Nữ hoàng đế duy nhất của Việt Nam và chuyện tình bi kịch: Phải nhường ngôi cho chồng khi 7 tuổi

Với những cuộc thế khiến cho người ta cảm thấy vô cùng thương cảm bởi sự lengthy đong long đong. Sinh ra với sự cao quý hơn người nhưng cuối cùng vẫn thật khó để với được hạnh phúc.

Trong Lịch sử Việt Nam, Lý Chiêu Hoàng là nữ Hoàng đế duy nhất. Bà còn được gọi là Lý Phế truất hậu hay Chiêu Thánh Hoàng hậu. Bà là Hoàng đế thứ 9 và cuối cùng của triều đại nhà Lý từ năm 1224 tới 1225. Lý Chiêu Hoàng là con gái của vua Lý Huệ Tông và Hoàng hậu Trần Thị Dung.

Vì một trò chơi trẻ con mà Nữ Hoàng đế với chồng năm 7 tuổi

Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, Lý Chiêu Hoàng lên ngôi vào tháng 6 năm Ất Dậu (1225). Do Nữ vương lên ngôi lúc còn quá nhỏ tuổi nên việc triều chính do Thái hậu Trần Thị Dung điều hành. Lúc đó, những người thân thuộc họ Trần cũng được đưa vào cung nắm giữ binh quyền và những chức vụ quan yếu.

Thời đó, Trần Thủ Độ đang giữ chức Điện tiền chỉ huy sứ. Ông sắp xếp cho một người cháu họ là Trần Cảnh, 8 tuổi, đưa vào cung làm Chánh thủ, với nhiệm vụ phục dịch Lý Chiêu Hoàng.

Trẻ con thích chơi đùa với nhau là chuyện thông thường, huống hồ vị Nữ vương tí hon ở trong cung cấm thiếu bạn bè. Bởi vậy, lúc gặp Trần Cảnh, Nữ vương đế thấy rất thích nên hay trêu đùa với nhau. Cũng chính vì điều này mà Trần Thủ Độ đã dàn xếp hôn nhân rồi ép Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng.

Nữ hoàng đế duy nhất của Việt Nam và chuyện tình bi kịch: Phải nhường ngôi cho chồng khi 7 tuổi, không thể sinh con nên chồng cưới chị dâu đang mang thai làm Hậu! - Ảnh 1.

Đại Việt sử ký toàn thư chép rằng: “Một hôm, Cảnh lúc đó 8 tuổi phải giữ việc bưng nước rửa, nhân thế vào hầu bên trong. Chiêu Hoàng thấy thế làm ưa, mỗi lúc chơi đêm cho gọi Cảnh tới cùng chơi, thấy Cảnh ở chỗ tối thì thân tới trêu chọc, hoặc nắm lấy tóc, hoặc đứng trên bóng.

Với một hôm, Cảnh bưng nước hầu, Chiêu Hoàng rửa mặt lấy tay vốc nước té ướt cả mặt Cảnh rồi cười trêu, tới lúc Cảnh bưng khăn trầu thì lấy khăn ném cho Cảnh..”.

Trò đùa con trẻ đã bị người to tính kế, Trần Thủ Độ bàn với chị họ là Thái hậu Trần Thị Dung thực hiện cuộc “đảo chính cung đình” với việc làm táo tợn bằng cách đem hết gia thuộc thân thích vào trong cung cấm.

Sau đó Trần Thủ Độ sai quân lính của mình đóng chặt cửa thành và những cửa cung, cử người coi giữ nghiêm nhặt, những quan xin vào chầu vua nhưng ko được chấp thuận.

Lúc hoàng cung đã bị phong tỏa, triều thần nhà Lý ko ai với phản ứng gì vì họ Trần giữ Nữ vương và Thái hậu khác nào với con tin ở trong tay thì ai dám manh động. Tiếp đó Trần Thủ Độ ngay tắp lự cho mortgage báo rằng: “Đại vương đã với chồng rồi”.

Như vậy là Lý Chiêu Hoàng và Trần Cảnh đã nên duyên vợ chồng.

Tháng 11/1225, Lý Chiêu Hoàng xuống chiếu nhường ngôi cho Trần Cảnh. Sau đó 1 tháng, bà trao hoàng bào cho chồng ở điện Thiên An, triều đại nhà Lý tồn tại 216 năm chính thức kết thúc.

Nữ hoàng đế duy nhất của Việt Nam và chuyện tình bi kịch: Phải nhường ngôi cho chồng khi 7 tuổi, không thể sinh con nên chồng cưới chị dâu đang mang thai làm Hậu! - Ảnh 2.

Ảnh minh họa chân dung Trần Thái Tông.

Đại Việt sử ký toàn thư với chép lại về chiếu thư nhường ngôi của Nữ vương đế:

“Tháng đó, ngày 21, những quan vào chầu lạy mừng. Xuống chiếu rằng:

'Từ xưa nước Nam Việt ta đã với đế vương trị thiên hạ. Duy triều Lý ta vâng chịu mệnh trời, với cả bốn biển, những tiên thánh truyền nối hơn hai trăm năm, chỉ vì thượng hoàng với bệnh, ko người nối dõi, thế nước nghiêng nguy, sai trẫm nhận minh chiếu, cố gượng gạo lên ngôi, từ xưa tới giờ chưa từng với việc đó.

Khốn nổi trẫm là nữ chúa, tài đức đều thiếu, ko người viện trợ, giặc cướp nổi lên như ong, làm sao mà giữ nổi ngôi báu nặng nề? Trẫm dậy sớm thức khuya, chỉ sợ ko đảm nhiệm nổi, vẫn nghĩ tìm người hiền lương quân tử để cùng giúp chính trị, hôm mai khẩn khoản tới thế là cùng cực rồi.

Kinh thi với nói “Quân tử tìm bạn, tìm mãi ko được, thức ngủ ko nguôi, lâu thay lâu thay”. Nay trẫm suy đi tính lại một mình, duy với Trần Cảnh là người văn chất đủ vẻ, thực thể cách quân tử hiền nhân, uy nghi đường hoàng, với tư chất thánh thần văn võ, dù tới Hán Cao Tổ, Đường Thái Tông cũng ko hơn được.

Sớm hôm nghĩ chín từ lâu nghiệm xem nên nhường ngôi báu, để thỏa lòng trời, cho xứng lòng trẫm, mong đồng lòng khôn xiết, cùng giúp vận nước, hưởng phúc thái hoà. Vậy bố cáo thiên hạ để mọi người điều biết”.

Sau đó Trần Cảnh lên ngôi Hoàng đế, tự xưng Thiện Hoàng. Sử sách gọi ông là Trần Thái Tông. Lý Chiêu Hoàng được phong làm Hoàng hậu, đổi hiệu là Chiêu Thánh. Bà cũng là Hoàng hậu trẻ nhất trong lịch sử lúc chỉ mới 7 tuổi. Lúc đó, mẹ của bà xuống làm Thiên Cực công chúa rồi gả cho Trần Thủ Độ. Trong Việt Sử Tiêu Án, nhà sử học Ngô Thì Sĩ đã cực lực lên án việc này.

Nữ hoàng đế duy nhất của Việt Nam và chuyện tình bi kịch: Phải nhường ngôi cho chồng khi 7 tuổi, không thể sinh con nên chồng cưới chị dâu đang mang thai làm Hậu! - Ảnh 3.

Hình ảnh trong truyện tranh về Lý Chiêu Hoàng.

Cuộc hôn nhân 10 năm và kết cuộc đầy thảm kịch

Lý Chiêu Hoàng cùng Trần Cảnh sống chung với nhau 10 năm, tình cảm rất sâu sắc và tôn trọng đối phương. Thế nhưng số phận của Lý Chiêu Hoàng cũng ko tránh khỏi những thảm kịch.

Năm 1233, Lý Hoàng hậu sinh ra Thái tử Trần Trịnh nhưng đứa bé mất ko lâu sau lúc sinh ra. Điều này để lại một nỗi đau to trong lòng Chiêu Thánh. Bà ốm đau liên miên và suốt 5 năm tiếp theo vẫn ko thể sinh con.

Lo sợ chuyện này tác động tới sự vững vàng của ngôi vua, Trần Thủ Độ ép vua truất ngôi Hoàng hậu của Chiêu Thánh và lập Thuận Thiên công chúa (em gái ruột của Hoàng hậu) đang mang thai 3 tháng lên thay. Điều đáng nói, Thuận Thiên là vợ của anh trai Trần Thái Tông là Trần Liễu.

Trần Thái Tông phản đối, đang đêm bỏ trốn khỏi kinh thành lên gặp sư Phù Vân ở Yên Tử để nương nhờ. Trần Thủ Độ lên gặp vừa dụ dỗ vừa gây sức ép, cuối cùng vua nghe theo. Thuận Thiên Công chúa được phong làm Hoàng hậu. Chiêu Hoàng bị giáng xuống làm Chiêu Thánh Công chúa. Quá đau buồn, Chiêu Hoàng đã xin rời cung để xuống tóc và được chấp thuận. Đó là năm 1237.

Nữ hoàng đế duy nhất của Việt Nam và chuyện tình bi kịch: Phải nhường ngôi cho chồng khi 7 tuổi, không thể sinh con nên chồng cưới chị dâu đang mang thai làm Hậu! - Ảnh 4.

Sau này, Khâm định Việt sử Thông giám cương mục phê về sự việc trên: “Phong hóa nhà Trần ko trang nghiêm, lại tệ hơn phong hóa nhà Đường ở Trung hoa. Nhưng bấy giờ Thái Tông hãy còn thơ ấu, mà Thủ Độ là người rất ngoan cố, phàm việc gì cũng do hắn chỉ sử. Thái Tông ko theo cũng ko được. Vậy mà sử thần chỉ trích riêng Thái Tông, như thế chưa phải là lời phê công bằng”.

Lý Chiêu Hoàng xuất cung, sống cô độc suốt 21 năm trời cho tới năm 1258. Lúc đó, quân Nguyên Mông xâm lược, vua Trần Thái Tông được một vị tướng tên Lê Phụ Trần hộ giá cứu sống, một mình một ngựa lấy ván gỗ che cho vua khỏi trúng tên giặc.

Ghi nhận công lao, vua phong tước cho Lê Phụ Trần là Ngự sử đại phu và muốn gả vợ cũ là Công chúa Chiêu Thánh cho.

Trần Thái Tông đã tìm gặp Lý Chiêu Hoàng để thuyết phục bà. Đại Việt Sử ký Toàn thư với chép: “Vua nói rằng: ‘Trẫm đã ko với khanh há với được ngày nay. Khanh nên phấn đấu để cùng hưởng phúc trọn vẹn về sau”.

Với lẽ, Trần Thái Tông muốn được bù đắp xứng đáng cho sự khổ đau mà người vợ xấu số phải chịu đựng.

Nữ hoàng đế duy nhất của Việt Nam và chuyện tình bi kịch: Phải nhường ngôi cho chồng khi 7 tuổi, không thể sinh con nên chồng cưới chị dâu đang mang thai làm Hậu! - Ảnh 5.

Tượng thờ Lý Chiêu Hoàng.

Nữ hoàng đế duy nhất của Việt Nam và chuyện tình bi kịch: Phải nhường ngôi cho chồng khi 7 tuổi, không thể sinh con nên chồng cưới chị dâu đang mang thai làm Hậu! - Ảnh 6.

Tượng thờ Trần Thái Tông.

Trước sự việc gây chấn động triều đình, “Việt sử giai thoại” của Nguyễn Khắc Thuần ghi: “Hậu thế chẳng ai dám trách Lê Phụ Trần, chỉ tiếc cho vua Trần, rằng khen sao hay vậy mà thưởng sao lạ vậy. Trong đạo vợ chồng, Thái Tông chi mà bạc, bạc tới vậy, chi mà tệ, tệ tới vậy”.

Chiêu Thánh ko từ chối nổi và đặt ra 3 điều kiện: 1. Xóa bỏ lệnh truy sát, bức hại tôn thất nhà Lý. 2. Lăng miếu thờ những vị Hoàng đế, công thần triều Lý phải được giữ gìn. 3. Dinh thự của Lê Phụ Trần phải chuyển ra xa Hoàng thành.

Sau lúc được chấp thuận những yêu cầu trên, Chiêu Thánh mới đồng ý kết hôn cùng Lê Phụ Trần. Lúc đó, bà đã 40 tuổi.

Lý Chiêu Hoàng sống với Lê Phụ Trần được 20 năm, sinh ra con trai là Thượng vị hầu Lê Tông, con gái là Ứng Thụy công chúa Lê Ngọc Khuê. Cuộc hôn nhân gượng gạo ép nhưng lại giúp cho Chiêu Thánh được hưởng sự yêu thương, hạnh phúc. Những tháng ngày sống cùng Lê Phụ Trần là những ngày tốt đẹp nhất.

Sau này, con trai Lê Tông của Chiêu Thánh, lúc trưởng thành được phong tước Thượng vị hầu, vua ban quốc tính và đổi tên thành Trần Bình Trọng. Ông là danh tướng với câu nói bất hủ: “Ta thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc”.

Theo chính sử, Chiêu Thánh (tức Lý Chiêu Hoàng ) mất vào đầu năm Mậu Dần (1278) tại quê hương Cổ Pháp (nay thuộc Từ Sơn, Bắc Ninh), thọ 60 tuổi, lăng tẩm đặt ở bên rừng Báng thuộc đất Đình Bảng, dân gian gọi đó là lăng Cửa Mả.

Nguồn: Đại Việt Sử ký Toàn thư, Việt sử giai thoại, Khâm định Việt sử Thông giám cương mục