Luật Đầu tư công năm 2019: Gỡ “nút thắt” trong hoạt động đầu tư công

Ảnh minh họa. Nguồn : Internet .

Luật Đầu tư công năm 2019: Gỡ “nút thắt” trong hoạt động đầu tư công

Tuy nhiên, sau một thời hạn tiến hành thi hành Luật Đầu tư công năm năm trước vào thực tiễn đã Open những hạn chế, chưa ổn gây cản trở tới hoạt động tiêu khiển đầu tư công. Để tháo gỡ những hạn chế, chưa ổn của Luật Đầu tư công năm năm trước, ngày 13/6/2019, Quốc hội đã trải qua Luật Đầu tư công năm 2019, với hiệu lực hiện hành từ ngày 01/01/2020. Luật này được kỳ vọng sẽ gỡ những “ nút thắt ” trong hoạt động tiêu khiển đầu tư công ở Nước Ta trong toàn cảnh mới .

Vai trò của Luật Đầu tư công đối với hoạt động đầu tư

Đầu tư công là một dụng cụ kinh tế tài chính của Nhà nước, hoàn toàn với thể đem lại những quyền lợi to to cho nền kinh tế tài chính, nhất là so với những nước trong tiến trình tăng cường công nghiệp hoá, hiện đại hoá quốc gia. Tuy nhiên, yếu tố đầu tư công cũng hoàn toàn với thể trở thành một gánh nặng cho vương quốc, nếu sử dụng thái quá, gây giàn trải, kém hiệu suất cao, thậm chí còn là tiêu tốn lãng phí, ko thiết yếu và góp thêm phần tạo ra hiệu ứng nợ công. Vậy nên, yếu tố thắt chặt đầu tư công, vừa tăng hiệu suất cao sử dụng vốn cần tới nhiều dụng cụ và thiết chế khác nhau, trong đó mạng lưới hệ thống pháp lý đóng một vai trò quan yếu trong nền kinh tế tài chính .
Nhận thức được tầm quan yếu của pháp lý về đầu tư công, năm năm trước, Nước Ta đã kiến thiết xây dựng và ban hành đạo luật về đầu tư công ( Luật Đầu tư công năm năm trước ). Đây là lần tiên phong, chủ trương về đầu tư công được ghi nhận trong một luật đạo, bộc lộ rõ tầm quan yếu của nghành nghề nhà cung cấp này. Ngoài ra, hàng loạt những luật đạo khác với tương quan cũng được update, sửa đổi, bổ trợ để bảo vệ tính thích hợp. Tuy nhiên, sau một thời hạn tiến hành thi hành Luật Đầu tư công năm năm trước đã phát sinh tồn tại hạn chế, chưa ổn gây cản trở tới hoạt động tiêu khiển đầu tư công .
Để tháo gỡ những hạn chế, chưa ổn, ngày 13/6/2019, Quốc hội đã trải qua Luật Đầu tư công năm 2019 ( với hiệu lực hiện hành thi hành từ ngày 01/01/2020 ). Tiếp tới, ngày 6/4/2020, nhà nước phát hành Nghị định số 40/2020 / NĐ-CP pháp luật cụ thể thi hành 1 số ít điều của Luật Đầu tư công. Đây là hạ tầng pháp lý quan yếu, thống nhất trong quản trị và sử dụng vốn đầu tư đầu tư công, qua đó, phần nào khắc phục được thực trạng đầu tư giàn trải, tiêu tốn lãng phí, chậm quá trình, nợ đọng lê dài …
Mặt khác, hoạt động tiêu khiển đầu tư công liên quan tới nhiều nghành pháp lý khác nhau như : Luật Chi tiêu nhà nước, Luật Xây dựng, Luật Quản lý sử dụng gia tài nhà nước, Luật Thực hiện tiết kiệm giá thành, chống tiêu tốn lãng phí, Luật Quy hoạch … Phải chứng minh và khẳng định, sự sinh ra của Luật Đầu tư công năm 2019 đã tạo ra mạng lưới hệ thống pháp lý đồng điệu để quản trị hàng loạt thứ tự đầu tư công, từ hình thành, thẩm định và thẩm định, thẩm tra, quyết định hành động cấp ngân sách, trấn áp tiêu tốn, nghiệm thu sát hoạch, quản lý và vận hành cho tới nhìn nhận hiệu suất cao dự án Bất Động Sản sau lúc hoàn thành xong .
Thông qua luật đạo này, hoạt động tiêu khiển đầu tư công được thực thi một cách chính thống, mang tính buộc phải chung và được bảo vệ thi hành bằng cưỡng chế nhà nước. Ngoài ra, khoanh vùng phạm vi kiểm soát và điều chỉnh của Luật Đầu tư công năm 2019 đã bao quát được cả yếu tố quản trị sử dụng những vốn đầu tư đầu tư công .
Một trong số những điểm mới quan yếu của Luật Đầu tư công năm 2019 là thiết kế xây dựng khái niệm chung về vốn đầu tư đầu tư công. Cụ thể, lao lý hai loại vốn đầu tư công gồm : Vốn ngân sách nhà nước và vốn từ nguồn thu hợp pháp của những cơ quan nhà nước, đơn vị chức năng sự nghiệp công lập dành để đầu tư theo lao lý của pháp lý .
So với Luật Đầu tư công năm năm trước, đây là một đổi khác to, kéo theo đổi khác những quá trình, trình tự, thủ tục về dự án Bất Động Sản và kế hoạch đầu tư công, giúp đơn thuần hóa thứ tự tiến độ, ko còn phân biệt giữa những loại vốn đầu tư của ngân sách nhà nước ( trước kia với sự phân biệt giữa ngân sách nhà nước, trái phiếu cơ quan chính phủ, công trái vương quốc, tín dụng trả tiền đầu tư … ) .
Sự biến hóa này giúp thiết kế xây dựng được thứ tự tiến độ riêng cho những dự án Bất Động Sản sử dụng vốn từ nguồn thu hợp pháp của những cơ quan nhà nước, đơn vị chức năng sự nghiệp công lập dành để đầu tư theo pháp luật của pháp lý theo hướng tăng cường phân cấp, tự chịu nghĩa vụ và trách nhiệm của những đơn vị chức năng, cơ quan với vốn đầu tư này nhưng vẫn bảo vệ được công việc làm việc theo dõi, giám sát và tổng hợp báo cáo giải trình .
Trên hạ tầng giữ những nguyên tắc về phân cấp quản trị đầu tư công, quyền hạn của những cấp, những ngành như lúc bấy giờ, Luật Đầu tư công năm 2019 đã chế định những quyền hạn và nghĩa vụ và trách nhiệm của những cấp trong hàng loạt thứ tự đầu tư của những chương trình, dự án Bất Động Sản từ lập kế hoạch, phê duyệt tới tiến hành theo dõi, nhìn nhận thực thi kế hoạch đầu tư công một cách rõ ràng, đơn cử .
Với những pháp luật này xác lập rõ được nghĩa vụ và trách nhiệm của từng cá thể, tổ chức triển khai trong từng khâu của hoạt động tiêu khiển đầu tư, nhu yếu từng cá thể tham gia vào thứ tự hoạt động tiêu khiển đầu tư công phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm cá thể về những quyết định hành động của mình .

Mối quan hệ giữa Luật Đầu tư công với những luật khác

Luật Đầu tư công năm 2019 với vai trò quan yếu, nhưng để trấn áp hiệu suất cao đầu tư công cần tới cả mạng lưới hệ thống pháp lý, với sự can thiệp của nhiều lĩnh lực pháp lý khác nhau, chứ ko chỉ bằng một luật đạo riêng ko liên quan gì tới nhau .
Do đó, song hành với thứ tự luật hoá đầu tư công cần kiểm soát và điều chỉnh những luật đạo khác để bảo vệ tính thống nhất, tránh chồng chéo, xích míc. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, khoanh vùng phạm vi kiểm soát và điều chỉnh của Luật Đầu tư công năm 2019 với những luật khác ( Luật Xây dựng năm năm trước ( được sửa đổi, bổ trợ năm năm nay, 2018 và 2020 ) ) chưa rõ ràng, dẫn tới hiện tượng kỳ lạ “ dẫm chân lên nhau ” .
Luật Đầu tư công đóng vai trò là luật khung, vận dụng chung cho những hoạt động tiêu khiển đầu tư công, “ việc quản trị, sử dụng vốn đầu tư công, hoạt động tiêu khiển đầu tư công phải tuân thủ pháp luật của Luật này và pháp luật khác của pháp lý với tương quan ”, nhưng Luật này chưa xử lý được yếu tố xung đột pháp lý với những luật đạo khác .
Về mặt lý luận, xét trong mối quan hệ giữa Luật Đầu tư công và Luật Xây dựng, thì Luật Đầu tư công hoàn toàn với thể được xem là “ luật chung ”, còn Luật Xây dựng là “ luật riêng ”. Lúc đó, vốn đầu tư đầu tư công mà ko với đầu tư thiết kế xây dựng thì được thực thi theo pháp luật của Luật Đầu tư công, so với vốn đầu tư đầu tư công triển khai cho đầu tư kiến thiết xây dựng khu dự án thì phải tuân theo những lao lý của Luật Xây dựng .
Bởi vì, những yếu tố này đã được lao lý trong Luật Xây dựng với tính cách là một luật đạo chuyên ngành về đầu tư công trong nghành kiến thiết xây dựng. Vì vậy, nếu cần phải kiểm soát và điều chỉnh những yếu tố hoạt động tiêu khiển thiết kế xây dựng thì Luật Đầu tư công chỉ giới hạn ở mức quyết định hành động đầu tư, kế hoạch cấp vốn, những giải pháp bảo vệ đủ vốn đầu tư, những giải pháp hạn chế thực trạng nợ đọng, thực trạng xây đắp lê dài, thực trạng khu dự án đắp chiếu … do thiếu vốn, hoặc phân chia vốn thiếu khoa học .
Còn những yếu tố khác như từ khâu lập báo cáo giải trình dò xét và nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo giải trình dò xét và nghiên cứu khả thi, khảo sát, phong cách thiết kế, kiến thiết kiến thiết xây dựng khu dự án, nghiệm thu sát hoạch chuyển giao đưa vào sử dụng phải tuân theo Luật Xây dựng. Tuy vậy, những lao lý lúc bấy giờ trong cả hai luật đạo đều chưa với những hướng dẫn thiết yếu làm ranh giới phân định khoanh vùng phạm vi kiểm soát và điều chỉnh. Điều này phần nào làm giảm hiệu lực thực thi hiện hành và tính sáng tỏ của pháp lý .
Một yếu tố khác chưa phối hợp và hợp lý trong việc vận dụng Luật Xây dựng vốn đã sống sót từ Luật Đầu tư công năm năm trước nhưng chưa được xử lý triệt để tại Luật Đầu tư công năm 2019. Đó là 1 số ít dự án Bất Động Sản tìm gia tài, ứng dụng khoa học thông tin với cấu phần thiết kế xây dựng nhưng tỷ suất rất nhỏ ( ví dụ tiêu biểu như chỉ chiếm 1/5 % tổng mức đầu tư dự án Bất Động Sản ). Tuy nhiên, theo lao lý tại khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư công năm 2019, dự án Bất Động Sản này vẫn được phân loại dự án Bất Động Sản với cấu phần thiết kế xây dựng ( phải lấy quan niệm thẩm định và thẩm định của cơ quan trình độ về kiến thiết xây dựng ). Điều này làm giảm hiệu lực thực thi hiện hành vận dụng của Luật Đầu tư công năm 2019 .
Luật Đầu tư công năm 2019 với nhiều điểm mới văn minh nhưng hầu hết chỉ khắc phục và xử lý được những vướng mắc trong thủ tục đầu tư công, ko khắc phục và xử lý được những yếu tố tương quan tới đấu thầu, đất đai, thiết kế xây dựng, bảo vệ thiên nhiên và môi trường. Do đó, nhóm tác giả cho rằng, phải làm rõ vai trò của Luật Đầu tư công với những luật khác bằng những văn bản quy phạm đơn cử, rõ ràng và dễ hiểu. Luật Đầu tư công cần được bổ trợ thêm một pháp luật tại Điều 3 về nguyên tắc vận dụng pháp lý với nội dung khẳng định cứng cáp ưu tiên hiệu lực hiện hành của những luật đạo khác trong những hoạt động tiêu khiển đầu tư công với tính đặc trưng mà Luật Xây dựng là một ví dụ vượt trội .

Vấn đề phân cấp quản lý hoạt động đầu tư công

Mặc dù, ý thức của Luật Đầu tư công năm 2019 là phân cấp can đảm và mạnh mẽ thẩm quyền quyết định hành động chủ trương đầu tư, vừa bảo vệ thẩm quyền của những cơ quan Quốc hội, hội đồng nhân dân, vừa tăng tính dữ thế chủ động, tương thích với điều kiện kèm theo thực tiễn của mỗi địa phương, khắc phục và xử lý được những trường hợp phức tạp như dự án Bất Động Sản sử dụng nhiều vốn đầu tư thuộc những cấp ngân sách khác nhau. Tuy nhiên, việc những địa phương tiến hành điểm mới này tới đâu lại là yếu tố khác, bởi dù được trao quyền nhưng chỉ huy những địa phương với tâm ý sợ nghĩa vụ và trách nhiệm, lúng túng trong thực thi. Đây là một trong những nguyên do làm cho việc giải ngân cho vay vốn đầu tư đầu tư công chậm trễ .
Sự sinh ra của Luật Đầu tư công năm 2019 đã tạo ra mạng lưới hệ thống pháp lý đồng điệu để quản trị hàng loạt thứ tự đầu tư công, từ hình thành, thẩm định và thẩm định, thẩm tra, quyết định hành động cấp ngân sách, trấn áp tiêu tốn, nghiệm thu sát hoạch, quản lý và vận hành cho tới nhìn nhận hiệu suất cao dự án Bất Động Sản sau lúc hoàn thành xong .
Vấn đề chậm giải ngân cho vay vốn đầu tư công trong nhiều năm qua đã trở thành “ nút thắt ” của nền kinh tế tài chính. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, lũy kế giải ngân cho vay vốn đầu tư công từ đầu năm tới 31/7/2020 là 193.040 tỷ đồng, đạt 40,98 % kế hoạch Thủ tướng nhà nước giao. Tương tự, so với kế hoạch tình hình giải ngân cho vay vẫn ở mức thấp .
Việc tổ chức triển khai tiến hành niềm tin phân cấp cho địa phương chưa được triển khai ko thiếu là một nút thắt làm giảm hiệu lực thực thi hiện hành của Luật Đầu tư công năm 2019. Thực tế cho thấy, cả địa phương và TW hiện đều với vai trò rất to so với những dự án Bất Động Sản đầu tư công do TW quản trị .
Chẳng hạn như : Những cơ quan nhà nước ở địa phương chịu nghĩa vụ và trách nhiệm quản trị trực tiếp trong những việc làm về phóng thích mặt phẳng, tổ chức triển khai sắp xếp tái định cư … Đây là yếu tố mà những cơ quan nhà nước ở địa phương rất liên tục viện dẫn để lý giải cho việc chậm giải ngân cho vay vốn đầu tư công. Tuy nhiên, lúc tiến hành triển khai, bản thân chính quyền sở tại địa phương ko dứt khoát, kinh khủng khắc phục và xử lý những yếu tố tồn dư mà với thiên hướng xin quan niệm của những cấp chính quyền sở tại TW. Thực trạng này làm cho công việc làm việc phóng thích mặt phẳng, bồi thường lê dài ra .
trái lại, vai trò của những bộ, ngành TW so với những dự án Bất Động Sản đầu tư của địa phương là ko nhỏ, như cho quan niệm về chủ trương đầu tư, nhìn nhận tính khả thi dự án Bất Động Sản, yêu cầu sắp xếp vốn … Khung pháp lý về đầu tư công hiện đang phân tích rất rẽ ròi thẩm quyền giữa những cơ quan quản trị nhà nước và giữa những chính quyền sở tại những cấp với nhau, nhưng bản thân nội tại những cơ quan nhà nước lại tiến hành thi hành theo hướng phức tạp hoá, làm cho việc quản trị dự án Bất Động Sản đầu tư công trở nên chồng chéo, ko rõ ràng .
2020 là năm chuyển tiếp giữa Luật cũ và Luật mới, việc cải tổ hiện tượng kỳ lạ trên hoàn toàn với thể chưa rõ nét, trong thời hạn tới để xử lý được những sống sót ở khâu phân cấp quản trị và yếu tố chậm trễ trong giải ngân cho vay vốn đầu tư công, yên cầu những cấp, những ngành cần phải triển khai đồng điệu nhiều giải pháp khác nhau, trong đó việc phân cấp quản trị phải triển khai ko thiếu và tráng lệ theo Luật Đầu tư công năm 2019 .
Cụ thể, việc tổ chức triển khai tiến hành thi hành pháp lý, chính quyền sở tại TW ko nên can thiệp vào thứ tự tiến độ ra quyết định hành động của cấp dưới, cần khuyến khích địa phương sử dụng quyền hạn được pháp lý pháp luật để tự ra quyết định hành động, đi kèm với đó là chính sách tự chịu nghĩa vụ và trách nhiệm. Đồng thời, những cá thể vi phạm pháp lý đầu tư công phải được khắc phục và xử lý kịp thời để bảo vệ tính răn đe, hiệu suất cao của pháp lý .

Một số kiến nghị nhằm tăng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công

Khoản 4 Điều 12 Luật Đầu tư công năm 2019 ghi nhận một trong những nguyên tắc quản trị đầu tư công là “ quản trị việc sử dụng vốn đầu tư công theo đúng lao lý so với từng vốn đầu tư ; bảo vệ đầu tư tập trung chuyên sâu, đồng nhất, chất lượng, tiết kiệm ngân sách và giá thành, hiệu suất cao và năng lực cân đối nguồn lực ; ko để thất thoát, tiêu tốn lãng phí ”. Tuy nhiên, công việc làm việc kiến thiết xây dựng xu thế, quy hoạch và kế hoạch sử dụng vốn đầu tư công lúc bấy giờ chưa bám sát kế hoạch, tiềm năng tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội của từng địa phương. Trách nhiệm của chính quyền sở tại địa phương lúc bấy giờ còn rất mờ nhạt. Thêm vào đó, tiến trình thực thi và giải ngân cho vay vốn đầu tư tăng trưởng từ ngân sách nhà nước do những bộ ngành, địa phương quản trị trong thời hạn sắp đây đạt hiệu suất cao thấp .
Để tháo gỡ những “ nút thắt ” trên lúc tiến hành thực thi Luật Đầu tư công năm 2019, qua đó tăng hiệu suất cao sử dụng vốn đầu tư công, cần triển khai đồng nhất 1 số ít giải pháp sau :
Thứ nhất, tăng cường công việc làm việc rà soát, trấn áp để bảo vệ sắp xếp vốn tập trung chuyên sâu theo đúng những nguyên tắc, tiêu chuẩn phân chia vốn đầu tư công ; đồng thời cần với những dụng cụ quản trị hiệu suất cao để giám sát tiến trình và giảm quy mô đầu tư công .
Xây dựng những tiêu chuẩn lựa chọn dự án Bất Động Sản đầu tư để hạn chế việc can thiệp, chi phối, đưa ra quá nhiều dự án Bất Động Sản, ko tương thích với năng lực vốn đầu tư, tổ chức triển khai tốt công việc làm việc phóng thích mặt phẳng để bảo vệ quá trình thiết kế xây dựng ; Tăng cường vai trò của dân cư, những tổ chức triển khai xã hội, những phương tiện đi lại tiếp thị quảng cáo trong việc giám sát lúc thực thi .
Thứ hai, giám sát ngặt nghèo công việc làm việc đấu thầu, lựa chọn nhà thầu, cần tuân thủ chính sách đấu thầu công khai sáng tỏ so với dự án Bất Động Sản công, bảo vệ lựa chọn được nhà thầu với đủ năng lượng triển khai dự án Bất Động Sản .
Hơn nữa, cần tăng vai trò của Kiểm toán Nhà nước trong hàng loạt thứ tự đầu tư công. Hiện nay, vai trò của Kiểm toán Nhà nước so với những dự án Bất Động Sản đầu tư công đã được pháp luật tại Điều 86 Luật Đầu tư công năm 2019. Với hạ tầng pháp lý quan yếu này, Kiểm toán Nhà nước hoàn toàn với thể góp phần quan yếu vào công việc làm việc theo dõi, nhìn nhận những dự án Bất Động Sản đầu tư công, cung ứng những tác dụng truy thuế kiểm toán làm nguồn thông tin để khắc phục và xử lý những vi phạm .
Luật Đầu tư công năm 2019 với nhiều điểm mới văn minh nhưng hầu hết chỉ khắc phục và xử lý được những vướng mắc trong thủ tục đầu tư công, ko khắc phục và xử lý được những yếu tố tương quan tới đấu thầu, đất đai, thiết kế xây dựng, bảo vệ môi trường tự nhiên. Do đó, nhóm tác giả cho rằng phải làm rõ vai trò của Luật Đầu tư công với những luật khác bằng những văn bản quy phạm đơn cử, rõ ràng và dễ hiểu .
Thứ ba, khuyến khích đầu tư trực tiếp của nhà đầu tư tư nhân. Luật Đầu tư công năm 2019 đã đưa ra nguyên tắc khuyến khích những nhà đầu tư tư nhân trực tiếp đầu tư hoặc đầu tư theo hình thức đối tác chiến lược công – tư những dự án Bất Động Sản kiến trúc kinh tế tài chính – xã hội và cung ứng những nhà cung cấp công, ưu tiên thực thi đầu tư theo hình thức công-tư so với những dự án Bất Động Sản với năng lực tịch thu vốn .
Để bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ của những tổ chức triển khai, cá thể triển khai dự án Bất Động Sản theo hình thức công-tư, phần vốn đầu tư công của Nhà nước phải được quản trị ngặt nghèo, phần vốn góp phần của những thành phần kinh tế tài chính khác vào dự án Bất Động Sản được tạo điều kiện kèm theo thuận tiện để dữ thế chủ động thực thi theo đúng tiềm năng đầu tư và cam kết với Nhà nước .

Ở tầm vĩ mô, việc phân bổ vốn đầu tư công cần giảm bớt đầu tư cho hoạt động sản xuất kinh doanh vì hoạt động này khu vực tư nhân với thể làm tốt, do đó giảm bớt chức năng kinh doanh của những doanh nghiệp nhà nước.

Ngoài ra, yếu tố đầu tư công cần tập trung chuyên sâu đa phần vào kiến thiết xây dựng những khu dự án công ích, đồng thời phân chia vốn cho những dự án Bất Động Sản đã hoàn thành xong và hạn chế thi công những dự án Bất Động Sản mới trong lúc nhiều dự án Bất Động Sản cũ chưa được triển khai xong, bảo vệ cho những dự án Bất Động Sản đúng quá trình .

Tài liệu tham khảo:
1. Quốc hội, Luật Đầu tư công năm 2014;
2. Quốc hội, Luật Đầu tư công năm 2019;
3. Phạm Duy Nghĩa (2011), “Vai trò của pháp luật trong kiểm soát đầu tư công”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 16 (201);
4. Phạm Tuấn Khải (2011), “Những vấn đề đang đặt ra trong chính sách đầu tư công”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 16 (201);
5. “Phân cấp mạnh mẽ, đảm bảo hiệu quả vốn đầu tư công”, https://baodautu.vn/phan-cap-manh-me-dam-bao-hieu-qua-von-dau-tu-cong-d101993.html, truy cập ngày 23/8/2020;
6. Đỗ Thiên Anh Tuấn, “Xử lý trách nhiệm chậm giải ngân đầu tư công: Phải chữa từ những bất cập sâu xa”, https://baodautu.vn/xu-ly-trach-nhiem-chamgiai-ngan-dau-tu-cong-phai-chua-tu-nhung-bat-cap-sau-xa-d128105.html, truy cập ngày 24/8/2020.

Source: https://bloghong.com
Category: Tài Chính