Sinh 10 : Công Thức Nguyên Phân Giảm Phân, Công Thức Sinh Học

Gọi x là số tế bào mẹ ban đầu có bộ lưỡng bội = 2n, k là số lần nguyên phân liên tiếp

1. Tổng số TB con được tạo thành = 2k .x

2. Số TB mới được tạo thành từ nguyên liệu môi trường = (2k – 1) x

3. Số TB mới được tạo thành hoàn toàn từ nguyên liệu môi trường = (2k – 2) x

4. Tổng NST có trong các TB con = 2n. x. 2k

5. Môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu tương đương với số NST = 2n.(2k – 1) x

 

Bạn đang xem: Công thức nguyên phân giảm phân

*****

12 trangtrung218212068Download

Xem thêm: Top 5 Chủ Đề Nói Chuyện Với Con Gái Thú Vị Và Hấp Dẫn Nhất, Cách Nhắn Tin Với Người Yêu Không Bị Nhàm Chán

Bạn đang xem tài liệu "Giáo án Sinh học 10 – Công thức nguyên phân – Giảm phân", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Bạn đang xem tài liệu "Giáo án Sinh học 10 – Công thức nguyên phân – Giảm phân", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nútở trên

CÔNG THỨC NGUYÊN PHÂN – GIẢM PHÂN I. Công thức nguyên phânGọi x là số tế bào mẹ ban đầu có bộ lưỡng bội = 2n, k là số lần nguyên phân liên tiếp 1. Tổng số TB con được tạo thành = 2k .x2. Số TB mới được tạo thành từ nguyên liệu môi trường = (2k – 1) x 3. Số TB mới được tạo thành hoàn toàn từ nguyên liệu môi trường = (2k – 2) x4. Tổng NST có trong các TB con = 2n. x. 2k5. Môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu tương đương với số NST = 2n.(2k – 1) x II. Công thức giảm phân Gọi x là số TB mẹ ban đầu( 2n NST) 1. x tế bào sinh dục sơ khai sau k lần nguyên phân = x. 2k TBSD chín2. Môi trường nội bào cần cung cấp nguyên liệu tương ứng với số NST đơn cho k lần nguyên phân liên tiếp = x. 2n (2k – 1)3. x. 2k TBSD chín —- giảm phân —-> 4. x. 2k tbào con ( 4. x. 2k tế bào con thì có 4. x. 2k tinh trùng ở giống đực, x. 2k trứng ở giống cái )- Tổng NST trong 4. x. 2k tinh trùng = n.4. x. 2k – Tổng NST trong . x. 2k trứng = n. x. 2k 4. Môi trường nội bào cần cung cấp nguyên liệu tương ứng với số NST đơn cho quá trình giảm phân = x. 2n .2k – Tổng nguyên liệu môi trường cung cấp cho x tế bào sinh dục sơ khai sau k lần nguyên phân và giảm phân = x. 2n ( 2.2k – 1)5. Gọi n là số cặp NST tương đồng có cấu trúc khác nhau, r là số cặp NST tương dồng xảy ra trao đổi chéo tại 1 điểm( r ≤ n)* Nếu không xảy ra TĐC :- Số loại giao tử tạo ra = 2n – Tỉ lệ mỗi loại giao tử = 1/2n – Số loại hợp tử tạo ra = 4n* Nếu xảy ra TĐC :- Số loại giao tử tạo ra = 2n +r – Tỉ lệ mỗi loại giao tử =1/2n +r – Số loại hợp tử tạo ra phụ thuộc vào TĐC xảy ra ở 1 hay 2 bên đực , cái. CÔNG THỨC NGUYÊN PHÂN VÀ GIẢM PHÂN KHÁC1.Số lượng NST đơn mới cung cấp cho nguyên phân:- Nguyên liệu cung cấp tương đương: (2k – 1)2n – k là số đợt nguyên phân liên tiếp của một tế bào, 2n là bộ NST lưỡng bội của loài.- Nguyên liệu cung cấp tạo nên các NST đơn có nguyên liệu mới hoàn toàn: (2k – 2)2n Số lượng thoi tơ vô sắc được hình thành (hoặc bị phá huỷ) để tạo ra các tế bào con sau k đợt nguyên phân: (2k – 1) 2. Số lượng NST đơn môi trường cung cấp cho 2k tế bào sinh tinh hoặc sinh trứng qua giảm phân để tạo ra tinh trùng hoặc trứng: 2k.2n 3. Số lượng thoi tơ vô sắc hình thành (hoặc phá huỷ) để cho 2k tế bào sinh dục thực hiện giảm phân:2k.3 4. Số tinh trùng hình thành khi kết thúc giảm phân của 2k tế bào sinh tinh trùng: 2k.4 5. Số lượng trứng hình thành khi kết thúc giảm phân của 2k tế bào sinh trứng là: 2k 6. Số loại trứng (hoặc số loại tinh trùng) tạo ra khác nhau về nguồn gốc NST: 2n (n là số cặp NST) 7. Số cách sắp xếp NST ở kỳ giữa I của giảm phân:Có 1 cặp NST → có 1 cách sắp xếpCó 2 cặp NST → có 2 cách sắp xếpCó 3 cặp NST → có 4 cách sắp xếp Vậy nếu có n cặp NST sẽ có 2n/2 cách sắp xếp NST ở kì giữa I.8. Số loại giao tử tạo ra khi có trao đổi đoạn.- Trường hợp 1: loài có n cặp NST mà mỗi cặp NST có cấu trúc khác nhau trong đó có k cặp NST mà mỗi cặp có trao đổi đoạn tại một điểm với điều kiện n>k:Số loại giao tử = 2n + k – Trường hợp 2: Loài có n cặp NST, có Q cặp NST mà mỗi cặp có 2 trao đổi đoạn không xảy ra cùng lúc với n > Q:Số loại giao tử = 2n.3Q – Trường hợp 3: loài có n cặp NST, có m cặp NST mà mỗi cặp có 2 trao đổi đoạn không cùng lúc và 2 trao đổi đoạn cùng lúc:Số loại giao tử: 2n + 2m 9. Số loại giao tử thực tế được tạo ra từ một tế bào sinh tinh hoặc một tế bào sinh trứng:- Từ một tế bào sinh tinh trùng:+ Không có trao đổi đoạn: 2 loại tinh trùng trong tổng số 2n loại + Có trao đổi đoạn 1 chỗ trên k cặp NST của loài: có 4 loại tinh trùng trong tổng số 2n + k loại +Có trao đổi đoạn 2 chỗ không cùng lúc trên Q cặp NST của loài: có 4 loại tinh trùng trong tổng số nn.3Q + Có trao đổi đoạn 2 chỗ cùng lúc và 2 chỗ không cùng lúc: có 4 loại tinh trùng trong tổng số 2n + 2m – Từ một tế bào sinh trứng: Thực tế chỉ tạo ra một loại trứng trong tổng số loại trứng được hình thành trong mỗi trường hợp:1/2n, 1/2n+k, 1/23.3Q, ½ n+2m. 10. Số lượng tế bào con đơn bội được tạo ra sau giảm phân.- Ở tế bào sinh tinh và sinh trứng, mỗi tế bào sau khi kết thúc giảm phân tạo được 4 tế bào đơn bội. Vậy nếu có 2k tế bào bước vào giảm phân thì ở động vật sẽ tạo ra:2k x 4 tế bào đơn bội.- Ở thực vật mỗi tế bào sinh hạt phấn, khi kết thúc giảm phân tạo ra được 4 tế bào đơn bội, mỗi tế bào này tiếp tục nguyên phân 2 lần chỉ tạo nên 3 tế bào đơn bội, hình thành nên hạt phấn chín. Vậy số lượng tế bào đơn bội tạo ra từ 2k tế bào thành hạt phấn bằng: 2k x 4 x 3 = 2k x 12 – Đối với tế bào sinh noãn cầu, mỗi tế bào sau khi kết thúc giảm phân tạo ra 4 tế bào đơn bội trong đó có một tế bào kích thước lớn lại tiếp tục nguyên phân liên tiếp 3 đợt vừa để tạo ra 8 tế bào con đơn bội, trong đó có 1 tế bào trứng chín. Vậy nếu có 2k tế bào sinh noãn khi kết thúc quá trình tạo giao tử sẽ tạo được một số lượng tế bào đơn bội bằng: 2k x 3 + 2k x 8 = 2k x 11 BÀI TẬP ÁP DỤNGBài 1: Một tế bào sinh dục sơ khai của ruồi giấm tiến hành nguyên phân liên tiếp một số lần tạo ra số tế bào mới ở thế hệ cuối cùng có 512 NST ở trạng thái chưa nhân đôi. 1.Hãy xác định số đợt phân bào của tế bào sinh dục sơ khai nói trên2. Các tế bào mới được tạo thành nói trên đều trở thành tế bào sinh trứng a. Khi tế bào sinh trứng giảm phân thì lấy nguyên liệu từ môi trường nội bào tạo ra bao nhiêu NST đơn? b. Quá trình giảm phân trên hoàn thành thì tạo ra được bao nhiêu trứng và tổng số NST trong các tế bào trứng là bao nhiêu? c. Biết hiệu suất thụ tinh của trứng là 25% và mỗi trứng thụ tinh cần 1 triệu tinh trùng tham giaHãy xác định số tinh trùng tham gia thụ tinh cho 25% số trứng nói trên.Hướng dẫn1.Xác định số đợt phân bào của tế bào sinh dục sơ khai Ở ruồi giấm bộ NST lưỡng bội 2n= 8 Gọi k là số lần phân bào ( k nguyên dương, k>0) Theo giả thiết, ta có: 2k. 2n = 5122k. 8 =512→ k = 6 Vậy tế bào sinh dục sơ khai nói trên tiến hành 6 đợt phân bào.2.a Mỗi tế bào sinh trứng có 2n = 8 NST đơn, trước khi giảm phân tạo trứng thì đều nhân đôi NST đơn thành NST kép tức là tạo thêm 8 NST đơn từ nguyên liệu của môi trường nội bào. Mà tổng số tế bào sinh trứng được tạo ra sau 6 đợt phân bào là 26= 64 tế bào Vậy các tế bào sinh trứng đã lấy nguyên liệu từ môi trường nội bào để tạo ra số NST đơn là : 8.64 = 512 NST đơn. b. Xác định số NST đơn trong các trứng tạo thành Vì mỗi tế bào sinh trứng đã lấy nguyên liệu từ môi trường nội bào để tạo ra số NST đơn là : 64.1 = 64 trứng Ở ruồi giấm n=4 NST nên tổng số NST trong các trứng tạo thành là 64.4 = 256 NST đơn c. Số tinh trùng tham gia thụ tinh Hiệu suất thụ tinh của trứng là 25% nên tổng số trứng được trực tiếp thụ tinh tạo hợp tử là: 64.25% = 16 trứng Vậy số tinh trùng tham gia thụ tinh là : 1.000.000 x 16 = 16.000.000 tinh trùng .Bài 2:Ba hợp tử của 1 loài sinh vật, trong mỗi hợp tử có 78 NST lúc chưa nhân đôi. Các hợp tử nguyên phân liên tiếp để tạo ra các tế bào con. Tổng số NST đơn trong các tế bào con sinh ra từ 3 hợp tử bằng 8112. Tỉ lệ số tế bào con sinh ra từ hợp tử 1 với hợp tử 2 bằng 1/4. Số tế bào con sinh ra từ hợp tử 3 gấp 1,6 lần số tế bào con sinh ra từ hợp tử 1 và hợp tử 2. a.Tìm số lượng tế bào con sinh ra từ mỗi hợp tử b.Tính số lần nguyên phân liên tiếp của mỗi hợp tử c. Tính số lượng NST môi trường nội bào cần cung cấp cho 3 hợp tử thực hiện các lần nguyên phân.Hướng dẫn Số lượng tế bào con sinh ra từ mỗi hợp tử.Theo các số liệu đã cho trong giả thiết ta có số lượng tế bào con sinh ra từ 3 hợp tử : 8112 : 78 = 104 tế bàoSố lượng tế bào con sinh ra từ hợ tử 3: (104 :2,6) x 1,6 = 64 tế bàoSố lượng tế bào con của hợp tử 1và hợp tử 2 sinh ra :(104: 2,6) x 1= 40 tế bàoSố lượng tế bào con của hợp tử 1 sinh ra:(40: 5) x 1 = 8 tế bàoSố lượng tế bào con của hợp tử 2 sinh ra:(40 : 5) x 4 = 32 tế bàoSố lần nguyên phân liên tiếp của mỗi hợp tửSố lần nguyên phân của hợp tử 1: 2k =8 → k= 3Số lần nguyên phân của hợp tử 2: 2k= 32 →k=5Số lần nguyên phân của hợp tử 3: 2k = 64 → k= 6Số NST môi trường nội bào cung cấp cho cả 3 hợp tử thực hiện các lần nguyên phân.Số NST môi trường nội bào cung cấp cho mỗi hợp tử:+ Hợp tử 1: (23 -1) x 78 = 546 NST+ Hợp tử 2: (25 -1) x 78 = 2418 NST+ Hợp tử 3: (26 -1) x 78 = 4914 NST Vậy số NST môi trường nội bào cung cấp cho cả 3 hợp tử thực hiện các lần nguyên phân :546 +2418 +4914 = 7878 NSTBài 3:Một tế bào sinh dục sơ khai qua các giai đoạn phát triển từ vùng sinh sản đến vùng chín đòi hỏi môi trường cung cấp 240 NST đơn. Số NST đơn trong 1 giao tử được tạo ra ở vùng chín gấp 2 lần số tế bào tham gia vào đợt phân bào cuối cùng tại vùng sinh sản.Xác định bộ NST 2n của loài Tính số chromatic và số NST cùng trạng thái của mỗi tế bào ở kì giữa nguyên phân, kì giữa giảm phân I, kì giữa giảm phân II, kì cuối giảm phân II là bao nhiêu?Sau khi giảm phân các giao tử được rạo thành đều tham gia thụ tinh. Tổng số NST trong các hợp tử tạo thành là 128. Tính hiệu suất thụ tinh của giao tử ?Nếu không có hiện tượng trao đổi chéo giữa các NSt, không có đột biến thì số loại giao tử nhiều nhất của loài là bao nhiêu? Điều kiện?Hướng dẫn giảia.Xác định bộ NST 2nGọi x là số NST trong bộ NST lưỡng bội của loài k là số đợt nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai ( x, k nguyên dương, x chẵn)Theo đề bài: (2k -1).x + x.2k = 240 (1) x/ 2 = 2. 2k-1 (2)Thay 2 vào 1 ta được: (x/2 -1 )x +x.x/2 = 240 x2 – x – 240 = 0 x =16 , k= 3Vậy bộ NST 2n =16b. Số cromatic và số NST cùng trạng tháiKì giữa nguyên phân : 32 cromatic, 16 NST képKì giữa giảm phân I: 32 cromatic, 16 NST képKì giữa giảm phân II: 16 cromatic, 8 NST képKì giữa nguyên phân :0 cromatic, 8 NST đơn.c.Số tế bào tham gia giảm phân: 23 = 8Số hợp tử : 128 / 16= 8Nếu tế bào sinh dục trong giảm phân là tế bào sinh dục cái → 8 giao tử cái đều tham gia tạo hợp tử.HSTT = 8. 100/ 8 = 100%Nếu tế bào sinh dục trong giảm phân là tế báo sinh dục đực → tạo 8.4 = 32 giao tử chỉ có 8 giao tử tham gia tạo hợp tử → HSTT = 8 . 100/32 =25%d.Số loại giao tử tối đa: 2n = 28= 256Điều kiện : các NST có cấu trúc khác nhauBài 4: Một tế bào sinh dục sơ khai qua các giai đoạn phát triển từ vùng sinh sản đến vùng chín đã đòi hỏi môi trường tế bào cung cấp 3.024 NST đơn. Tỉ lệ số tế bào tham gia vào đợt phân bào tại vùng chín so với số NST đơn có trong một giao tử được tạo là 4/3. Hiệu suất thụ tinh của các giao tử là 50 % đã tạo ra một số hợp tử. Biết rằng số hợp tử được tạo ra ít hơn số NST đơn bội của loài.Xác định bộ NST 2n của loàiSố NST đơn mà môi trường cung cấp cho mỗi giai đoạn phát triển của cá tế bào sinh dục đã cho là bao nhiêu?Xác định giới tính của cá thể chứa tế bào nói trên. Biết giảm phân bình thường không xảy ra trao đổi chéo và đột biến.Hướng dẫn làm bàiXác định bộ NST 2n của loàiGọi a là số lần nguyên phân ở tế bào sinh dục tại vùng sinh sản ( a nguyên dương)NST cung cấp cho quá trình phát triển của tế bào sinh dục : (2a + 1 – 1) 2n = 3024Số tế bào tham gia đợt phân vào cuối cùng tại vùng chín: 2aTheo đề bài , ta có: 2a/ n= 4/3 → a =5, n= 24Bộ NST lưỡng bội của loài là 2n = 48Số NST đơn môi trường cung cấp cho giai đoạn sinh sản của tế bào sinh dục : ( 2a – 1) 2n = 31 x 48= 1488 NSTSố NST đơn môi trường nội bào cung cấp cho giai đoạn sinh trưởng của tế bào sinh dục : 2a x 2n = 32 x 48 =1536 NSTGọi b là số giao tử đực tạo ra từ một tế bào sinh dục chín ta có tổng số giao tử tham gia thụ tinh là 32xbSố hợp tử được tạo thành là 32 x b x 50% = 16 x b