bị đánh cắp thông tin gây thiệt hại cho những bên tham gia.

Một số đối tượng với thể lợi dụng mô phỏng P2P Lending thực hiện hành vi phi pháp (hoạt động tín dụng đen, cho vay nặng lãi, cho vay cầm đồ biến tướng, hoạt động tài chính đa cấp…), đưa ra quảng cáo sai sự thực, hứa hứa lợi nhuận cao, lãi suất khó khăn để lường đảo, chiếm dụng vốn của người dân. Điều này tác động tiêu cực tới cuộc sống của người dân, gây bất ổn tới an ninh kinh tế và ổn định xã hội.

Theo một số chuyên gia kinh tế, bản tính mô phỏng P2P Lending tốt, song do chưa với hành lang pháp lý điều chỉnh nên dễ bị lạm dụng, biến tướng núp bóng P2P Lending đẩy mạnh cho vay tín dụng đen làm cho cho những tổ chức P2P Lending hoạt động đúng nghĩa bị tác động. Ngoài ra, nhiều app cho vay online núp bóng P2P Lending ko hề kết nối trực tiếp tới những nhà đầu tư với người vay, mà sử dụng  tiền tài mình để cho vay với lãi suất cắt cổ, gây ra nhiều hệ lụy.
TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế cho rằng, doanh nghiệp P2P Lending đang hoạt động tại Việt Nam với thể tạm phân loại theo 4 cấp độ, bao gồm chỉ kết nối nhà đầu tư và bên vay; với thẩm định khả năng trả nợ hay hoàn vốn của bên vay; với quy định lãi suất, phí, thời kì vay, phương pháp trả nợ và những quy định khác liên quan tới nhà đầu tư và bên vay; tổ chức P2P Lending ko những kết nối mà được ủy thác vốn và cho vay với giới hạn.
Cũng theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, việc thiếu hành lang pháp lý đang làm cho thị trường P2P Lending ko được kiểm soát, hoạt động biến tướng, gây hệ lụy xấu cho xã hội, gây mất uy tín cho hình thức cho vay này.
Nhà băng Nhà nước cũng thừa nhận, sự phát triển nhanh chóng của hoạt động cho vay ngang hàng đang đặt thách thức to trong quản lý, giám sát đối với những cơ quan quản lý nhà nước nhằm đưa hoạt động của những tổ chức này vận hành theo đúng qui định của pháp luật, đảm bảo trật tự xã hội, an ninh hệ thống tài chính.
Ông Phạm Tiến Dũng, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước cho biết, trong Đề án thúc đẩy mô hình kinh tế chia sẻ, Ngân hàng Nhà nước được giao cơ chế thí điểm về P2P Lending và đã có báo cáo trình Thủ tướng. Nghị quyết 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và Dự toán ngân sách nhà nước năm 2021 của Chính phủ cũng giao Ngân hàng Nhà nước xây dựng nghị định thí điểm về kinh doanh dịch vụ tài chính dựa trên nền tảng công nghệ; trong đó có đề cập một hoạt động thử nghiệm về P2P Lending.
Nhà băng Nhà nước cũng đang phối hợp với những bộ, ngành hoàn thiện Thống kê cơ chế thí điểm hoạt động cho vay ngang hàng để trình Chính phủ, dự kiến đưa ngành cho vay ngang hàng vào Đề án cơ chế quản lý thử nghiệm hoạt động Fintech trong ngành nhà băng (Cơ chế Regulatory Sandbox) dự kiến triển khai trong năm 2021.
Đồng thời, Nhà băng Nhà nước khuyến cáo người dân, doanh nghiệp tìm hiểu kỹ, thận trọng lúc tham gia những nền tảng cho vay ngang hàng trong bối cảnh chưa với hành lang pháp lý rõ ràng điều chỉnh đối với ngành này và khuyến nghị người dân tiếp cận vốn qua kênh tín dụng nhà băng chính thống, tránh bị lường đảo, rơi vào vòng xoáy cho vay nặng lãi của tín dụng đen.
Ngoài ra, Nhà băng Nhà nước cũng chỉ đạo tổ chức tín dụng lưu ý về những rủi ro trong hoạt động cho vay ngang hàng; thận trọng trong ký kết và thực hiện những thỏa thuận hợp tác với những tổ chức cho vay ngang hàng, đảm bảo đúng quy định pháp luật, ko tác động tới hoạt động, uy tín cũng như an toàn của hệ thống nhà băng.
Trong thời kì tới Nhà băng Nhà nước sẽ tiếp tục phối hợp với những bộ, ngành để khẩn trương xây dựng, hoàn thiện và ban hành khung pháp lý bao gồm cả những giải pháp chế tài để xử lý những vi phạm trong ngành này./.

Source: https://bloghong.com
Category: Tài Chính