Thời trang Hip-Hop và streetwear Việt Nam – Ngày ấy và bây giờ – Street Vibe

Nhắc tới Hip-Hop và thời trang đường phố – streetwear – ngày xưa ắt hẳn ai cũng biết tới những chiếc quần tụt, áo outsized, tay đeo vòng, chân mang sneakers phong cách. Vậy thời trang Hip-Hop và streetwear tại Việt Nam từ xưa tới nay đã thay đổi như thế nào qua hơn 20 năm?

Những ngày đầu của Hip-Hop Việt

Nhập khẩu vào Việt Nam từ những năm đầu 90, Hip-Hop đối với số đông người Việt là đá cắt kéo, chống tay xoay đầu, là nhảy kiểu Michael Jackson,… được những dancers bắt chước tập luyện chủ yếu thông qua những băng đĩa mang được do người thân nước ngoài gửi về. Những năm cuối thế kỉ và đầu những năm 2000, web mới được đưa vào sử dụng tại Việt Nam, mở ra cánh cổng thông tin cho những người tò mò, mê say và theo đuổi Hip-Hop.

Chịu tương tác từ Hip-Hop Mỹ pha trộn phong cách của những nhóm nhạc Hàn Quốc ví dụ như H.O.T, Hip-Hop Việt thời kì đầu dễ dàng nhận diện. Hẳn ai cũng nhớ, một vật tiêu biểu của văn hóa hip hop hiện giờ trong lĩnh vực thời trang đó là quần tụt. Người người sử dụng quần tụt, đâu đâu cũng thấy quần tụt.

Nói về thời “quần tụt” làm mưa làm gió, hẳn ai cũng nhớ thanh niên muốn được gắn mác sành điệu là phải mang quần thụng cạp trễ ngang mông, áo xanh đỏ tím vàng thùng thình in hình lạ, tất nhiên một lô một lốc dây xích xủng xoẻng để đảm bảo rằng mình ko tụt hậu. Chủ một shop thời trang hiphop trên đường Núi Trúc ra đời sắp như trước tiên tại Hà Nội kể:

“Thời đấy cậu học trò cấp ba nào muốn ra oai với bạn bè đều sắm một chiếc quần tụt hay còn gọi là quần bom, quần chân voi. Quần tụt tậu về hàng chục chiếc mang thể bán hết veo chỉ sau vài ngày với mức giá ko rẻ.”

Ngoại trừ quần tụt áo phông, tracksuit của adidas cũng góp mặt từ rất sớm trong văn hoá thời trang Hip-Hop, dẫn đầu là Run-DMC ở Mỹ và nhanh chóng được yêu thích trên khắp thế giới, bao gồm Việt Nam. Nên biết, quần tụt nhìn thì oách nhưng xét về độ tiện dụng thì tracksuit vẫn là số 1, đơn thuần vì nó là đồ thể thao.

Phong trào còn mới, “kinh tế” cũng hạn hẹp, nguồn cung chủ yếu tới từ những shop biết nắm bắt xu thế và nhanh chóng nhập hàng từ Thái Lan hoặc Trung Quốc, tất nhiên chất lượng chỉ vừa tầm. Một nguồn cung khác nữa mang thể kể tới là những thriftshop – đồ “bành”, đồ “sida” – quần áo cũ từ nước ngoài chuyển về số lượng to bán với giá rẻ thoải mái cho người tậu lựa tìm và dĩ nhiên là khó đụng hàng. Điều này càng tăng thêm cá tính của mỗi người, vốn là tiêu chí của Hip-Hop, thể hiện cá tính bản thân.

Thương hiệu được yêu thích thời kì này là Ecko, Radii, DC, Tribal, EVISU,… Ai mà được người thân hải ngoại gửi về thì càng oách. Những năm 2000, trai cứ mặc nguyên cành như Tùng Min, nữ cứ như Chi Hoa, thì gọi là chất của chất.

Những thay đổi từ năm 2010

Với sự phát triển của web và mạng xã hội, thời trang Hip-Hop ko còn dành cho “người trong nghề” mà được đông đảo giới trẻ yêu thích và tìm hiểu bắt chước theo những người đi trước, chủ yếu là những rappers hoặc người nổi tiếng. Từ bấy giờ văn hoá Hip-Hop nói chung và thời trang Hip-Hop nói riêng chia ra làm hai hướng chính. Một là những OGs vẫn theo phong cách old-fashioned như ngày đầu mang thêm những thay đổi thích ứng trong y phục, chủ yếu dành thời kì học hỏi, trau dồi và phát triển những bộ môn Hip-Hop truyền thống, mang văn hoá Hip-Hop tới với công chúng. Hai là những bạn trẻ được truyền cảm hứng từ văn hoá Hip-Hop và yêu thích thời trang đường phố – streetwear, chịu tương tác từ những rappers và người nổi tiếng.

  • oldschool
  • oldschool1
  • oldschool4
Ảnh: Việt Max – Sơn Clownz – Lâm Sedechu những OG mang nhiều cống hiến cho Hip-Hop Việt

Bài viết sẽ đi sâu vào hướng thứ hai, với một số thời đoạn tiêu biểu như sau:

Thời đoạn 2010-2013 – Ông Trời tạo ra động đất, và sneakers chính là điểm nhấn

Trào lưu sao-mặc-gì-thì-mình-mặc-nấy nở rộ. Thời đoạn này giới trẻ thể hiện phong cách bằng nón snapback, fitted của New Period hay Mitchell & Ness. Áo outsized quần rộng thùng thình được thay thế bằng áo phông trơn hoặc in gọn ghẽ với slim denims, skinny denims hoặc khaki. Những đôi sneakers khủng bố của DC, Radii, Ecko nhường sân cho Vans, Supra, Nike, adidas, và chiếm highlight cứng cáp là Jordan ước mong của những thanh niên 9x bấy giờ. So với phong cách old-fashioned thì thời đoạn này mang thể tạm gọi tên là “contemporary and clear” – gọn ghẽ hợp thời trang hơn, ít nhất là trong mắt những bậc phụ huynh, nhưng vẫn giữ được cá tính riêng.

Đã mang kinh nghiệm từ trước, những shop thời trang cập nhật xu thế cùng lúc và kịp thời mang tới nhiều sự lựa tìm về mẫu mã cũng như giá cả. Tiêu biểu là một vài Jordan mang giá từ vài trăm cho tới vài triệu đồng, tất nhiên là giá tiền đi đôi với chất lượng mà ngày trước thường gọi là kém chất lượng loại 3, loại 2, loại 1, tremendous kém chất lượng cho tới duplicate (1:1) và genuine/actual (xịn).

Quần áo dễ kiếm, giày đẹp khó tìm. Những năm 2010-2011 ít ai mang điều kiện xúc tiếp và sở hữu hàng xịn, chủ yếu là hàng kém chất lượng với những đôi Supra Skytop, Supra TK là bá chủ. Ngoài ra còn xuất hiện thuật ngữ “Việt Nam Xuất Khẩu” – VNXK – mang tới nhiều sự lựa tìm hơn với giày Artistic Recreation, snapback Mitchell & Ness,…

Tới khoảng 2012 với sự kiện SneakerStep tổ chức bởi ClothingFreakers và BaoCan – Bảo Paul thì streetwear và văn hoá sneakers trở thành phổ thông hơn và được thêm nhiều sự lưu ý. Từ năm 2012 giày bóng rổ trở thành hiện tượng như Air Jordan, LeBron, Kobe,… Phần đông giới trẻ khởi đầu tìm hiểu và chuyển sang tiếp cận, sử dụng hàng actual.

Chuyển giao giữa 2012-2013 cho tới đầu năm 2014 là Kanye West dẫn đầu phong trào không tính những Tyga, A$AP Rocky,… hay Andree Proper Hand cũng đã làm streetwear Việt thời kì này thêm nhiều định hướng. Ngoại trừ đó là làn sóng swag len lỏi vào tủ đồ của một phòng ban giới trẻ nhưng ko kéo dài lâu, đánh dấu là MV SS SWAG của SpaceSpeakers. Tuy nhiên phong cách của mỗi cá nhân vẫn ko quá đá dạng mà chỉ xoay quanh một chủ đề với sneakers là điểm nhấn.

Thời đoạn 2014-2020: Cuộc đua thời trang

BAPE – A Bathing Ape

Khoảng 2013-2014, full-zip shark hoodie của BAPE làm mưa làm gió streetwear Việt và là một merchandise ko thể thiếu trong tủ đồ của phần to thanh thiếu niên, khái niệm Hypebeast khởi đầu trở thành phổ thông hơn. Điểm thú vị của BAPE nằm ở những bộ sưu tập với những thương hiệu khác mang lại nhiều sự lựa tìm, nhưng cả thèm chóng chán, cơn sốt BAPE trong giới trẻ cũng nhanh chóng thoái trào ở Việt Nam, giữ lại một lượng fan nhất định.

  • oldschool4
  • bape1
  • bape2
  • bape4
  • bape3
Ảnh: Pinterest

Rick Owens và Darkwear

Vào những năm 2014 và 2015, Darkwear nhập cảng vào Việt Nam, với Rick Owens là tiền phong. Vào thời đoạn 2009-2010, việc một ai đó tậu đôi giày 1-2 triệu đồng là dòng gì đó rất kinh khủng; vào thời kỳ 2011 – 2014, bỏ 5, 6 triệu tậu một vài Air Jordan đã làm nhiều người cho rằng bạn thật đại gia. Thế nhưng, lúc những đôi Rick Owens với mức giá thỉnh thoảng lên tới hơn 20 triệu đồng (với những phát hành thông thường) hay thậm chí vượt quá đầu 3 (một số đôi Geodunk hàng cổ là ví dụ) khởi đầu xâm nhập vào tủ giày của một số “dân chơi” Việt Nam thì khái niệm “đại gia” đã thay đổi. Khái niệm “wealthy child” dần xuất hiện.

  • bape outfit 1
  • dark wear
  • dw2
  • dw2
  • dw6
  • dw3
Ảnh: Pinterest

Quan niệm “Rick Owens / Darkish-wear là phải mang nguyên cây”, chú trọng vào mắt thẩm mỹ, tỉ lệ trong việc phối đồ và đòi hỏi một thân thể đẹp, ko phải ai mặc Rick Owens cũng thuận mắt, Darkwear nhanh chóng biến Việt Nam thành cuộc đua thời trang đúng nghĩa, kéo theo những hãng Darkish put on khác như 11 by Boris Bidjan Saberi, Julius 7,… Cho tới nay, Darkwear đã mang đươc cùng đồng riêng cho mình tại Việt Nam với những “người chơi” tâm huyết cùng với những thương hiệu Guidi, C.C.P hoạt động mạnh mẽ. Còn với cùng đồng streetwear non trẻ là những đôi Rick Owens trong tủ đồ.

Sự bùng nổ thời trang “công thức”

Kết thúc hợp đồng với Nike, Kanye West chuyển sang làm việc với adidas và cho ra đời Yeezy Increase đủ những thể loại. Kéo theo là những sản phẩm sử dụng chung kỹ thuật increase chiến lược của adidas như Extremely Increase, NMD và đáng nói nhất là Human Race – hợp tác với Pharrell Williams. Cảm thấy “đuối” với Darkish put on, Jordan thì lại quá khó tậu lúc thị trường resale cao ngất ngưởng và cung ko đủ cầu. Nhường Jordan lại cho những “dân chơi” tâm huyết và Darkish put on cho những tín đồ thời trang thực thụ. Phần đông giới trẻ (thật sự trẻ) chuyển sự lưu ý sang những gì dễ thấy và dễ bắt chước theo hơn.

Streetwear Việt chuyển thành thời trang “mì ăn ngay tắp lự” rập khuôn rõ rệt hơn bao giờ hết với công thức hoodie ASSC trùm kín đầu, layer tee, tay che mặt, quần jogger xắn ống khoe vớ Off-White, chân mang Yeezy và Human Race đủ phiên bản, sau này là Jordan x Off-White.

  • dw3
  • dw4
  • dw4
  • dw5
  • hype1
  • hype2
Ảnh: Pinterest

Logomania và cuộc đua tài chính

Ko thể chối bỏ việc outfit của giới trẻ ngày nay phủ đầy emblem đắt tiền như một cách chứng tỏ bản thân. Những nhà mốt cũng mang thời kì từng chạy theo doanh thu và cho ra những sản phẩm thiếu sáng tạo nhưng giá bán vẫn cao ngất ngưởng. Giới trẻ được vỗ về bằng những lời khen ảo; những dòng likes cho độ chịu chi của mình, còn đơn vị mẹ thì hốt bạc. Đây là win-win scenario, hai bên cùng mang lợi. Chạy theo xu thế thời trang mang sẵn – on the spot style, cứ nhiều likes là duyệt. Đối với phần đông giới trẻ ,mục tiêu hàng đầu của thời trang là thể hiện chất riêng, cá tính, dòng tôi của mỗi người đã bị quên lãng.

  • hype3
  • hype 4
  • hype5
  • hype6
  • hype6
  • logo3
Ảnh: pinterest

Tech-wear – tối giản và tiện dụng

Một phong trào khác mang thể kể tới là tech-wear với y phục tích hợp một số thành tựu kỹ thuật tiền tiến như giữ nhiệt, thoáng khí, chống thấm,… tức là y phục ko chỉ để mặc đẹp mà còn phải đi kèm tiện ích. Với tông đen chủ đạo, quần túi hộp mang thể đi kèm những phụ kiện kiểu quân đội, tech-wear nhanh chóng mang được thiện cảm vì nhìn rất “ngầu” (nếu biết mặc).

Với giá tiền cũng khá cao với mức giá trung bình vài trăm USD cho một merchandise xịn, khó mặc, đòi hỏi gu thẩm mỹ, đã vậy còn ko đáp ứng được nhu cầu “showcase” so với việc mặc đồ hype. Phần to người mặc tech-wear tại Việt Nam đã tìm những gadgets thay thế, giá thành rẻ hơn ko đi kèm với kỹ thuật và tính ứng dụng của bộ y phục mà chỉ cần một dạng mang thể gọi là tech-inspire để thêm sự lựa tìm trong tủ đồ. Phần còn lại nghiêm túc tìm hiểu và đầu tư rất nhiều để mang được một set đồ hoàn chỉnh.

Mặc đẹp tech-wear ko dễ, đặc thù phần đông người mặc là lứa tuổi thanh thiếu niên phát triển thể chất chưa toàn bộ. Việc mặc tech-wear giống như khoác bộ áo giáp mà người chơi chưa đủ degree. Phong trào lui về sau bức màn nhung cùng với những người yêu tech-wear thực thụ.

  • logo2
  • logo2
  • logo1
  • logo4
  • logo5
  • tech3
Ảnh: pinterest

Native manufacturers – Chất lượng hay số lượng

Trở thành phổ thông trong cùng đồng streetwear những năm vừa qua, mang thể dễ dàng bắt gặp rất nhiều bạn trẻ diện đồ native manufacturers với hàng loạt những dòng tên liên tục ra đời như BOBUI, Degrey, 5THEWAY và mới đây là T-REDX nhận được rất nhiều lời khen ngợi. Thật ra native manufacturers đã xuất hiện từ rất lâu, chẳng hạn như Viger, DVRK, HBS hay $MAKER, Peace United Avenue Warriorz – PUSW với hơn 10 năm tuổi đời. Ngoại trừ những thương hiệu mang uy tín và chất lượng đảm bảo qua năm tháng thì cũng mang những thương hiệu gắn với những cáo buộc đánh cắp ý tưởng, chất lượng kém nhưng giá thành cao. Dù đúng hay sai thì những native manufacturers vẫn là những đại diện tiềm năng, góp phần định hướng và tăng chất lượng thời trang Việt.

Số lượng native manufacturers xuất hiện càng nhiều đồng nghĩa với việc khó khăn, chất lượng sản phẩm phải là ưu tiên hàng đầu. Thanh giả tự thanh, thương hiệu mang sản phẩm tốt với nhiều đầu tư chất xám ắt sẽ nhận được nhiều sự ủng hộ. Chẳng hạn như The Callboy Sneakers rất được rapper Binz và những nghệ sĩ khác ưa thích. Hoặc rapper Datmaniac với T-REDX jacket dưới đây là một ví dụ.

Tạm kết

Thời trang Hip-Hop tại Việt Nam tiếp cận với gen Z – thế hệ sinh ra từ giữa những năm 95 trở về sau – thông qua thế hệ đi trước và chuyển biến thành streetwear với rất nhiều phong trào và xu thế ăn mặc thay đổi từng ngày, vẽ lên bức tranh sinh động đầy màu sắc. Tuỳ vào mỗi thời đoạn sẽ mang những người ở lại giữ lửa, số còn sẽ lại tiếp tục bước đi trên con đường tìm kiếm phong cách cho riêng mình. Bài viết mang thể còn thiếu sót một vài điểm nhưng mang lẽ cũng tạm đủ để mang lại dòng nhìn nói chung về streetwear Việt Nam ngày đấy và hiện nay. Mọi ý kiến phản hồi xin gửi về fanpage Streetvibe.