Lãi suất hợp lý trong giao dịch dân sự

Việc vay mượn nhau trong nhân dân hiện khá phổ biến, được pháp luật xác nhận, bảo vệ lúc phát sinh tranh chấp.

Luật sư Ngô Văn Định, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật (Hội Luật gia tỉnh) tư vấn về vấn đề lãi suất trong giao dịch dân sự cho người dân tại Văn phòng Hội Luật gia tỉnh. Ảnh: Đ.Phú
Trạng sư Ngô Văn Định, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật (Hội Luật gia tỉnh) tư vấn về vấn đề lãi suất trong giao dịch dân sự cho người dân tại Văn phòng Hội Luật gia tỉnh. Ảnh: Đ.Phú

Để hạn chế trường hợp cho vay với lãi suất cao, pháp lý ngoài việc ko xác nhận mức lãi vượt mức mà Bộ luật Dân sự năm năm ngoái khống chế, còn chế tài hành chính, hình sự so với người cho vay lãi nặng .

* Vay vật, trả vật

Do với điều kiện chăn nuôi bò (công lao động, đồng cỏ) nhưng thiếu vốn, ông L.V.B. (ngụ xã Tà Lài, H.Tân Phú) được ông P.V.H. (ngụ xã Phú Lộc, H.Tân Phú) ủy quyền 1 con nghé loại để nuôi. Hai bên thỏa thuận, sau lúc nghé loại to thành bò loại và đẻ con, lứa trước tiên nếu là nghé loại thì ông B. phải ủy quyền ông H. (coi như đã trả phần vốn gốc). Riêng phần lãi là trị giá con bò loại giống chia đôi.

Thấy kết hợp và hợp lý nên ông B. đồng ý chấp thuận và nhận con giống về nuôi. Sau 2 năm, con nghé loại thành bò và đẻ ra nghé đực. Lúc này, ông H. đưa ra cách xử lý, ông B. gọi lái bán cả bò loại lẫn nghé con rồi tiêu dùng số tiền đó tậu lại một con nghé loại khác cùng tuổi, khối lượng như con nghé giống khởi đầu để trả lại cho ông H. Số tiền dư thì hai bên chia đều nhau .
Lúc đầu ông B. đồng ý chấp thuận, nhưng sau đó thấy mình bị thua thiệt nên nhu yếu tiền bán nghé con và bò giống được chia đôi. Tương tự, ông H. vẫn với lãi và ông đã trả luôn bò gốc. Đề xuất của ông B. bị ông H. phản đối nên phát sinh việc chia lãi, trả nợ vì người nào cũng với loại lý, tính lợi cho mình .
Theo trợ giúp viên Đặng Bửu Trọng ( Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh, Sở Tư pháp ) thì việc trả tiền giao dịch giữa ông H. và ông B. là trả tiền giao dịch dân sự nên địa thế căn cứ theo Bộ luật Dân sự năm năm ngoái để xử lý lúc phát sinh tranh chấp về trả gốc, lãi suất .
Điều 463 Bộ luật Dân sự năm năm ngoái quy định, hợp đồng vay gia tài là sự thỏa thuận giữa những bên, theo đó bên cho vay giao gia tài cho bên vay ; lúc tới hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay gia tài cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu với thỏa thuận hoặc pháp lý với quy định .
Tương tự, việc ông H. nhu yếu trả nghé loại lúc bò mẹ sinh ra là kết hợp và hợp lý, đúng với những gì đôi bên thỏa thuận lúc đầu. Tuy nhiên, việc ông đòi chia lãi từ số tiền bán nghé đực và bò mẹ trừ đi phần tiền tậu ghé loại ( tiền gốc ), chỉ kết hợp và hợp lý nếu nó thỏa mãn nhu cầu Điều 468 Bộ luật Dân sự năm năm ngoái .

Cụ thể, Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Trường hợp những bên với thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận ko được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn thì mức lãi suất vượt quá ko với hiệu lực. Trường hợp những bên với thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng ko xác định rõ lãi suất và với tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định (ko quá 20%/năm) tại thời khắc trả nợ”.

* Tránh hành vi cho vay nặng lãi

Bộ luật Dân sự năm năm ngoái quy định rất rõ, lãi suất mà hai bên thỏa thuận ko được vượt quá 20 % / năm ( hoặc ko vượt quá 1,666 % / tháng ) của khoản tiền vay, mức lãi suất vượt quá sẽ ko với hiệu lực hiện hành. Tương tự, pháp lý chỉ xác nhận và được cho phép người cho vay, người vay thỏa thuận mức lãi suất thấp hơn hoặc bằng 1,666 % / tháng so với khoản tiền vay ( gốc ). Do đó, trợ giúp viên Đặng Bửu Trọng quan tâm ông H. lúc tranh chấp để tránh trường hợp lãi suất vượt quá 1,666 % / tháng so với khoản tiền vay ( gốc ) hoàn toàn với thể bị xem là hành vi cho vay nặng lãi .
Trên trong thực tiễn vẫn xảy ra trường hợp người cho vay chớp lấy tâm ý khát vốn của người vay mà đưa ra mức lãi suất cao gấp nhiều lần so với mức mà pháp lý được cho phép .
“ Vậy lãi suất như thế nào được xem là cho vay nặng lãi và cho vay nặng lãi tới mức nào sẽ bị xem là tội phạm ? ” – ông Hoàng Văn Phước ( xã Xuân Hòa, H.Xuân Lộc ) hỏi .
Phó quản trị Hội Luật gia tỉnh Nguyễn Thanh Sơn cho hay, trường hợp bên cho vay nhu yếu mức lãi suất to hơn mức 20 % / năm với khoản tiền vay thì được coi là cho vay nặng lãi. Khoản lãi suất cho vay vượt quá số lượng giới hạn được cho phép này, pháp lý được cho phép người vay ko cần phải trả tiền giao dịch cho bên cho vay. Đồng thời, người cho vay lãi suất vượt số lượng giới hạn được cho phép hoàn toàn với thể bị pháp lý xử phạt hành chính hoặc hình sự .

Về xử phạt vi phạm hành chính, Điểm d, Khoản 3, Điều 11 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12-11-2013 của Chính phủ xử phạt vi phạm hành chính trong ngành nghề an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng chống tệ nạn xã hội; phòng cháy; phòng, chống bạo lực gia đình quy định hành vi cho vay tiền với cầm cố tài sản, nhưng lãi suất cho vay vượt quá 150% lãi suất cơ bản do Nhà băng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời khắc vay bị phạt tiền từ 5-15 triệu đồng.

Còn về nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự, hành vi cho vay nặng lãi nếu cấu thành tội cho vay lãi nặng trong trả tiền giao dịch dân sự ( Điều 201 Bộ luật Hình sự năm năm ngoái được sửa đổi, bổ trợ năm 2017 ) thì bị phạt tiền từ 50-200 triệu đồng hoặc phạt tái tạo ko giam giữ tới 3 năm hoặc bị phạt tù từ 6 tháng tới 3 năm .
“ Tương tự, người nào trong trả tiền giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 5 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự năm năm ngoái, thu lợi bất chính từ 30 tới dưới 100 triệu đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị phán quyết về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì mới bị khắc phục và xử lý hình sự ” – luật gia Nguyễn Thanh Sơn quan tâm .

Đoàn Phú

Source: https://bloghong.com
Category: Tài Chính