Tổ chức tài chính vi mô là gì? Điều kiện, thủ tục thành lập tổ chức tài chính vi mô?

Mục lục

  • 1 1. Tổ chức tài chính vi mô là gì?
  • 2 2. Thủ tục thành lập tổ chức tài chính vi mô
  • 3 3. Điều kiện thành lập tổ chức tài chính vi mô
  • 4 4. Thay đổi vốn tự mang của tổ chức tài chính vi mô

1. Tổ chức tài chính vi mô là gì?

Tổ chức tài chính vi mô (hay tổ chức tài chính quy mô nhỏ) là những tổ chức được Nhà băng quốc gia cấp giấy phép thành lập, việc thành lập tổ chức tài chính vi mô được quy định tại Thông tư 02/2008/TT-NHNN bao gồm những loại hình:

+ Tổ chức trách nhiệm hữu hạn một thành viên: là tổ chức tài chính quy mô nhỏ do một tổ chức chính trị-xã hội Việt Nam làm chủ sở hữu.

+ Tổ chức trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên: là tổ chức tài chính quy mô nhỏ được thành lập bằng vốn góp của hai hoặc nhiều tổ chức thuộc đối tượng quy định tại Khoản 2 Điều 1 Nghị định số 28/2005/NĐ-CP hoặc bằng vốn góp của một hoặc nhiều tổ chức này với một hoặc nhiều cá nhân và tổ chức khác trong nước và nước ngoài; tổ chức tài chính quy mô nhỏ mang số lượng thành viên góp vốn ko vượt quá năm thành viên, trừ trường hợp được Thống đốc Nhà băng Quốc gia cho phép.

to-chuc-tai-chinh-vi-mo-la-gi-dieu-kien-thu-tuc-thanh-lap-to-chuc-tai-chinh-vi-mo

Tư vấn điều kiện, thủ tục thành lập tổ chức tài chính vi mô: 1900.6568

2. Thủ tục thành lập tổ chức tài chính vi mô

Bước 1:Lập hồ sơ yêu cầu cấp giấy phép gửi cho nhà băng quốc gia.

Hồ sơ yêu cầu cấp giáy phép được hướng dẫn khía cạnh tại Điều 10 Thông tư 02/2008/TT-NHNN.

– Đơn yêu cầu cấp Giấy phép

+ Đối với tổ chức tài chính quy mô nhỏ được thành lập dưới hình thức tổ chức trách nhiệm hữu hạn một thành viên: do người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo uỷ quyền của tổ chức chính trị-xã hội ký;

+ Đối với tổ chức tài chính quy mô nhỏ được thành lập dưới hình thức tổ chức trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên: do những thành viên sáng lập hoặc người đại diện theo uỷ quyền của thành viên sáng lập ký.

Xem thêm: Rủi ro vi mô là gì? Đặc điểm và phân tích những loại rủi ro vi mô?

– Dự thảo Điều lệ: Điều lệ của tổ chức tài chính quy mô nhỏ là văn bản xác thực định cơ cấu tổ chức, quản trị, điều hành của tổ chức tài chính quy mô nhỏ. Điều lệ trước hết của tổ chức tài chính quy mô nhỏ phải được chủ sở hữu hoặc những thành viên sáng lập thông qua và cùng ký tên.

– Phương án hoạt động trong ba năm đầu, trong đó nêu rõ:

+ Mục tiêu hoạt động của tổ chức tài chính quy mô nhỏ;

+ Địa bàn dự kiến hoạt động; địa điểm dự kiến đặt những chi nhánh (bao gồm cả chi nhánh mới và/hoặc chi nhánh hiện mang đối với những tổ chức đã mang hoạt động tài chính quy mô nhỏ);

+ Tiêu chí đối với khách hàng tài chính quy mô nhỏ và dự kiến số lượng cá nhân, hộ gia đình thoả mãn những tiêu chí này trong địa bàn dự kiến hoạt động;

+ Những sản phẩm và dịch vụ dự kiến sẽ cung cấp cho khách hàng tài chính quy mô nhỏ, khách hàng khác và những quy định, điều kiện dự kiến đối với từng sản phẩm, dịch vụ;

+ Cơ cấu tổ chức và nhân sự dự kiến ;

+ Thông tin và khoa học liên lạc sẽ sử dụng;

Xem thêm: Tổ chức tài chính là gì? Nguyên tắc và nội dung?

+ Hệ thống quản lý rủi ro, bao gồm hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ;

+ Bảng cân đối tài sản, báo cáo lãi/ lỗ, danh mục cho vay dự đoán cho ba năm tài chính kế tiếp;

+ Tác động xã hội dự kiến của tổ chức tài chính quy mô nhỏ trên địa bàn.

– Ý kiến của Uỷ ban Nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi dự kiến đặt trụ sở chính của tổ chức tài chính quy mô nhỏ về sự cấp thiết thành lập tổ chức này trên địa bàn.

– Đối với tổ chức tài chính quy mô nhỏ được thành lập dưới hình thức tổ chức trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên: Danh sách thành viên sáng lập, mức vốn góp (ghi rõ số vốn bằng đồng Việt Nam, bằng ngoại tệ, bằng tài sản khác và tỷ lệ góp vốn của từng thành viên), phương án góp vốn (nêu rõ phương thức, tiến độ góp vốn…), cam kết thực hiện của những thành viên sáng lập và những hồ sơ tất nhiên sau đây:

Đối với thành viên sáng lập là cá nhân:

“+ Bản sao Giấy chứng minh nhân dân, Hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác;

+ Sơ yếu lý lịch;

Xem thêm: Chứng quyền mang đảm bảo là gì? Những thuận tiện và rủi ro lúc tham gia chứng quyền

– Đối với thành viên sáng lập là tổ chức được thành lập và hoạt động tại Việt Nam:

+ Bản sao quyết định hoặc giấy phép thành lập và hoạt động hoặc tài liệu tương đương khác chứng minh việc thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam;

+ Giấy chứng thực đăng ký kinh doanh (đối với doanh nghiệp);

+ Văn bản uỷ quyền, Giấy chứng minh minh nhân dân, Hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác của người đại diện theo uỷ quyền;

+ Điều lệ hiện hành hoặc tài liệu tương đương khác;

+ Báo cáo tình hình hoạt động của tổ chức trong ba năm sắp nhất;

+ Một số thông tin cấp thiết khác mang liên quan: mục tiêu góp vốn thành lập tổ chức tài chính quy mô nhỏ; hệ thống quản trị, điều hành, hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ;

+ Một bản khai khía cạnh về mọi hoạt động khảo sát hay khởi tố đối với tổ chức hoặc nêu rõ ko bị khảo sát hay khởi tố trong vòng mười năm sắp nhất;

Xem thêm: Bảo hiểm vi mô là gì? Những phương pháp cung cấp bảo hiểm vi mô

+ Một bản khai nêu rõ về vốn góp hoặc nắm giữ cổ phần của những thành viên sáng lập tại những tổ chức tín dụng và những doanh nghiệp khác;”

Trường hợp nếu thành viên sáng lập là đơn vị trực thuộc một tập đoàn, phải cung cấp thông tin về phạm vi hoạt động chính của tập đoàn kèm sơ đồ tổ chức của tập đoàn và nêu khía cạnh trong trường hợp tập đoàn mang góp vốn và/hoặc nắm giữ cổ phần tại những tổ chức tín dụng khác.

Đối với thành viên sáng lập là tổ chức nước ngoài:

“Ngoài những hồ sơ quy định như đối với thành viên sáng lập là tổ chức được thành lập và hoạt động tại Việt Nam tại Điểm 10.5 Tiết a Khoản này, tổ chức nước ngoài phải nộp:

+ Giấy chứng thực đăng ký kinh doanh hoặc hồ sơ tương đương khác mang chứng thực của cơ quan nơi tổ chức đó đã đăng ký ko quá ba tháng trước ngày nộp hồ sơ xin thành lập và hoạt động tổ chức tài chính quy mô nhỏ;

+ Văn bản của cơ quan nước ngoài mang thẩm quyền cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được góp vốn thành lập tổ chức tài chính quy mô nhỏ tại Việt Nam. Trường hợp quy định của nước nguyên xứ ko yêu cầu mang văn bản chấp thuận thì tổ chức, cá nhân đó phải giải trình rõ song song phải cam kết chịu trách nhiệm về tính xác thực của giải trình này.

Đối với tổ chức tài chính quy mô nhỏ được thành lập dưới hình thức tổ chức trách nhiệm hữu hạn một thành viên:

– Bản sao quyết định hoặc giấy phép thành lập và hoạt động hoặc tài liệu tương đương khác chứng minh việc thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam;

– Văn bản uỷ quyền, Giấy chứng minh minh nhân dân, Hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác của người đại diện theo uỷ quyền;

– Điều lệ hiện hành hoặc tài liệu tương đương khác;

– Một số thông tin cấp thiết khác mang liên quan: mục tiêu góp vốn thành lập tổ chức tài chính quy mô nhỏ; hệ thống quản trị, điều hành, hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ.”

– Danh sách, sơ yếu lý lịch và bản sao văn bằng, chứng chỉ chứng minh năng lực, trình độ chuyên môn của thành viên Hội đồng Quản trị, Ban Kiểm soát, Tổng Giám đốc (Giám đốc) của tổ chức tài chính quy mô nhỏ.

– Ngoài hồ sơ quy định nêu trên, tổ chức nộp đơn xin thành lập tổ chức tài chính quy mô nhỏ phải bổ sung những báo cáo, văn bản liên quan tới những dịch vụ tài chính quy mô nhỏ đã và đang cung cấp cho khách hàng như sau:

+ Báo cáo tóm tắt về cơ cấu tổ chức, mạng lưới chi nhánh, tình hình tài chính và những dịch vụ hiện đang cung cấp cho khách hàng;

+ Báo cáo của hai năm tài chính sắp nhất đã được kiểm toán bởi một tổ chức kiểm toán độc lập;

+ Báo cáo tình hình hoạt động và hiệu quả hoạt động của từng chi nhánh dự kiến yêu cầu Nhà băng Quốc gia cho phép tiếp tục hoạt động sau lúc được cấp Giấy phép;

+ Những hồ sơ, văn bản chứng minh số vốn tự mang.

– Nhà băng Quốc gia được yêu cầu bổ sung thông tin lúc xét thấy cấp thiết nhằm làm rõ những vấn đề liên quan tới điều kiện để được cấp Giấy phép.”

Bước 2: Nhà băng kiểm tra, kiểm soát khôn cùng chặt chẽ để xem xét mang đủ điều kiện để cáp giấy phép ko.

Điều kiện để được cấp Giấy phép thành lập và hoạt động (gọi tắt là Giấy phép) được quy định tại Điều 9 Thông tư 02/2008/TT-NHNN.

“9.1. Sở hữu nhu cầu về hoạt động tài chính quy mô nhỏ.

9.2. Ý kiến của Uỷ ban Nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi dự kiến đặt trụ sở chính của tổ chức tài chính quy mô nhỏ về sự cấp thiết thành lập tổ chức này trên địa bàn.

9.3. Sở hữu vốn điều lệ tối thiểu bằng mức vốn pháp định.

9.4. Sở hữu trụ sở làm việc và cơ sở vật chất, hệ thống khoa học, thông tin đảm bảo cho hoạt động của tổ chức tài chính quy mô nhỏ.

9.5. Sở hữu người quản trị, kiểm soát và điều hành đủ năng lực hành vi dân sự và mang trình độ chuyên môn ưng ý với hoạt động của tổ chức tài chính quy mô nhỏ.

9.6. Sở hữu phương án kinh doanh khả thi trong ba năm đầu hoạt động.

9.7. Đối với tổ chức tài chính quy mô nhỏ được thành lập dưới hình thức tổ chức trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên: Phải mang ít nhất một trong số những thành viên góp vốn là tổ chức thuộc những đối tượng quy định tại Khoản 2 Điều 1 Nghị định số 28/2005/NĐ-CP của Chính phủ đáp ứng đủ những điều kiện sau:

a) Trực tiếp tham gia quản trị và/hoặc điều hành một hoặc nhiều tổ chức, chương trình, dự án mang cung cấp dịch vụ nhận tiết kiệm cần và cấp tín dụng quy mô nhỏ tại Việt Nam trong ba năm ngay lập tức trước thời khắc nộp đơn xin cấp Giấy phép;

b) Chứng minh được việc quản trị, kiểm soát và điều hành an toàn, vững bền đối với những hoạt động tài chính quy mô nhỏ trong thời kì ít nhất là một năm ngay lập tức trước thời khắc nộp đơn yêu cầu cấp Giấy phép, cụ thể:

– Tỷ lệ tổng dư nợ vay của những khách hàng mang nợ quá hạn trên tổng dư nợ cho vay của tổ chức tài chính quy mô nhỏ (PAR) dưới năm phần trăm 5%;

– Tổng thu nhập từ hoạt động tài chính quy mô nhỏ đủ để bù đắp những giá thành, bao gồm giá thành huy động vốn, giá thành hành chính và trích lập dự phòng rủi ro tín dụng.

c) Ko phải là đối tượng đang bị xem xét xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ hoặc đã bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ nhưng đã khắc phục được hành vi vi phạm trước lúc nộp hồ sơ xin cấp giấy phép ít nhất là một năm;

d) Phần vốn góp tại tổ chức tài chính quy mô nhỏ phải đạt tỷ lệ như quy định tại Khoản 6 điểm 6.2 Thông tư này.

9.8. Đối với tổ chức tài chính quy mô nhỏ được thành lập dưới hình thức tổ chức trách nhiệm hữu hạn một thành viên: chủ sở hữu phải là một tổ chức chính trị-xã hội được thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam đáp ứng những điều kiện quy định tại Điểm 9.7 Tiết a, b, c Khoản này, trừ trường hợp đặc trưng được Thủ tướng Chính phủ cho phép.

9.9. Đối với tổ chức tài chính quy mô nhỏ mang vốn đầu tư nước ngoài: Ngoài những điều kiện qui định tại Điểm 9.1 tới 9.7 Khoản này, thành viên góp vốn nước ngoài phải được cơ quan mang thẩm quyền của nước nguyên xứ cho phép góp vốn thành lập tổ chức tài chính quy mô nhỏ tại Việt Nam.”

Bước 3: Đăng ký kinh doanh, đăng ký hoạt động.

Sau lúc được cấp Giấy phép, tổ chức tài chính quy mô nhỏ phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật hiện hành về đăng ký kinh doanh. Tổ chức tài chính quy mô nhỏ mang tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy chứng thực đăng ký kinh doanh.

Bước 4: Công bố thông tin ít nhất 30 ngày trước ngày hoạt động.

Trước ngày dự kiến khai trương hoạt động tối thiểu ba mươi ngày, tổ chức tài chính quy mô nhỏ phải thông tin bằng văn bản về ngày khai trương hoạt động chính thức cho Nhà băng Quốc gia, cơ quan đăng ký kinh doanh và Uỷ ban Nhân dân tỉnh, thành phố nơi tổ chức tài chính quy mô nhỏ đặt trụ sở chính.

Bước 5: Khai trương hoạt động trong 12 tháng kể từ ngày cấp giấy phép, sẽ bị thu hồi nếu ko làm hoạt động này.

Hết thời hạn mười hai tháng theo quy định, nếu tổ chức tài chính quy mô nhỏ ko khai trương hoạt động thì Giấy phép sẽ đương nhiên hết hiệu lực. Nhà băng Quốc gia sẽ tiến hành thu hồi lại Giấy phép đã cấp và làm thủ tục hoàn lại vốn gửi tại tài khoản phong tỏa (nếu mang) sau lúc trừ đi thủ tục phí theo quy định.

3. Điều kiện thành lập tổ chức tài chính vi mô

Tổ chức tài chính vi mô là tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính cho những người mang thu nhập thấp. Hồ hết những tổ chức tài chính vi mô đều cho vay tín dụng vi mô và chỉ nhận gửi những khoản tiết kiệm rất nhỏ từ người vay chứ ko phải từ công chúng. Trong ngành tài chính vi mô, thuật ngữ này tiêu dùng để chỉ những tổ chức được thành lập để cung cấp những dịch vụ tài chính vi mô, ví dụ: những tổ chức phi chính phủ (NGO), liên minh tín dụng, hợp tác xã tín dụng, nhà băng thương nghiệp tư nhân, những tổ chức tài chính phi nhà băng và một phòng ban nào đó của nhà băng quốc gia.

Xét từ lĩnh vực hoạt động, chúng ta mang thể gọi những tổ chức phi chính phủ là những tổ chức tài chính vi mô vì họ tham gia vào việc cung cấp dịch vụ tài chính cho người nghèo. Tương tự như vậy, một số nhà băng thương nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính vi mô cũng được gọi là tổ chức tài chính vi mô ngay cả lúc chỉ một phần rất nhỏ trong tài sản của họ được huy động cho mục tiêu cung cấp dịch vụ tài chính vi mô.

* Đối tượng thành lập tổ chức tài chính quy mô nhỏ:

Những tổ chức được phép thành lập tổ chức tài chính quy mô nhỏ tại Việt Nam theo quy định của pháp luật, bao gồm:

– Tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp của Việt Nam, Qũy từ thiện và Qũy xã hội;

– Tổ chức phi chính phủ Việt Nam;

Những cá nhân và tổ chức khác trong nước và nước ngoài mang thể tham gia góp vốn với những tổ chức thuộc đối tượng này.

Ngoài ra, cũng mang những tổ chức khác tham gia vào hoạt động tài chính vi mô và đóng một vai trò nhất định trong lĩnh vực tài chính. Đó là những trung gian tài chính dựa vào cùng đồng, như liên minh tín dụng, hiệp hội nhà ở hoạt động trên cơ sở hội viên. Một số loại hình tổ chức tài chính vi mô khác do những nhà kinh doanh hoặc chính quyền địa phương quản lý thường mang quy mô khách hàng to hơn so với những tổ chức phi chính phủ và là một phòng ban trong khu vực tài chính chính thức.

Mặc dù loại hình tổ chức tín dụng vi mô này ko tiếp cận được sâu tới những người nghèo như những tổ chức phi chính phủ, nhưng nhiều người nghèo đã tiếp cận được vốn của những tổ chức này với mức độ khác nhau ở những nước khác nhau. Tất cả những tổ chức vi mô này lúc muốn hoạt động đều phải được cấp Giấy phép. Điều kiện để được cấp Giấy phép của những tổ chức này được quy định cụ thể tại Nghị định 28/2005/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của tổ chức tài chính quy mô nhỏ tại Việt Nam:

* Sở hữu nhu cầu về hoạt động tài chính quy mô nhỏ.

* Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương mang ý kiến về sự cấp thiết thành lập tổ chức tài chính quy mô nhỏ trên địa bàn.

* Sở hữu đủ vốn điều lệ theo quy định tại Điều 3 Nghị định này.

* Trụ sở làm việc và cơ sở vật chất ưng ý với hoạt động tài chính quy mô nhỏ dự kiến thực hiện.

* Sở hữu người quản trị, kiểm soát và điều hành theo quy định tại Chương III Nghị định này.

* Sở hữu phương án kinh doanh khả thi.

* Đối với tổ chức tài chính quy mô nhỏ nhận tiết kiệm tự nguyện, ngoài quy định nêu tại khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6 Điều này phải đáp ứng những điều kiện sau:

– Đã được Nhà băng Quốc gia cấp Giấy phép;

– Đã mang hoạt động nhận tiết kiệm cần trong 03 năm sắp nhất;

– Bộ máy quản trị, kiểm soát, điều hành hoạt động hiệu quả;

– Hoạt động lành mạnh trong 03 năm sắp nhất theo quy định của Nhà băng Quốc gia;

– Hệ thống thông tin đáp ứng yêu cầu quản lý;

– Đáp ứng được những quy định về an toàn trong hoạt động nhà băng và những quy định khác của pháp luật.”

* Hồ sơ yêu cầu Nhà băng Quốc gia cấp Giấy phép gồm:

– Đơn yêu cầu được cấp Giấy phép, trong đó nêu rõ những nội dung hoạt động và địa bàn hoạt động dự kiến.

– Văn bản chấp thuận của ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về sự cấp thiết thành lập tổ chức tài chính quy mô nhỏ trên địa bàn.

– Dự thảo điều lệ.

– Phương án hoạt động của tổ chức tài chính quy mô nhỏ, trong đó nêu rõ hiệu quả và thuận tiện kinh tế.

– Danh sách, lý lịch, văn bằng cớ minh năng lực, trình độ chuyên môn của thành viên Hội đồng Quản trị, Ban Kiểm soát và Tổng giám đốc (Giám đốc) của tổ chức tài chính quy mô nhỏ.

– Hồ sơ chứng thực mức vốn điều lệ; danh sách và địa chỉ của những tổ chức, cá nhân góp vốn; tỷ lệ vốn góp trong vốn điều lệ; tình hình tài chính và những thông tin mang liên quan tới tổ chức và cá nhân góp vốn.

– Đối với tổ chức tài chính quy mô nhỏ nhận tiết kiệm tự nguyện, phải gửi báo cáo kiểm toán 03 năm tài chính sắp nhất.

Tổ chức tài chính quy mô nhỏ được Nhà băng Quốc gia cấp Giấy phép phải nộp lệ phí theo quy định của Bộ Tài chính.

* Thủ tục cấp và sử dụng Giấy phép:

-Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày nhận gần như hồ sơ hợp thức theo quy định tại Điều 9 Nghị định này, Nhà băng Quốc gia xem xét cấp Giấy phép cho tổ chức tài chính quy mô nhỏ. Trường hợp ko chấp thuận, Nhà băng Quốc gia mang văn bản trả lời nêu rõ lý do từ chối.

– Giấy phép của tổ chức tài chính quy mô nhỏ do Nhà băng Quốc gia cấp, trong đó quy định cụ thể thời kì hoạt động, địa bàn hoạt động và những hoạt động tổ chức tài chính quy mô nhỏ được phép thực hiện.

– Tổ chức tài chính quy mô nhỏ được cấp Giấy phép phải sử dụng đúng tên và hoạt động đúng nội dung quy định trong Giấy phép. Giấy phép ko được làm giả, tẩy xoá, chuyển nhượng, cho thuê, cho mượn dưới bất kỳ hình thức nào.

4. Thay đổi vốn tự mang của tổ chức tài chính vi mô

Tổ chức tài chính vi mô (TCTCVM) mang vai trò quan yếu trong việc phát triển đời sống của nước ta , một sơn hà vẫn còn nghèo nàn và lạc hậu. TCTCVM là dụng cụ hữu hiệu trong chiến lược xóa đó giảm nghèo, xây dựng một quốc gia vững bền. Việc xây dựng và phát triển ngành tài chính vi mô vững bền sẽ tạo kênh dẫn vốn và mang dịch vụ nhà băng khác như: tiết kiệm, chuyển tiền tới người mang thu nhập thấp và những doanh nghiệp vi mô- những đối tượng khó tiếp cận với dịch vụ nhà băng truyền thống.

Giới hạn cấp tín dụng:

Luật những tổ chức tín dụng năm 2010 cũng đã chính thức xác nhận tổ chức tài chính vi mô là một trong những loại hình tổ chức tín dụng dưới sự quản lí, giám sát của Nhà băng Nhà Nước. Theo đó, TCTCVM là loại hình tổ chức tín dụng chủ yếu thực hiện một số hoạt động nhà băng nhằm đáp ứng nhu cầu của cá nhân, hộ gia đình mang thu nhập thấp và doanh nghiệp siêu nhỏ.

Như vậy, việc chính thức hóa hoạt động tài chính vi mô sẽ giúp những tổ chức này mang vị thế pháp lí rõ ràng, mang thời cơ tiếp cận với nguồn vốn trong và ngoài nước, tăng năng lực tài chính và mở rộng phạm vi hoạt động. Song song, việc gia nhập những TCTCVM vào hệ thống tài chính nhà băng chính thức cũng đòi hỏi bản thân những TCTCVM phải xây dựng chiến lược hoạt động rõ ràng và khôn cùng nỗ lực để tăng năng lực quản lí, điều hành nhằm đáp ứng những yêu cầu đặt ra với một tổ chức tín dụng nhiều năm kinh nghiệm. Theo đó, giới hạn cấp tín dụng được quy định cụ thể tại Điều 128 Luật những tổ chức tín dụng 2010 như sau:

“- Tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng ko được vượt quá 15% vốn tự mang của nhà băng thương nghiệp, chi nhánh nhà băng nước ngoài, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô; tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng và người mang liên quan ko được vượt quá 25% vốn tự mang của nhà băng thương nghiệp, chi nhánh nhà băng nước ngoài, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô.

– Tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng ko được vượt quá 25% vốn tự mang của tổ chức tín dụng phi nhà băng; tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng và người mang liên quan ko được vượt quá 50% vốn tự mang của tổ chức tín dụng phi nhà băng.

– Mức dư nợ cấp tín dụng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này ko bao gồm những khoản cho vay từ nguồn vốn ủy thác của Chính phủ, của tổ chức, cá nhân hoặc trường hợp khách hàng vay là tổ chức tín dụng khác.

– Mức dư nợ cấp tín dụng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này bao gồm cả tổng mức đầu tư vào trái phiếu do khách hàng phát hành.

– Giới hạn và điều kiện cấp tín dụng để đầu tư, kinh doanh cổ phiếu của nhà băng thương nghiệp, chi nhánh nhà băng nước ngoài do Nhà băng Quốc gia quy định.

– Trường hợp nhu cầu vốn của một khách hàng và người mang liên quan vượt quá giới hạn cấp tín dụng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này thì tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài được cấp tín dụng hợp vốn theo quy định của Nhà băng Quốc gia.

– Trong trường hợp đặc trưng, để thực hiện nhiệm vụ kinh tế – xã hội mà khả năng hợp vốn của những tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài chưa đáp ứng được yêu cầu vay vốn của một khách hàng thì Thủ tướng Chính phủ quyết định mức cấp tín dụng tối đa vượt quá những giới hạn quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này đối với từng trường hợp cụ thể.

– Tổng những khoản cấp tín dụng của một tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài quy định tại khoản 7 Điều này ko được vượt quá bốn lần vốn tự mang của tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài.”

Thống đốc Nhà băng Quốc gia Việt Nam ban hành Thông tư 36/2014/TT – NHNN quy định những giới hạn, tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài. Điều 13 Thông tư 36/2014/TT- NHNN mang hướng dẫn cụ thể về giới hạn cấp tín dụng như sau:

“- Tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng ko được vượt quá 15% vốn tự mang của nhà băng, chi nhánh nhà băng nước ngoài; tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng và người mang liên quan ko được vượt quá 25% vốn tự mang của nhà băng, chi nhánh nhà băng nước ngoài.

– Tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng ko được vượt quá 25% vốn tự mang của tổ chức tín dụng phi nhà băng; tổng mức dư nợ cấp tín dụng đối với một khách hàng và người mang liên quan ko được vượt quá 50% vốn tự mang của tổ chức tín dụng phi nhà băng.

– Mức dư nợ cấp tín dụng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này ko bao gồm:

+ Những khoản cho vay theo ủy thác của Chính phủ, tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài khác tại Việt Nam) và cá nhân mà những rủi ro liên quan tới khoản cho vay này do Chính phủ, tổ chức và cá nhân ủy thác chịu;

+ Những khoản cho vay đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài khác;

+ Những khoản cho vay mang đảm bảo gần như bằng tiền gửi tiết kiệm của cá nhân về cả thời hạn và giá trị;

+ Những khoản bảo lãnh cho bên được bảo lãnh là tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài khác;

+ Những khoản bảo lãnh trên cơ sở bảo lãnh đối ứng của tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài khác;

+ Những khoản bảo lãnh trên cơ sở thư tín dụng dự phòng do tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài khác phát hành;

+ Những khoản xác nhận bảo lãnh theo yêu cầu của bên bảo lãnh là tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài khác nếu những bên liên quan thỏa thuận (bằng văn bản) về việc bên xác nhận bảo lãnh được quyền hạch toán ghi nợ và yêu cầu bên bảo lãnh hoàn trả số tiền mà bên xác nhận bảo lãnh trả thay cho bên được bảo lãnh lúc thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh;

+ Những khoản bảo lãnh và cam kết phát hành dưới những hình thức tín dụng chứng từ mang tài sản đảm bảo gần như bằng tiền gửi bằng đồng Việt Nam; ngoại tệ; vàng; trái phiếu Chính phủ của bên được bảo lãnh và/hoặc người thứ ba.”

Tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài tự xác định tỷ lệ khấu trừ đối với từng loại tài sản đảm bảo theo quy định tại điểm này, trên cơ sở kiểm tra khả năng thu hồi nợ lúc xử lý tài sản đảm bảo đó, nhưng ko được vượt quá tỷ lệ khấu trừ tối đa đối với tài sản đảm bảo theo quy định của Nhà băng Quốc gia về phân loại tài sản mang, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài.

– Những giới hạn quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều này vận dụng đối với cả trường hợp tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài chỉ đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu của người mang liên quan của doanh nghiệp đó phát hành.

– Trường hợp nhu cầu vốn của một khách hàng, một khách hàng và người mang liên quan vượt quá giới hạn cấp tín dụng quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều này thì tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài được cấp tín dụng hợp vốn theo quy định của Nhà băng Quốc gia.

– Trong trường hợp đặc trưng, để thực hiện nhiệm vụ kinh tế – xã hội mà khả năng hợp vốn của những tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài chưa đáp ứng được yêu cầu vay vốn của một khách hàng thì Thủ tướng Chính phủ quyết định mức cấp tín dụng tối đa vượt quá những giới hạn quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều này đối với từng trường hợp cụ thể.

– Tổng những khoản cấp tín dụng của một tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài quy định tại khoản 6 Điều này ko được vượt quá bốn lần vốn tự mang của tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài.

– Căn cứ vào kết quả giám sát, kiểm tra, thanh tra của Nhà băng Quốc gia đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài:

+ Trường hợp xét thấy mang rủi ro do tập trung tín dụng, Nhà băng Quốc gia xem xét, yêu cầu tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài vận dụng những nguyên tắc thận trọng trong việc xét cấp tín dụng hoặc xử lý những khoản cấp tín dụng đã cấp để đảm bảo an toàn trong hoạt động;

+ Trường hợp xét thấy tổ chức, cá nhân ko thuộc người mang liên quan theo quy định tại khoản 15 Điều 3 Thông tư này nhưng mang thuận tiện liên quan với khách hàng vay hoặc tiềm tàng rủi ro cho tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài, Nhà băng Quốc gia xem xét, yêu cầu tổ chức tín dụng, chi nhánh nhà băng nước ngoài coi những tổ chức, cá nhân này như là người mang liên quan của khách hàng và vận dụng những nguyên tắc thận trọng lúc xem xét cấp tín dụng hoặc xử lý những khoản cấp tín dụng đã cấp để đảm bảo an toàn trong hoạt động đối với từng trường hợp cụ thể.

Theo quy định tại Thông tư 33/2015/TT-NHNN, vốn tự mang của tổ chức tài chính vi mô được xác định theo nguyên tắc sau: Vốn tự mang của tổ chức tài chính vi mô được xác định bằng Vốn cấp 1 cùng Vốn cấp 2 và trừ đi Khoản phải trừ khỏi vốn tự mang tại thời khắc xác định vốn tự mang.

– Vốn cấp 1 bao gồm:

+ Vốn điều lệ;

+ Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ;

+ Quỹ đầu tư phát triển nghiệp vụ;

+ Lợi nhuận ko chia;

+ Vốn của những tổ chức, cá nhân tài trợ ko hoàn lại cho tổ chức tài chính vi mô.

– Vốn cấp 2 bao gồm:

+ 50% chênh lệch tăng do kiểm tra lại tài sản nhất quyết theo quy định của pháp luật;

+ Quỹ dự phòng tài chính;

+ Dự phòng chung, tối đa bằng 1,25% tổng tài sản “Sở hữu” rủi ro;

+ Những khoản nợ của tổ chức tài chính vi mô thỏa mãn những điều kiện sau:

+ Sở hữu kỳ hạn ban sơ tối thiểu trên 10 năm;

++ Ko được đảm bảo bằng tài sản của chính tổ chức tài chính vi mô;

++ Tổ chức tài chính vi mô ko được trả nợ trước thời kì đáo hạn;

++ Tổ chức tài chính vi mô được ngừng trả lãi và chuyển lãi lũy kế sang năm tiếp theo nếu việc trả lãi dẫn tới kết quả kinh doanh trong năm bị lỗ;

++ Trong trường hợp tổ chức tài chính vi mô giải thể hoặc vỡ nợ, chủ nợ chỉ được tính sổ sau lúc tổ chức tài chính vi mô đã tính sổ cho tất cả những chủ nợ khác;

++ Việc điều chỉnh tăng lãi suất chỉ được thực hiện sau 05 năm kể từ ngày ký phối hợp đồng và chỉ được điều chỉnh một lần trong suốt thời hạn của khoản nợ.

– Giới hạn lúc xác định Vốn cấp 2:

+ Tổng giá trị Vốn cấp 2 được tính vào vốn tự mang tối đa bằng 100% giá trị Vốn cấp 1;

+ Tổng giá trị những khoản nợ quy định tại điểm d khoản 3 Điều này được tính vào Vốn cấp 2 tối đa bằng 50% giá trị Vốn cấp 1;

+ Khởi đầu từ năm thứ năm trước lúc tới hạn tính sổ, mỗi năm tại ngày tương ứng với ngày ký phối hợp đồng, phần giá trị những khoản nợ quy định tại điểm d khoản 3 Điều này được tính vào Vốn cấp 2 theo quy định tại điểm b khoản 4 Điều này sẽ phải khấu trừ mỗi năm 20% giá trị.

– Khoản phải trừ khỏi vốn tự mang bao gồm:

+ Lỗ lũy kế;

+ 100% chênh lệch giảm do kiểm tra lại tài sản nhất quyết theo quy định của pháp luật.

Như vậy, vốn tự mang để tính những tỷ lệ đảm bảo an toàn của tổ chức tài chính vi mô được quy định như sau:

– Vốn cấp 1:

+ Vốn điều lệ (vốn đã được cấp, vốn đã góp): 40 tỷ đồng.

+ Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ: 2 tỷ đồng.

+ Quỹ đầu tư phát triển nghiệp vụ: 1 tỷ đồng.

+ Lợi nhuận ko chia: 2 tỷ đồng.

+ Vốn của những tổ chức, cá nhân tài trợ ko hoàn lại cho tổ chức tài chính vi mô: 10 tỷ đồng.

– Số tiền được tính vào vốn cấp 2 gồm:

+ Giá trị chênh lệch tăng do kiểm tra lại tài sản nhất quyết theo quy định của pháp luật: 0,1 tỷ đồng

+ Quỹ dự phòng tài chính: 2 tỷ đồng

+ Dự phòng chung: 1 tỷ đồng

+ Những khoản nợ đáp ứng những điều kiện quy định tại Điểm d Khoản 3 Điều 5 Thông tư này: 27,5 tỷ đồng.