Đòn bẩy tài chính là gì? Cách tính và sử dụng đòn bẩy tài chính hiệu quả – MISA AMIS

Đòn bẩy tài chính là một thuật ngữ thân thuộc trong lĩnh vực kinh doanh. Sử dụng khôn ngoan đòn bẩy tài chính để thu thuận tiện là mục tiêu của nhiều doanh nghiệp hiện nay. Hãy cùng MISA AMIS nghiên cứu rõ hơn về đòn bẩy tài chính trong bài viết này.

"Hình

Đòn bẩy tài chính phản ánh mức độ sử dụng vốn vay trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp nhằm hy vọng gia tăng tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu. Mức độ sử dụng của đòn bẩy tài chính được thể hiện thông qua chỉ tiêu hệ số nợ. Doanh nghiệp với hệ số nợ càng cao phản ánh doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức độ cao và trái lại. Việc sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức cao với thể gia tăng tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu nhưng cùng với đó cũng gia tăng gánh nặng tầm giá, nguy cơ mất khả năng tính sổ cho doanh nghiệp.

Mục lục Hiện 1. Đòn bẩy tài chính là gì? 2. Mối liên hệ giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu 3. Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính 3.1. Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính 3.2. Rủi ro tài chính lúc sử dụng đòn bẩy tài chính trong doanh nghiệp 4. Ý nghĩa của việc sử dụng đòn bẩy tài chính

1. Đòn bẩy tài chính là gì?

Đòn bẩy tài chính (Monetary Leverage – FL) là mức độ sử dụng vốn vay trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp nhằm hy vọng gia tăng tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu (ROE) hay thu nhập trên một cổ phần thường (EPS).

Trong thực tế, doanh nghiệp với thể huy động và sử dụng vốn từ nhiều nguồn khác nhau, xây dựng cơ cấu nguồn vốn tối ưu nhằm thực hiện kế hoạch và mục tiêu kinh doanh trong từng thời kỳ. Cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp được phản ánh thông qua chỉ tiêu hệ số nợ.

Hệ số nợ

= Nợ phải trả

Tổng nguồn vốn

Doanh nghiệp với hệ số nợ càng cao phản ánh doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức độ cao và trái lại.

2. Mối liên hệ giữa đòn bẩy tài chính và tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu

Trên góc độ tài chính, một trong những yếu tố quan yếu nhằm kiểm tra hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là lợi nhuận sau thuế và tốc độ tăng trưởng của lợi nhuận sau thuế. Vì vậy, chủ sở hữu doanh nghiệp thường đặc thù sử dụng rộng rãi mỗi đồng vốn mà họ bỏ ra đầu tư vào doanh nghiệp tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế.

Mục tiêu của việc sử dụng đòn bẩy tài chính nhằm gia tăng ROE – tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu cũng với thể được hiểu là gia tăng giá trị cho những nhà đầu tư hiện hữu cũng như tăng sức hút đối với những nhà đầu tư tiềm năng, qua đó gia tăng giá trị của doanh nghiệp.

Tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu (ROE) = Lợi nhuận sau thuế Vốn chủ sở hữu

Công thức trên với thể được biến đổi thông qua những hệ số tài chính khác như sau:

ROE = [BEP + *(BEP – r)] * (1-t)

Trong đó:

  • BEP: Tỷ suất sinh lời kinh tế của tài sản (BASIC EARNING POWER)
  • D: Vốn vay (DEBT)
  • E: Vốn chủ sở hữu (EQUITY)
  • r: Lãi suất vay vốn
  • t: Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp

Do (1-t) là hằng số nên tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu sẽ phụ thuộc vào hệ số BEP, r và hệ số D/E.

®: Giả thiết cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp chỉ sử dụng vốn vay và vốn chủ sở hữu.

Từ công thức trên sẽ xảy ra 3 trường hợp:

  • Trường hợp 1: BEP > r, lúc doanh nghiệp sử dụng càng nhiều vốn vay, hệ số D/E càng to thì càng gia tăng được tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu. Với thể được hiểu là lúc hoạt động kinh doanh hiệu quả thì đòn bẩy tài chính sẽ khuếch đại tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu.
  • Trường hợp 2: BEP < r, lúc doanh nghiệp sử dụng càng nhiều vốn vay, hệ số D/E càng to thì tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu càng sút giảm. Với tức là lúc hoạt động kinh doanh ko hiệu quả thì đòn bẩy tài chính tác động theo xu hướng làm giảm tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu.
  • Trường hợp 3: BEP = r, lúc doanh nghiệp sử dụng càng nhiều vốn vay, hệ số D/E càng to nhưng ko làm thay đổi tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu. Việc sử dụng đòn bẩy tài chính ko làm thay đổi tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu.

>> Đọc thêm về những chỉ số tài chính khác doanh nghiệp cần sử dụng rộng rãi tại những bài viết:

  • ROA là gì? Hướng dẫn cách tính và vận dụng ROA trong doanh nghiệp
  • Biên lợi nhuận là gì? Cách tính và phân tích chỉ số biên lợi nhuận

3. Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính

3.1. Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính

Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính là tỷ lệ thay đổi của tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu (hay EPS) phát sinh do sự thay đổi của lợi nhuận trước lãi vay và thuế.

Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính (DEGREE OF FINANCIAL LEVERAGE – DFL) được thể hiện qua công thức sau:

Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính (DFL)

= Tỷ lệ thay đổi của tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu (∆ROE/ROEo)

Tỷ lệ thay đổi của lợi nhuận trước lãi vay và thuế (∆EBIT/EBITo)

Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính phản ánh lúc lợi nhuận trước lãi vay và thuế tăng lên hay giảm đi 1% thì tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (hay EPS) sẽ tăng lên hay giảm đi bao nhiêu phần trăm.

Công thức trên với thể được biến đổi thông qua những hệ số tài chính khác như sau:

Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính (DFL)

= EBIT

EBIT – I

Trong đó:

EBIT: Lợi nhuận trước thuế và lãi vay

I: Lãi vay

Ví dụ: Doanh nghiệp XYZ chuyên gia công sản phẩm A với số vốn kinh doanh là 1.000 triệu đồng, trong đó vốn vay là 350 triệu đồng với lãi suất 10%/năm. Đầu năm 2020, do nhận thấy thời cơ to trên thị trường tiêu thụ sản phẩm A, ban lãnh đạo doanh nghiệp quyết định mở rộng quy mô gia công kinh doanh, doanh thu dự kiến tăng từ 5.000 triệu đồng lên 8.000 triệu đồng.

Cũng trong năm 2020, để đáp ứng nhu cầu mở rộng quy mô, doanh nghiệp đã tăng vốn bằng cách vay nhà băng với số tiền là 500 triệu đồng nhằm trang bị thêm máy móc, thiết bị. Dự kiến lợi nhuận trước lãi vay và thuế tăng từ 200 triệu đồng lên 700 triệu đồng. Xác định mức độ tác động của đòn bẩy tài chính?

Ta với bảng xác định độ to đòn bẩy tài chính như sau, đơn vị tính: triệu đồng, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%.

STT

Chỉ tiêu Năm 2019

Năm 2020

1 Doanh thu bán hàng 5.000 8.000 2 Mức giá lãi vay (I) 35 85 3 Lợi nhuận trước lãi vay, thuế (EBIT) 200 700 4 Lợi nhuận sau thuế 132 492 5 Vốn chủ sở hữu bình quân (E) 650 650 6 Cơ cấu nguồn vốn (D/E) 0967849934 6 ∆ROE/ROEo 2.7273 7 ∆EBIT/EBITo 2.5 8 Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính (DFL) 1.091

Như vậy, với việc huy động thêm vốn vay nhằm mở rộng quy mô gia công kinh doanh, lợi nhuận trước lãi vay và thuế tăng 2.5 lần, tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu tăng 2.7273 lần, doanh nghiệp XYZ sử dụng đòn bẩy tài chính với độ to là 1.091. Hệ số này với tức là cứ 1% tăng lên của lợi nhuận trước thuế và lãi vay dẫn tới tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu cũng tăng lên 1.091%.

3.2. Rủi ro tài chính lúc sử dụng đòn bẩy tài chính trong doanh nghiệp

Rủi ro tài chính là sự dao động hay ko kiên cố của tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu và làm tăng nguy cơ mất khả năng tính sổ lúc doanh nghiệp sử dụng vốn vay và những nguồn tài trợ khác với tầm giá tài chính nhất quyết.

Nếu doanh nghiệp với kết quả kinh doanh tốt, doanh thu ko những bù đắp được tầm giá phát sinh trong kỳ (trong đó với tầm giá lãi vay) mà còn gia tăng lợi nhuận sau thuế, cho thấy việc sử dụng đòn bẩy tài chính với tác động tích cực tới ROE. Do đó doanh nghiệp với thể cân nhắc việc tận dụng đòn bẩy tài chính nhằm gia tăng tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu.

Tuy nhiên, trong trường hợp kết quả kinh doanh ko như kỳ vọng, doanh thu ko đủ bù đắp tầm giá phát sinh trong kỳ (đặc thù là tầm giá lãi vay) hoặc bù đắp được tầm giá phát sinh trong kỳ nhưng lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp lại sụt giảm so với trường hợp ko sử dụng đòn bẩy tài chính với thể làm gia tăng gánh nặng tầm giá, dẫn tới tình trạng mất khả năng tính sổ nếu tình hình kinh doanh ko được cải thiện trong thời kì dài. Qua đó cho thấy việc sử dụng đòn bẩy tài chính xoành xoạch tiềm tàng rủi ro tài chính.

Tiếp tục tình huống của doanh nghiệp XYZ nêu trên, trong năm 2020, do những yếu tố khách quan tương tác nghiêm trọng tới nhu chuồng xí tiêu dùng sản phẩm A, dẫn tới doanh thu sụt giảm còn 2.000 triệu đồng. Lợi nhuận trước thuế và lãi vay là -50 triệu đồng. Độ to của đòn bẩy tài chính được xác định như sau:

STT

Chỉ tiêu Năm 2019

Năm 2020

1 Doanh thu bán hàng 5.000 2.000 2 Mức giá lãi vay (I) 35 85 3 Lợi nhuận trước lãi vay, thuế (EBIT) 200 -50 4 Lợi nhuận sau thuế 132 -108 5 ∆ROE/ROEo -1.8182 6 ∆EBIT/EBITo -1.25 7 Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính (DFL) 1.455

Trong trường hợp này, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp XYZ là kém hiệu quả lúc lợi nhuận trước lãi vay và thuế giảm 1.25 lần, tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu giảm 1.8182 lần. Gánh nặng tầm giá lãi vay làm cho cho doanh nghiệp XYZ với nguy cơ mất khả năng tính sổ nếu tình kinh doanh ko được cải thiện trong thời kì dài.

Như vậy, việc sử dụng đòn bẩy tài chính xoành xoạch tác động theo hai mặt, hoặc là gia tăng tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu hoặc là sụt giảm tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu, qua đó cho thấy rủi ro tài chính luôn hiện hữu trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, ban giám đốc cần cân nhắc kỹ lưỡng những yếu tố khách quan, yếu tố nội tại của doanh nghiệp, đo lường giữa chiếc được và mất trước lúc đưa ra quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính. Những yếu tố thường được cân nhắc tới bao gồm những yếu tố khách quan như môi trường kinh doanh, sự phát triển của ngành hay yếu tố nội tại của chính doanh nghiệp.

Để hạn chế rủi ro từ đòn bẩy tài chính, doanh nghiệp với thể xem xét thêm một số loại đòn bẩy kinh doanh khác. Tham khảo tại bài viết: 3 loại đòn bẩy kinh doanh DN cần biết

4. Ý nghĩa của việc sử dụng đòn bẩy tài chính

Mặc dù việc sử dụng đòn bẩy tài chính dẫn tới rủi ro tài chính cho doanh nghiệp nhưng nó vẫn là phương tiện tài chính đắc lực nếu doanh nghiệp biết sử dụng một cách ưa thích, linh hoạt và với kế hoạch cụ thể.

Như chúng ta đã biết đây là phương tiện bù đắp sự thiếu hụt về vốn qua đó giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động gia công kinh doanh. Hơn nữa, vốn vay với tầm giá sử dụng vốn thấp hơn so với những kênh huy động vốn khác như huy động vốn từ những nhà đầu tư hiện hữu hoặc những nhà đầu tư tiềm năng. Cuối cùng, quan yếu hơn cả là sử dụng đòn bẩy tài chính làm gia tăng tỷ suất lợi nhuận cho chủ sở hữu doanh nghiệp.

Vậy thì, làm thế nào để sử dụng đòn bẩy tài chính hiệu quả, hạn chế rủi ro tài chính, doanh nghiệp cần lưu ý một số nội dung sau:

Thứ nhất, nghiên cứu thị trường tiêu thụ sản phẩm, thị trường cung ứng những yếu tố đầu vào nhằm hạn chế khả năng xấu nhất với thể xảy ra đối với doanh nghiệp lúc nguồn cung và cầu trên hai thị trường này biến động mạnh. Để làm rõ nội dung này cần xem xét những yếu tố như môi trường kinh doanh, sự phát triển của ngành cũng như năng lực của những đối tác quan yếu của doanh nghiệp.

Đối với yếu tố môi trường kinh doanh, cụ thể là hành lang pháp lý, điều kiện tự nhiên, chính sách kinh tế vĩ mô của quốc gia như lãi suất, tỷ giá hối đoái, chính sách thuế….doanh nghiệp cần xem xét liệu những yếu tố trên với khả năng tương tác tới thị trường tiêu thụ sản phẩm cũng như thị trường cung ứng đầu vào của doanh nghiệp hay ko. Qua đó kiểm tra mức độ tác động của từng yếu tố, đưa ra những giải pháp cụ thể, điều chỉnh kế hoạch kinh doanh ưa thích và linh động cho từng thời kỳ.

Đối với những những bên liên quan, doanh nghiệp cần kiểm tra tổng thể, định kỳ tình hình kinh doanh, sức khỏe tài chính của những đối tác quan yếu trong chuỗi cung ứng, tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp. Từ đó, kiểm tra mức độ tác động và đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm hạn chế rủi ro ở mức thấp nhất.

Thứ hai, tăng cường công việc quản trị những yếu tố nội tại bên trong doanh nghiệp. Để đạt được mục tiêu về lợi nhuận nhằm gia tăng tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu, lúc sử dụng đòn bẩy tài chính doanh nghiệp cần tăng công việc quản trị tầm giá. Cụ thể, doanh nghiệp cần chú trọng việc chuẩn hóa với hệ thống quy trình quản lý từ hoạt động sắm hàng, bán hàng, quản lý kho bãi, quy trình gia công tới quản lý nhân sự, quản lý tài chính, kế toán…. thông qua những chính sách như chính sách sắm hàng, chính sách bán hàng, quy trình bảo quản hàng tồn kho, quy trình quản lý máy móc, thiết bị, quy trình kiểm tra chất lượng, chính sách khen thưởng, phúc lợi cho viên chức…

Thứ ba, lập kế hoạch kinh doanh, kiểm tra những phương án với khả năng xảy ra đối với doanh nghiệp và giải pháp xử lý tương ứng. Việc lập kế hoạch kinh doanh một cách yếu tố, cụ thể tương trợ doanh nghiệp phản ứng nhanh, xử lý kịp thời và đưa ra quyết định ưa thích trong điều kiện kinh doanh ko thuận tiện.

Thứ tư, doanh nghiệp với thể phối hợp đòn bẩy tài chính với đòn bẩy kinh doanh nhằm gia tăng tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu. Với thể được hiểu là, doanh nghiệp huy động vốn vay để đầu tư máy móc, thiết bị nhằm khuếch đại lợi nhuận trước thuế và lãi vay qua đó làm gia tăng tỷ suất lợi nhuận cho chủ sở hữu doanh nghiệp.

Thay vì phải đợi kế toán tính toán chỉ số đòn bẩy tài chính những chỉ số khác một cách thủ công, CEO/chủ doanh nghiệp với thể theo dõi nhanh chóng những chỉ số tài chính của tổ chức nhờ Phần mềm kế toán on-line MISA AMIS – phương tiện đang được kiểm tra rất cao hiện nay ko chỉ trong công việc kế toán mà còn trong hoạt động quản trị tài chính doanh nghiệp:

Phần mềm kế toán on-line MISA AMIS mang lại cho nhà quản trị góc nhìn tổng quát về tình hình tài chính của doanh nghiệp qua những tính năng ưu việt:

  • Xem báo cáo điều hành mọi lúc mọi nơi: Giám đốc, kế toán trưởng với thể theo dõi tình hình tài chính ngay trên di động, kịp thời ra quyết định điều hành doanh nghiệp.
  • Gần như báo cáo quản trị: Hàng trăm báo cáo quản trị theo mẫu hoặc tự thiết kế chỉnh sửa, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp thuộc mọi ngành nghề.
  • Tự động hóa việc lập báo cáo: Tự động tổng hợp số liệu lên báo cáo thuế, báo cáo tài chính và những sổ sách giúp doanh nghiệp nộp báo cáo kịp thời, chuẩn xác.

Đặc trưng, AMIS Kế toán còn cung cấp hệ thống những chỉ số phân tích tài chính – phương tiện đắc lực cho doanh nghiệp trong công cuộc tính toán và hoạch định tài chính tại đơn vị. Phần mềm AMIS Kế toán được thiết lập sẵn công thức tính cho những hệ số phân tích tài chính. Căn cứ vào số liệu kế toán được nhập vào, phần mềm sẽ tự động tổng hợp và tính toán ra những hệ số này. Dựa vào đó nhà quản lý với thể nhanh chóng đưa ra những kiểm tra tổng quát về tình hình tài chính của doanh nghiệp tại bất cứ thời khắc nào, từ đó đưa ra những quyết định điều hành tối ưu.

Mời anh/chị đăng ký đăng ký tiêu dùng thử miễn phí 15 ngày bản demo phần mềm kế toán on-line MISA AMIS để trải nghiệm phương tiện tài chính tối ưu nhất!

CTA nhận tư vấn

Tác giả: Nguyễn Thị Thùy Dung

Trọn bộ Báo cáo kế toán Excel​​​​​​​ theo ngành nghề doanh nghiệp Kiểm tra