Hệ thống tài khoản – 341. Vay và nợ thuê tài chính

TÀI KHOẢN 341 – VAY VÀ NỢ THUÊ TÀI CHÍNH

(Thông tư 133/2016/TT-BTC)

✵ ✵

Nguyên tắc kế toán

Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản

Phương pháp hạch toán kế toán

▼về cuối trang

1. NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN

a) Tài khoản này tiêu dùng để phản ánh những khoản tiền vay (bao gồm cả vay dưới hình thức phát hành trái phiếu), nợ thuê tài chính và tình hình tính sổ những khoản tiền vay, nợ thuê tài chính của doanh nghiệp.

b) Doanh nghiệp phải theo dõi yếu tố kỳ hạn phải trả của những khoản vay, nợ thuê tài chính. Những khoản sở hữu thời kì trả nợ hơn 12 tháng kế từ thời khắc lập Báo cáo tài chính, kế toán trình bày là vay và nợ thuê tài chính dài hạn. Những khoản tới hạn trả trong vòng 12 tháng tiếp theo kể từ thời khắc lập Báo cáo tài chính, kế toán trình bày là vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn để sở hữu kế hoạch chi trả.

c) Lúc doanh nghiệp đi vay dưới hình thức phát hành trái phiếu, sở hữu thể xảy ra 3 trường hợp:

– Phát hành trái phiếu ngang giá (giá phát hành bằng mệnh giá): Là phát hành trái phiếu với giá đúng bằng mệnh giá của trái phiếu.

– Phát hành trái phiếu sở hữu chiết khấu (giá phát hành nhỏ hơn mệnh giá): Là phát hành trái phiếu với giá nhỏ hơn mệnh giá của trái phiếu. Phần chênh lệch giữa giá phát hành trái phiếu to hơn mệnh giá của trái phiếu gọi là phụ trội trái phiếu… Trường hợp này thường xảy ra lúc lãi xuất thị trường nhỏ hơn lãi xuất anh nghĩa (lãi ghi trên trái phiếu) của trái phiếu phát hành.

Lúc hạch toán trái phiếu phát hành, doanh nghiệp phải ghi nhận khoản chiết khấu hoặc phụ trội trái phiếu tại thời khắc phát hành và theo dõi yếu tố thời hạn phát hành trái phiếu, những nội dung sở hữu liên quan tới trái phiếu phát hành:

+ Mệnh giá trái phiếu;

+ Chiết khấu trái phiếu;

+ Phụ trội trái phiếu.

– Doanh nghiệp phải theo dõi chiết khấu và phụ trội cho từng loại trái phiếu phát hành và tình hình phân bổ từng khoản chiết khấu, phụ trội lúc xác định tầm giá vay tinh vào tầm giá tài chính hoặc vốn hóa theo từng kỳ, cụ thể:

+ Chiết khấu trái phiếu được phân bổ dần để tính vào tầm giá đi vay từng kỳ trong suốt thời hạn của trái phiếu;

+ Phụ trội trái phiếu được phân bổ dần để giảm trừ tầm giá đi vay từng kỳ trong suốt thời hạn của trái phiếu;

+ Trường hợp tầm giá lãi vay của trái phiếu đủ điều kiện vốn hóa, những khoản lãi tiền vay và khoản phân bổ chiết khấu hoặc phụ trội được vốn hóa trong từng kỳ ko vượt quá số lãi vay thực tế phát sinh và số phân bổ chiết khấu hoặc phụ trội trong kỳ đó;

+ Việc phân bổ khoản chiết khấu hoặc phụ trội sở hữu thể sử dụng phương pháp lãi suất thực tế hoặc phương pháp đường thẳng

– Trường hợp trả lãi lúc đáo hạn trái phiếu định kỳ doanh nghiệp phải tính lãi trái phiếu phải trả từng kỳ để ghi nhận vào tầm giá tài chính hoặc vốn hóa vào giá trị của tài sản dở dang.

– Lúc lập báo cáo tài chính, trên Báo cáo tình hình tài chính trong phần nợ phải trả thì khoản trái phiếu phát hành được phản ánh trên cơ sở thuần (xác định bằng trị giá trái phiếu theo mệnh giá trừ (-) chiết khấu trái phiếu cùng (+) phụ trội trái phiếu).

d) Những tầm giá đi vay liên quan trực tiếp tới khoản vay (ngoài lãi vay phải trả), như tầm giá thẩm định, kiểm toán,lập hồ sơ vay vốn, tầm giá phát hành trái phiếu … được hạch toán vào tầm giá tài chính. Trường hợp những tầm giá này phát sinh từ khoản vay riêng cho mục tiêu đầu tư, xây dựng hoặc gia công tài sản dở dang thì được vốn hóa.

đ) Đối với khoản nợ thuê tài chính, tổng số nợ thuê phản ánh vào bên Với của tài khoản 341 là tổng số tiền phải trả được tính bằng giá trị ngày nay của khoản tính sổ tiền thuê tối thiểu hoặc giá trị thông minh của tài sản thuê.

▲về đầu trang

2. KẾT CẤU VÀ NỘI DUNG PHẢN ÁNH CỦA TÀI KHOẢN 341 – VAY VÀ NỢ THUÊ TÀI CHÍNH

Bên Nợ:

– Số tiền đã trả nợ gốc của những khoản vay, nợ thuê tài chính;

– Số tiền gốc vay, nợ được giảm do được bên cho vay, chủ nợ chấp thuận;

– Chênh lệch tỷ giá hối đoái do kiểm tra lại số dư vay, nợ thuê tài chính là khoản mục tiền tệ sở hữu gốc ngoại tệ cuối kỳ (trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm so với đồng tiền ghi sổ kế toán).

Bên Với:

– Số tiền vay, nợ thuê tài chính phát sinh trong kỳ;

– Chênh lệch tỷ giá hối đoái do kiểm tra lại số dư vay, nợ thuê tài chính là khoản mục tiền tệ sở hữu gốc ngoại tệ cuối kỳ (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng so với đồng tiền ghi sổ kế toán).

Số dư bên Với: Số dư vay, nợ thuê tài chính chưa tới hạn trả.

Tài khoản 341 – Vay và nợ thuê tài chính sở hữu 2 tài khoản cấp 2:

Tài khoản 3411 – Những khoản đi vay: Tài khoản này phản ánh giá trị những khoản tiền đi vay va tình hình tính sổ những khoản tiền vay của doanh nghiệp.

Tài khoản 3412 – Nợ thuê tài chính: Tài khoản này phản ánh giá trị khoản nợ thuê tài chính và tình hình tính sổ nợ thuê tài chính của doanh nghiệp.

▲về đầu trang

3. PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN MỘT SỐ GIAO DỊCH KINH TẾ CHỦ YẾU

a) Vay bằng tiền

– Trường hợp vay bằng đồng tiền ghi sổ kế toán (nhập về quỹ hoặc gửi vào Nhà băng), ghi:

Nợ những TK 111, 112

Với TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính.

– Trường hợp vay bằng ngoại tệ phải quy đổi ra đồng tiền ghi sổ kế toán theo tỷ giá giao thiệp thực tế, ghi:

Nợ những TK 111, 112

Nợ TK 228 – Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác (vay đầu tư góp vốn vào đơn vị khác)

Nợ TK 331 – Phải trả cho người bán (vay tính sổ thẳng cho người bán)

Nợ TK 211 – Tài sản nhất định (vay sắm TSCĐ)

Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (nếu sở hữu)

Với TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính (3411).

– Giá thành đi vay liên quan trực tiếp tới khoản vay (ngoài lãi vay phải trả) như tầm giá kiểm toán, lập hồ sơ thẩm định… ghi:

Nợ những TK 154, 241, 635

Với những TK 111, 112, 331.

b) Vay chuyển thẳng cho người bán để sắm sắm hàng tồn kho, TSCĐ để tính sổ về đầu tư XDCB, nếu thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi:

Nợ những TK 152, 153, 156, 211, 241 (giá sắm chưa sở hữu thuế GTGT)

Nợ TK 133 – Thuế GTGT được khấu trừ

Với TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính (3411).

– Nếu thuế GTGT đầu vào ko được khấu trừ, giá trị hàng tồn kho TSCĐ sắm sắm, xây dựng được ghi nhận bao gồm cả thuế GTGT. Giá thành đi vay liên quan trực tiếp tới khoản vay (ngoài lãi vay phải trả) như tầm giá kiểm toán, lập hồ sơ thẩm định kế toán tương tự bút toán ở mục a.

c) Vay tính sổ hoặc ứng vốn (trả trước) cho người bán, người nhận thầu về XDCB, để tính sổ những khoản tầm giá, ghi:

Nợ những TK 331, 642, 811

Với TK 341 – Vay và thuê tài chính (3411).

d) Vay để đầu tư góp vốn vào đơn vị khác, ghi:

Nợ TK 228 – Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác

Với TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính (3411).

đ) Trường hợp lãi vay phải trả được nhập gốc, ghi:

Nợ TK 635 – Giá thành tài chính

Nợ những TK 154, 241 (nếu lãi vay được vốn hóa)

Với TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính (3411).

e) Lúc trả nợ vay bằng tiền hoặc khoản thu nợ của khách hàng, ghi:

Nợ TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính (3411)

Với những TK 111, 112, 131.

g) Lúc trả nợ vay bằng ngoại tệ:

– Trường hợp bên Với TK tiền và bên Nợ TK 341 vận dụng tỷ giá ghi sổ, ghi:

Nợ TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính (3411)(tỷ giá ghi sổ bình quân gia truyền cho từng đối tượng)

Nợ TK 635 – tầm giá tài chính (lỗ tỷ giá)

Với những TK 1112, 1122 (tỷ giá ghi sổ bình quân gia truyền TK tiền)

Với TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá).

– Trường hợp bên Với TK tiền và bên Nợ TK 341 vận dụng tỷ giá diao dịch thực tế, ghi:

Nợ TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính (3411)

Với những TK 1112, 1122

+ Ghi nhận chênh lệch tỷ giá: Việc ghi nhận chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ được thực hiện song song lúc trả tiền nợ vay hoặc định kỳ tùy theo đặc điểm hoạt động kinh doanh và yêu cầu quản lý của doanh nghiệp:

(+) Nếu phát sinh lỗ chênh lệch tỷ giá, ghi:

Nợ TK 635- Giá thành tài chính

Với những TK 1112, 1122, 3411

(+) Nếu phát sinh lãi chênh lệch tỷ giá, ghi:

Nợ những TK 1112, 1122, 3411

Với TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.

h) Kế toán những nghiệp vụ liên quan tới hoạt động thuê tài chính: Thực hiện theo quy định của TK 2112- TSCĐ thuê tài chính.

i) Lúc lập Báo cáo tài chính, kế toán kiểm tra lại số dư vay và nợ thuê tài chính là khoản mục tiền tệ sở hữu gốc ngoại tệ theo tỷ giá chuyển khoản trung bình cuối kỳ của nhà băng thương nghiệp nơi doanh nghiệp thường xuyên sở hữu giao thiệp:

– Nếu phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái, ghi:

Nợ TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái

Với TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính.

– Nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái, ghi:

Nợ TK 341 – Vay và nợ thuê tài chính

Với TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái.

▲về đầu trang